Elif ÇAKIR
TBMM eski başkanı Cemil Çiçek, devlet adamı kimliği siyaset adamı kimliğinin önüne geçen, Türk siyasal hayatımızdaki duayen isimlerden birisidir. Çarşamba günkü ‘Türkiye’nin ayıplı referandumu’ başlıklı yazıma bir konuda itiraz etti. Daha doğrusu “Bir konuda tashih yapmak gerekir” diyerek şunları anlattı:
“Türkiye’de bugüne kadar altı referandum gerçekleşti, yedincisi de 16 Nisan’da yapılacak. 1961 ve 1982 anayasa değişiklikleri sıkıyönetim şartlarında gerçekleşti. Darbe rejimi hüküm sürüyordu. Dolayısıyla referandum paketinin içeriği hakkında bir tartışma ve fikir beyan etme imkanı zaten yoktu.”
“Altı referandumun içinde ise vatandaşın içeriğini bilerek oy kullandığı iki referandum vardır. Ve bunların ikisi de Özal döneminde yapılanlardır. İlki, sizin yazdığınız 1987’de eski politikacıların üzerindeki yasağın kalkıp kalmaması konusundaydı. İkincisi ise 1988’de yerel seçimlerin 1 yıl erkene alınıp alınmaması hakkında yapılan referandumdu.”
“Vatandaş bu iki referandumda da neyi oyladığını, neden sandığa gittiğini gayet iyi biliyordu. Zaten içeriğini bildiği, içeriğe bakarak, anlayarak oy kullanılan başka bir referandum da yoktur.”
“Türkiye’de çok partili sisteme geçtiğimizden bu yana oluşan bir genel seçim kültürünün olduğunu söyleyebiliriz. Bakınız, 7 Haziran 2015 ve 1 Kasım 2015 genel seçimlerinde ortaya çıkan sandık sonuçlarına. Ancak bir referandum kültürünün oluştuğunu söyleyemeyiz. Bizde yapılan referandumlarda “içerik” tartışılmaz, vatandaş “içeriğin” ne olduğuna pek bakmaz, bağlı olduğu, sempati duyduğu, desteklediği partinin ve liderinin nerede konumlandığına bakarak karar verir.”
“Oysa ki özellikle demokratikleşme yolunda olan ülkelerde referandumların demokrasiye katkısı büyüktür. Bakın bir kez daha referanduma gidiyoruz. İçerik tartışılıyor mu? Vatandaş paketin içeriğinden haberdar mı? Yok bu kültürümüz.”
“Ayıplı referandum tesbitinize katılırım. Siyasetçilerin üzerindeki siyasi yasağın kaldırılması TBMM’de halledilmeliydi. Bu ayrıca bir tartışma konusu. Doğrudur yanlıştır bu tartışılır. Ancak o dönemin şartlarında o yasağı getiren de milletti, ‘millete gidelim koyduğu yasağı kaldırsın’ da denilmiş olabilir. Tamam, birisinin yaptığı yanlış başka yanlışla düzeltilmez. O yanlış yaptı diye bizim de yanlış yapmamız gerekmiyor.”
Cemil Çiçek söylediklerinde sonuna kadar haklı. Altı referandum geçmişimiz var ancak bir referandum kültürümüzün oluştuğunu söyleyemeyiz. Liderlerin toplumlar üzerinde etkisi sosyolojik bir gerçektir. Ancak Türkiye gibi ülkelerde liderlerin vatandaş üzerindeki etkisi galiba biraz daha fazla.
16 Nisan’da yedinci kez halk oylaması yapılacak. Sanırım bilinen tek gerçek “18 madde”. Ve sanırım sandığa gidilecek ve vatandaş bir kez daha sempati duyduğu lider ve parti neyi işaret etmişse o yönde tercihte bulunacak!
İDRİS GÜLLÜCE O KAHVALTIDA NE KONUŞTU!
Mevzu malumunuz. AK Parti’li ‘eski bakanlar’ son bir ay içerisinde bir kez Beştepe’de Cumhurbaşkanı Erdoğan, iki kez de Başbakan Binali Yıldırım tarafından ağırlandılar.
Yine mevzu malumunuz. Eski bakanlardan Sait Yazıcıoğlu’nun o toplantıda söz alıp “Ben İstanbul’u iyi bilirim, hayır oyları önde gidiyor” vesaire dediği haberi yapıldı. Bunun üzerine Sait Yazıcıoğlu çıkıp dedi ki, “O konuşmayı ben yapmadım.”
Ben, o konuşmayı da konuşmayı yapan ismi de biliyordum ancak yazmamıştım.
