Hilâl KAPLAN
"Gıda zincirine hükmeden halklara hükmeder; enerji kaynaklarına hükmeden tüm kıtalara hükmeder, paraya hükmeden dünyaya hükmeder."
Henry Kissinger
Türkiye, İran, Guatemala, Brezilya, Venezüella, Dominik Cumhuriyeti, Ekvador, Bolivya, Kongo, Endonezya, Gana, Şili, Çad, Haiti, Portekiz, Jamaika, Panama, Nikaragua, Güney Afrika, Kore, Filipinler ve dahası...
Dünya üzerinde CIA'nın direkt veya dolaylı bir veya birden fazla yönetimine müdahale ettiği ülkeleri sıralamaya kalksak, sadece ortaya çıkmış yalın gerçeklerden yola çıkarak bile böyle uzun bir liste elde edebiliriz.
Ancak darbe deyince aklımıza sadece tankla, topla tüfekle yapılan müdahaleler gelse de ABD'nin IMF ve Dünya Bankası eliyle şekillendirdiği ülke sayısının bundan kat be kat fazla olduğunu görürüz.
Ne var ki işleri artık daha zor.
Bretton Woods, adını normalde kimsenin duymayacağı New Hampshire'deki küçük bir ABD kasabasının adıydı. Ancak II.
Dünya Savaşı sırasında, Temmuz 1944'te, tam 44 ülkeden üst düzey temsilciyi ağırladı. Burada ABD, girmeyi kabul ettiği savaş sonrası, düzenin iplerini eline alacağını garantilemiş oldu. Dünya Bankası ve Uluslararası Para Fonu'nun (IMF) kuruluşuna burada karar verildi. Daha önemlisi doların, altına dönüşebilen tek para birimi olarak kabulü de bu konferansla karara bağlandı. Bugün "Uluslararası Para Düzeni" dediğimiz heyulanın temeli atıldı. Ancak bu sistem, 1973'teki global petrol krizine dek ayakta kalabildi.
Artık dünyanın enerji kaynaklarına erişim etrafında döndüğü, petrol satın almak isteyen her ülke ya da kuruluş karşılığını dolar olarak ödemek, dolara endeksli bir ekonomiyi kabul etmek zorundaydı.
16. ABD Başkanı dönemine dek basılmayan ABD Doları, artık dünya piyasalarının merkezi konumundaydı.
23 trilyon dolar borcuna rağmen ABD'nin ayakta kalabilmesini sağlayan bu petrodolardöngüsüydü.
Bu yüzden petrolün dolarla satılmasını önleyebilecek en küçük potansiyel tehdit, direkt ABD ekonomisinin can damarına yapılmış bir saldırıdır. Aynı şekilde petrol kadar önem kazanmaya başlayan doğalgazın da ABD kontrolü dışına çıkması da eşdeğer bir saldırı olarak kabul edilir. Saddam'ın 11 Eylül ile uzaktan yakından alakası kurulamamasına rağmen indirilmesinin en büyük sebebinin, 2001'den itibaren euro ile petrol satmaya kalkması olduğu düşünülür.
Şu anda dünyanın en büyük petrol ithalatçısı da mal ihracatçısı da Çin'dir.
Bu, dünya ticaretinde kullanılan para birimindeki dolar hegemonisini sarsmayabaşlamıştır.
Zira Çin, hem en fazla petrolü ithal edip hem de bunu ABD doları üzerinden yapmakistememektedir. Uluslararası Şanghay Enerji Borsası'nı (UŞEB) kuran Çin, petrol ticaretinde yuan karşılığı vadeli işlemler yapmaktadır.
UŞEB'nin yakın dönem hedefi, petrol ve doğalgaz ticaretinin dolardan yuana kaydırılmasıdır.
Geçtiğimiz sene, Rusya ile yuan karşılığı yapılan uzun vadeli petrol tedarik sözleşmesi bu noktadaki en somut adımdır.
Başkan Erdoğan'ın açıkladığı üzere, Çin ve Rusya'nın yanı sıra İran ve Türkiye de dolar merkezli uluslararası para sistemine meydan okuyan ülkeler arasındadır.
Ayrıca Çin, petrolü sadece yuana değil, Şanghay Altın Borsası'nda fiyatlanan yuan değerindeki altınla alarak iki kurumu enerji ihracında merkezileştirmeyi hedeflemektedir.
