Marzieh Hashemi ismini hatırladınız mı? Sürekli okurların hatırlaması gerekir. ABD doğumlu ve ABD vatandaşı, 40 yıl önce bu günlerde İran’da gerçekleşmiş İslam Devrimi‘nden etkilenerek din olarak İslam’ı seçmiş biri Marzieh Hanım…

Melanie Franklin olan ismini Marzieh Hashemi’ye çevirmiş siyahi bir Amerikalı kendisi…

Hayli zamandır İran devletinin 24 saat İngilizce yayın yapan televizyon kanalı Press-TV‘de programları var; Mahjubah isimli uluslararası bir kadın dergisinin de yayın yönetmeni.

Bir gazeteci meslektaşımız yani.

Yaklaşık 20 gün önce -22 Ocak 2019 tarihinde- burada kendisinden söz etmiştim.

Yazıma bugün yeniden konu olması, İran’da yaşayan Marzieh Hashemi‘nin, doğup büyüdüğü ve vatandaşı olduğu ülkesi ABD’ye hasta kardeşini ziyaret için döndüğünde gözaltına alınması yüzünden… Görülmekte olan bir davada tanıklığına başvurulacağı söylenerek gözaltında tutuldu Marzieh Hashemi ve gözaltının ilk gününden itibaren kötü muameleye maruz bırakıldı.

Domuz etinden olduğu özellikle belirtilen yemekler sunuldu kendisine, içeride bulunduğu süre içerisinde kıyafet olarak kısa kollu hapishane giysisi giymeye zorlandı ve başörtüsü de açtırıldı.

Şimdi niye yeniden gündeme alıyorum bu konuyu?

Gazeteciliğin ‘fikri takip’ kuralı beni buna zorluyor.

Yazımın çıktığı günün hemen ertesinde -23 Ocak günü- bir haftadan fazla süreyle tutulduğu cezaevinden çıkarıldı gazeteci Marzieh Hashimi, özgürlüğüne kavuştu.

İran’dan yükselen tepkilere kulaklarını tıkayan ABD yönetiminin konuyu ben burada ele aldım diye apar topar kendisini serbest bıraktığını ileri sürüp bundan kendime övünme vesilesi çıkaracak değilim. Haberleri bile olmamıştır.

Marzieh Hanım‘ın ABD’de yaşayan ailesi fertleri kendisinin serbest bırakılması sonrasında bir açıklama yaparak uğratıldığı evrensel insan haklarının çiğnendiği çirkin muameleyi şiddetle kınadılar ve olayın takipçisi olacaklarını belirttiler. “Konunun halının altına süpürülmesine izin vermeyeceğiz” deniliyor açıklamalarında.

İzlemediğim için bilmiyorum: Sanıyorum programcı olarak yıllarını verdiği Press-TV de kendisinin gözaltında uğradığı akıl almaz muameleyi ilk ağızdan izleyicilerine aktarmıştır.

Bu birinci ‘fikri takip’ duyurum.

Venezuela’dan haberler

İkincisi de Venezuela ile ilgili.

Venezuela’da devlet başkanı Nicolas Maduro ile muhalefetin sokaklara da yansıyan takışması devam ediyor. Maduro‘nun yeniden başkan seçildiği seçimin geçerli sayılmayacak kadar şaibeli geçtiğini ileri süren seçilmiş Meclis başkanı Juan Guaidó anayasa gereği devlet başkanlığı sorumluluğunu üstlendiğini açıklamış ve Maduro‘yu tanımadıklarını ilan etmişti.

Birkaç gün ben de bu konuyu yazdım.

Sonra ne oldu?

Olan şu: Venezuela hala fakir, halkı hala sokakta, takışma da hala devam ediyor. Bu yönden değişen bir şey yok. Maduro “Ben hala başkanım” demeye, Guaidó da “Yeni seçime kadar görev bende” demeyi sürdürüyor.

ABD, Avrupa Birliği ülkeleri, Latin Amerikalı komşularının büyük çoğunluğu Guaidó‘yu tanıyor, Rusya ile Çin ise Maduro‘dan yana tavır almakta.

Türkiye de Maduro‘nun yanında.

İki yeni gelişme var: Halkın hala Maduro yanlısı bölümünü yanına çekebilmek için Guaidóhalkın temel ihtiyaçlarına cevap teşkil edebilecek bir yardım paketini ülkeye getirtmeyi planladı; yardım konvoyu 23 Şubat’ta sınıra ulaşmış olacak… Buna karşılık, Maduro, emrindeki askerlere yardım konvoyunun ülkeye girmesini engelleme talimatı verdi.

Halk sokaklarda. Bekleyişte.

Rusya ilk sınır dışı diplomasi deneyimi sayılabilecek Suriye’de başarılı olduktan sonra, askeri gücü arkasına alan diplomasisini ikinci kez Venezuela’da uygulamaya koydu. Oradan Latin Amerika’yı etkisi altına almayı planladığı çok açık.

Çin’in de Batı ile birlikte hareket etmemesi, Maduro yanlısı tutumu, Putin‘in diplomatik atağına destek anlamına geliyor.

Dıştan bakıldığında Maduro ile Guaidó çekişiyor gibi görünse bile, aslında çekişme ABD ile Rusya, daha doğrusu Trump ile Putin arasında.

Venezuela devletinin dış borcu yaklaşık 100 milyar dolar ve bu borcun büyük bölümü Rusya ile Çin’den alınma. Çin dünyanın en zengin petrol rezervlerine sahip Venezuela petrolünün en büyük müşterisi…

En son gelişme, Pekin’in tavrında beliren hafif bir sapma. Wall Street Journal gazetesi, dün, Venezuela’dan alacağı 20 milyar doların üzerinde olan Çin’in Washington’da Guaidó‘nun temsilcileriyle müzakereler yürüttüğünü yazdı.

Çin, Venezuela muhalefetinden petrol akışının devam etmesi ve vadesi geldiğinde alacaklarının ödenmesi konularında teminat talep etmekteymiş…

Denklemden Çin çıkarsa işin rengi değişebilir.

Öyle sanıyorum ki, bu gelişmeler, en az domates, biber, patlıcan konusu kadar önemli.