Yüksek Seçim Kurulu, anayasa değişikliği için yapılacak olan referandumda 9 partinin yeterliliğe sahip olduğunu açıklamıştı. Bunlar AK Parti, BTP, BBP, CHP, HDP, HÜDA-PAR, MHP, SP ve VP.

Bu partilerden ikisi hariç, diğerleri kararlarını açıkladılar. (Aşağıda parantez içindeki rakamlar partilerin son 1 Kasım 2015 seçimlerinde aldığı oy sayısını ve yüzdesini gösteriyor.)

‘Evet’ bloğunda yer alan partiler:

AK Parti(23 milyon 681 bin 926 oy, yüzde 49,50)

MHP(5 milyon 694 bin 136 oy, yüzde 11,90)

‘Hayır’ bloğunda yer alan partiler:

CHP (12 milyon 111 bin 812 oy, yüzde 25,32)

HDP  (5 milyon 148 bin 085 oy, yüzde 10,76)
Saadet Partisi (325 bin 978 oy, yüzde 0,68)

Büyük Birlik Partisi( 253 bin 204 oy, yüzde 0,53)

Vatan Partisi(118 bin 803 oy, yüzde 0,25)

BTP Genel Başkanı Haydar Baş, parti tabanını ‘evet’ ya da ‘hayır’ konusunda serbest bıraktı. (49 bin 297 oy, yüzde 0,1)

HÜDA-PAR henüz kararını açıklamadı. (1 Kasım seçimlerine katılmadılar)

Referandum için belirlenen 9 parti arasında yer almayıp ‘hayır’ diyeceklerini açıklayan partiler arasında şunlar var:

Demokrat Parti ( 69 bin 319 oy, yüzde 0, 14), Doğru Yol Partisi (14 bin 131 oy, yüzde 0,03), DSP (31 bin 805 oy, 0,07 ), Liberal Demokrat Parti (26 bin 816 oy, yüzde 0,06), Komünist Parti ( 52 bin 527 oy, yüzde 0,11)

Demokratik Bölgeler Partisi, Özgürlük ve Dayanışma Partisi, Emek Partisi, Ezilenlerin Sosyalist Partisi.

MHP’de muhalifler ‘hayır’ çalışması yapıyor. Ekibin lideri Meral Akşener. Akşener'in hayır kampanyasına destek veren isimler arasında partiden ihraç edilen Sinan Oğan, Koray Aydın, Ümit Özdağ, Meclis'te anayasa teklifine hayır oyu veren Kayseri Milletvekili Yusuf Halaçoğlu da var.  

Partiler dışında ‘hayır’ kararını açıklayan PKK oldu. FETÖ ile bağını koparmamış olanlar Türkiye’de ve yurt dışında kesin ‘hayır’ diyecekler. Çünkü Pensilvanya’daki FETÖ elebaşı, Erdoğan düşmanlığında zıvanadan çıktı. Yurt dışındaki FETÖ’cüler şimdiden çalışmaya başladılar. Ancak F. Gülen henüz net bir açıklama yapmadı. Renk vermek istemiyor. Hatta onun tetikçilerinden Emre Uslu kafa karışıklığı için ‘evet’ i bile telâffuz etti. Gülen, FETÖ’nün PKK ile birlikte anılmasını önlemeye çalışıyor.

Kimler ‘evet’ kimler ‘hayır’ diyor, bilinsin diye tarihe bir not düşmek istedim. Niyetim, “bakın kimlerle kimler yan yana geliyor” sorgulaması yapmak değil. Çünkü demokratik hakkını kullanan insanlara, “neden öyle diyorsun” diye sorgulama hakkımız yok.

Ancak birbirine benzemez partilerin, hatta ayrı dünyaların partilerinin bir fotoğrafta omuz omuza görülmelerinin bir izahı olmalıdır.

Mesela CHP-HDP yan yana duruyor. AK Parti’ye, Erdoğan’a karşı zaten hep birlikte oldular. Referandum için yan yana durmayı onun için parti yöneticileri mesele yapmadılar. Sadece “ayrı çalışalım, AK Parti-MHP bloğuna koz vermeyelim” dediler.

Ama CHP-HDP ile beraber Saadet Partisi ile Büyük Birlik Partisi’nin “hayır” bloğunda yer almasının izahı nedir? Bu izah, acaba parti tabanında karşılık bulacak mıdır? Bu iki partinin yöneticileri, Cumhurbaşkanlığı seçiminde de Erdoğan’ı desteklemeyeceklerini açıklamıştı. Ama ben çevremden biliyorum onlara rağmen Erdoğan’a oy verenler oldu.

Denebilir ki, “bu iki partinin son seçimlerdeki oyları belli. İkisinin toplamı yüzde 1,21 ediyor, önemsemek doğru değil.” Ben öyle düşünmüyorum. AK Parti, referandum stratejisi olarak onları küstürmemeye özen gösteriyor. AK Parti tabanı ile aynı mana/kültür/medeniyet dünyasını paylaşan insanların rencide edilmemesi hassasiyeti yerindedir...