İrlanda’da seçimlerin galibi Sinn Fein

10.02.2020

 İrlanda Cumhuriyeti'nde genel seçimlerin galibi, ilk kez solcu bir parti, Sinn Fein oldu. Oy oranını yüzde beş artıran Yeşiller, hükümet kurulması halinde iktidar ortağı olabilir.

 İrlanda’da Pazar günü düzenlenen genel seçimlerde, İrlanda Cumhuriyet Ordusu’nun (IRA) siyasi kanadı olarak bilinen Sinn Fein birinci parti olarak çıktı.

Oyların yüzde 96’sının sayıldığı seçimlerde Sinn Fein’in oy oranı yüzde 24,5,  muhalefet partisi Fianna Fail’in yüzde 22,2, Başbakan Leo Varadkar‘ın, iktidar partisi olan Fine Gael’in yüzde 20,9,  Yeşiller‘in oy oranı ise yüzde 7,4 olarak gerçekleşti.

BBC’nin haberine göre, Sinn Fein’in seçim başarısı, şimdiye kadar merkez sağ partilerin üstünlük kurduğu İrlanda’da, sol bir partinin zafer kazanması dolayısıyla ülke tarihi açısından önem taşıyor.

39 seçim bölgesinin olduğu ülkede, 42 adayla seçimlere giren Sinn Fein’in hükümet kurup kuramayacağı partilerin parlamentoya kaç milletvekili gönderdiği görüldükten sonra netleşecek. Ancak İrlanda’da nisbi temsil sistemi olduğu için, 159 koltuklu parlamentoda en yüksek koltuk sayısına ulaşamayabileceği belirtiliyor.

‘Bir devrim gerçekleştirdik’

Sinn Fein’in lideri Mary Lou McDonald, destekçilerine ‘bir devrim gerçekleştirdiklerini’ söyleyerek diğer partilerle bir koalisyon kurmaya çalışacağını, ülkenin artık ikili parti sisteminde olmadığını söyledi. Yeşiller ve diğer küçük sol partilerle koalisyon görüşmeleri gerçekleştirerek Fine Gael ve Fianna Fáil olmadan bir hükümet kurmaya çalışacaklarını söyleyen McDonald’ın, diğer iki partiyle hükümet kurma ihtimaline de tamamen kapıları kapatmadığı söyleniyor.

Seçim sürecinde ülkedeki evsizlik, yükselen kiralar ve hastanelerdeki bekleme listelerini eleştiren  partinin programındaki en büyük gündem maddesi ise Birleşik Krallık‘ın işgali altndaki Kuzey İrlanda‘nın İrlanda Cumhuriyeti ile birleşmesiydi. Parti yöneticileri, iktidara gelmeleri halinde, Londra’ya beş yıl içinde bir referandum düzenlemesi için baskı kuracaklarını belirtmişlerdi.

Yeşiller oylarını artırdı

2016 seçimlerinde yüzde 2.7 oranında oy alan İrlanda Yeşiller Partisi, son seçimlerde oy oranını yüzde 7.4 ‘e yükselterek, yüzde beşe yakın bir artış sağladı. Sinn Fein’in koalisyon teklifi götüreceği partiler arasında yer alan Yeşiller, anlaşma sağlanması halinde İrlanda’da ilk kez iktidar ortağı olacak.

Yeniden seçime gidilebilir

Başbakan Varadkar partisinin Sinn Fein ile iktidar ortaklığına girmeyeceğini açıkladı. Fianna Fail lideri Micheal Martin‘in tavrının ise eskisi kadar katı olmadığı belirtiliyor. Koalisyon görüşmelerinden bir sonuç alınamaması halinde ülke tekrar seçime gidebilir.

Sinn Fein, ülkede çatışmaların yaşandığı 1970’ler boyunca IRA’nın siyasi kolu olarak adlandırılıyordu, 1998’de yapılan Hayırlı Cuma Anlaşması‘yla parlamenter çalışmalara ağırlık veren partinin, özellikle son seçimlerde gelir adaletsizliğine yaptığı vurgu nedeniyle gençlerin desteğini kazandığı kaydediliyor.