"Kadın ve Aile" ikilisine alışık gözlerinize yazının başlığı garip gelmiş olsa gerek. "Kadın ve Aile" isimli dergilerimiz ve gazete eklerimiz, "İslâm'da Kadın ve Aile" başlıklı kitaplarımız, "Kadın ve Aile sağlığı" merkezlerimiz, "Kadın ve Aile"den sorumlu bakanlığımız...

Peki, bu ailenin içinde bir de erkek yok mu acaba? Aileyi oluşturan çocukları leyleklerin getirdiği rivayetine itibar etmiyorsak, aileden en az kadın kadar sorumlu olan bir de erkek olmalı değil mi? Ailenin önemini vurgulayan yazarlarımızın çoğunluğu bu gerçeği es geçiyorlar. "Yuvayı yapan dişi kuştur" diye mi acaba? Hani "leylek rivayeti"ne itibar etmiyorduk? Kuşlar âleminden biraz farkımız olmalı sanki, ne dersiniz?

Lâtife bir yana, aileyi erkekten bağımsız ele alan bütün analizler, hele ki İslâm'ın içinden yapılıyorlarsa, muhatabını yanıltmaya mahkûmdur. Ne var ki bugüne kadar aile meselesi -böyle bir meselemiz vardır elbet- genellikle "kadın ve aile" ikilisi eşliğinde sadece kadınları hedefe koyan bir bakış açısıyla ele alındı. "Kadınlarımız müfsid oldu, aileler onlar yüzünden dağılıyor, toplum da onlar yüzünden yozlaşıyor" diye özetleyebileceğimiz bir görüş bir kısım erkeğin nefsini okşuyor olsa da gerçeği bütünüyle yansıtmaktan hayli uzak.

Günümüzde özellikle alt ve orta sınıfta yer alan mütedeyyin annelerin, kızlarına verdiği üç nasihatten biri "Oku. Çalış. Ayaklarının üzerinde dur" olsa gerek. Mütedeyyin annelerin kızlarına böyle bir nasihat vermeyi gerekli görmesinin en önemli sebebi sizce ne olabilir? Bana sorarsanız mevzubahis olan yaşanmışlıklardan doğru, erkeğe olan güvensizliğin perçinleştirdiği bir feryattır.

Erkeklerin, sıklıkla vurguladıkları noktaysa kadınlar üzerinde onlardan bir derece daha fazla hak sahibi oldukları gerekçesiyle itaat edilmeyi hak ettikleri ancak günümüz kadınlarının bu hakkı teslim etmekten geri durduklarıdır.

Açıkçası, iktidar ilişkilerinden hayatımızın hiçbir noktasında münezzeh olmadığımızı düşünüyorum. Yalnız başımızayken bile kendimizle nefsimiz arasında mütemadiyen süren bir iktidar mücadelesi yok mu? Öyleyse kadın ve erkek ilişkisinde de bir iktidar mücadelesi söz konusudur. İslâm'ın bu noktada, erkeği öncelemesi bence dananın kuyruğunun koptuğu nokta değil. Parmak gökyüzünü gösteriyor, oysa biz sadece parmağın kendisine bakmakta ısrar ediyoruz. İslâm, kadın ve erkek birlikteliğine dair ontolojik bir durum betimliyor ancak biz sadece bir noktaya takılıp kalıyoruz.

Olması gerekenleri istediğimiz kadar ardı ardına sıralasak da olana dokunan, onu dönüştürmeye niyetlenen iki kelâm etmediğimiz sürece, çok steril ve pek haklı köşelerimizden ses vermiş olmanın ötesine geçemeyeceğiz.

Geçtiğimiz hafta yıllarca dövdüğü eski karısını, kendisinden boşanmasına rağmen peşini bırakmayarak sonunda öldüren bir erkeğin davası görüldü. Erkek, klasik "O'nu çok seviyorum, pişmanım" savunmasına sığındı ve bunca yıldan sonra ilk defa bir hakim bu cümleleri "iyi hal" göstergesi saymayarak onu ağırlaştırılmış müebbet hapse mahkûm etti. O kadının adı Ayşe Paşalı idi ve maktül olana dek "adı yok"tu... Ayşe Paşalı'nın dramını bu memlekette ne çok kadın paylaşıyor, hiç düşündünüz mü?

Fiziksel zorbalık bir yana, yine kaç kadın eşi tarafından horlanıyor; yeterince bilgili, görgülü ve 'modern' bulunmadığından eziliyor? Sözlü ve fiziksel şiddeti de bir yana koyalım. Kaç erkek aile içerisindeki sorumluluğunu para kazanmaktan öte bir vazife olarak telakki ediyor? Eve girip, televizyonun karşısına kurulmaktan başka bir fonksiyon icra etmeyen kaç erkek vardır sizce? Yine kaç erkek, kendisinin o "evin imamı" olduğundan ve bu minvalde eşi ve çocuklarına karşı bu görevin getirdiği sorumlulukla hareket etmek zorunluluğunu hissediyor dersiniz?

Müslümanlar için aile, cemaatin en küçük parçasını oluşturan ve yeri doldurulamaz olan bir toplumsal kurum. Her şeyi yıkıp, baştan yapabilirsiniz ama aile kurumu temelinden zarar görürse eğer, o toplum açısından sonuçları telafi edilemeyecek kadar vahim olan bir yola girilmiş demektir. Aileden sorumlu olan tek fert kadınmış gibi hareket ettiğimiz sürece aile kurumuna en büyük zararı kendi ellerimizle veriyoruz aslında. O yüzden gelin biraz da "erkek ve aile" ikilisi üzerine kafa yoralım derim.