Bunun üzerine İdris Güllüce’yi aradım ve sordum:
“Ben doğru bildiğimi çekinmeden söyleyen birisiyim. Şunları söyledim: İstanbul’da sahayı dolaşıyorum. Teşkilatlara, esnaf ziyaretlerine gidiyorum. STK’ları dolaşıyorum. Gördüğüm manzara şudur. Kim “evet” oylarının İstanbul’da önde gittiğini dile getiriyorsa doğru söylemiyor. “Hayır” oyları daha önde gibi gözüküyor. Ya da başa baş gözüküyor. Bunun sebebi, teşkilatlarımız içeriği çok fazla bilmedikleri için vatandaşa paketi anlatma konusunda güçlük çekiyorlar. Yine içerik hakkında yeterli bilgiye sahip olmadıkları için CHP’nin yaptığı propaganda kafalarını karıştırıyor. Mitingler kadar teşkilatlarımıza da zaman ayırıp emek sarf etmeliyiz.”
“Başbakanımız da ‘Bu izlenimlerin Hollanda öncesi mi, sonrası mı?’ diye sordu. Ben de izlenimlerimin Hollanda öncesine dair olduğunu söyledim. Bir de rehavete kapılmamak gerektiği ve teşkilatlarımızın daha fazla çalışması gerektiği hususunda bir konuşma yaptım.”
“Şu anda ise şunu söyleyebilirim, Hollanda sonrasında milliyetçi oylarda bir yükselme var. Hollanda hadisesi kararsız milliyetçilerin oylarını ‘Evet’e doğru kaydırdı. Türkiye genelinde sonuç yüzde elli altı Evet yönünde.”
***
İdris Güllüce Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın 38 yıllık dava arkadaşlarından birisidir. AK Parti içinde Sayın Erdoğan’la en rahat konuşan isimleri sayın deseniz İdris Güllüce ilk üçe girer. Kendisi bunu bir kez daha doğruladı ve şunu söyledi: “Bazen Sayın Erdoğan itiraz eder, sonra benim haklılığımı görür ve İdris Baba yine haklı çıktın” der.
Yazarlar
-
Nevzat CİNGİRTHerkes genel başkan olabilir; ama lider olmak herkese nasip olmaz 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mustafa PAÇALTürkiye Orwell’ın 1984 rejimine doğru sürükleniyor 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
İbrahim Kirasİktidarın avantajı muhalefetin şansı 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Murat SevinçMuhalefetin hassasiyetler konusundaki hassasiyeti! 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Fehmi KORUYeniler oyuna girince ne olur? 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet TEZKAN200 liralık ülke olduk 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ali BAYRAMOĞLUErdoğan şemsiyesi: İki algı, iki Türkiye 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Elif ÇAKIRSayın Şimşek 124. sıra Türkiye’ye yakışıyor mu? 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Bahadır ÖZGÜRTEMU’yu yasaklattı, vizeye taktı: İTO Başkanı milyarlarca lirayı nereye harcıyor? 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet Ali ALÇINKAYAKomplodan Demokratik Topluma; 27 Yıllık Tecrit, Direniş ve Özgürlük. 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Tanıl BoraEntegrasyon 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
İsmet BerkanAvrupa’da olan biteni takip ediyor musunuz? Yeni bir dünya kuruluyor 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Taha Akyol‘Durdurmaya gücünüz yetmez’ 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Figen ÇalıkuşuNeden yapmazlar? 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Hakan TAHMAZPKK’nin silahsızlandırılması sürecinde kritik hafta 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Murat YETKİNErdoğan’ın Gürlek Tercihi: CHP’ye Darbeyle Baskın Seçimin Çok Ötesinde 13.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mustafa KaraalioğluBu endeksi yalanlayan biri çıkmayacak mı! 12.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ahmet TAŞGETİRENGözü kara tayinler 12.02.2026 Tüm Yazıları
-
Yıldız ÖNENYönetilebilir bir çatışma olarak ABD-İran 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet OcaktanMilletin vicdan hizasında durmayı başaramazsanız… 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
İlker DEMİRAYŞE HÜR DAHİL SOLUN BİR ELEŞTİRİ PRATİĞİ 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Hasan CEMALKürtçe konuştum, tokat yedim; Türkçe bilmiyordum ki! 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mensur AkgünTarihinin önemli bir dönüm noktasında Türkiye… 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Akın ÖZÇERMala fide politia 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mahfi EgilmezOrtaçağ’a dönüş 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
İbrahim KahveciNüfus verileri ne diyor? 10.02.2026 Tüm Yazıları



























Yorum yazarak yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Marmara Yerel Haber (marmarayerelhaber.com) hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.
Yazarın Diğer Yazıları
11.02.2026
3.02.2026
28.01.2026
16.01.2026
14.01.2026
13.01.2026
6.01.2026
13.12.2025
30.11.2025
19.11.2025