Bir nevi Çin, kendi Bretton Woods sistemini kurmaktadır.
Buna ek olarak Yuan'ın, Ekim 2016'dan beri IMF'de resmî rezerv para birimi statüsükazandığını, henüz eşdeğer bir alternatif olarak nitelendirilemese bile, Çin'in uluslararası ödemeler için 2015'ten itibaren ABD merkezli Swift sisteminin yanında kendi CIPS sistemini kullanmaya başladığını ve yuanın rezerv edilebilmesi için birçok ülke merkez bankalarıyla ortak anlaşmalar imzalamış olduğunu da not edelim.
ABD hegemonisi sallantıdayken, hem kendimize yatırım yaptığımız hem de 'doğru at'a oynadığımız bir süreçten geçiyoruz.
Mücadelemizi hamaset diye küçümseyenlerin, gelmekte olanı doğru okuyamayan ve 'öğrenilmiş çaresizliğe' mahkûm âcizler olduğu kanaatindeyim. Kazanacağız!
Yazarlar
-
Nevzat CİNGİRTHerkes genel başkan olabilir; ama lider olmak herkese nasip olmaz 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Bahadır ÖZGÜRTEMU’yu yasaklattı, vizeye taktı: İTO Başkanı milyarlarca lirayı nereye harcıyor? 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
İsmet BerkanAvrupa’da olan biteni takip ediyor musunuz? Yeni bir dünya kuruluyor 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ali BAYRAMOĞLUErdoğan şemsiyesi: İki algı, iki Türkiye 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet TEZKAN200 liralık ülke olduk 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Tanıl BoraEntegrasyon 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
İbrahim Kirasİktidarın avantajı muhalefetin şansı 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Fehmi KORUYeniler oyuna girince ne olur? 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet Ali ALÇINKAYAKomplodan Demokratik Topluma; 27 Yıllık Tecrit, Direniş ve Özgürlük. 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Taha Akyol‘Durdurmaya gücünüz yetmez’ 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Hakan TAHMAZPKK’nin silahsızlandırılması sürecinde kritik hafta 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mustafa PAÇALTürkiye Orwell’ın 1984 rejimine doğru sürükleniyor 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Elif ÇAKIRSayın Şimşek 124. sıra Türkiye’ye yakışıyor mu? 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Figen ÇalıkuşuNeden yapmazlar? 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Murat SevinçMuhalefetin hassasiyetler konusundaki hassasiyeti! 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Murat YETKİNErdoğan’ın Gürlek Tercihi: CHP’ye Darbeyle Baskın Seçimin Çok Ötesinde 13.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ahmet TAŞGETİRENGözü kara tayinler 12.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mustafa KaraalioğluBu endeksi yalanlayan biri çıkmayacak mı! 12.02.2026 Tüm Yazıları
-
Akın ÖZÇERMala fide politia 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Hasan CEMALKürtçe konuştum, tokat yedim; Türkçe bilmiyordum ki! 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
İlker DEMİRAYŞE HÜR DAHİL SOLUN BİR ELEŞTİRİ PRATİĞİ 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mensur AkgünTarihinin önemli bir dönüm noktasında Türkiye… 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mahfi EgilmezOrtaçağ’a dönüş 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet OcaktanMilletin vicdan hizasında durmayı başaramazsanız… 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Yıldız ÖNENYönetilebilir bir çatışma olarak ABD-İran 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Selami GÜRELBaşlangıçta Eylem Vardı! (Am Anfang war die Tat!) 10.02.2026 Tüm Yazıları
-
İbrahim KahveciNüfus verileri ne diyor? 10.02.2026 Tüm Yazıları
-
Akif BEKİÖzgür Özel'in öfke patlaması 10.02.2026 Tüm Yazıları
-
İlhami IŞIKKırılmalar karşısında Türkiye ve Kürtler 10.02.2026 Tüm Yazıları
-
Yıldıray OĞURSon anlarında telefonunda Candy Crush oynayan diktatörün hikayesi 10.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet TIRAŞEDEP YAHU… 9.02.2026 Tüm Yazıları
































Yorum yazarak yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Marmara Yerel Haber (marmarayerelhaber.com) hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.
Yazarın Diğer Yazıları
17.06.2019
27.05.2019
6.05.2019
1.05.2019
29.04.2019
24.04.2019
16.04.2019
15.04.2019
12.04.2019
8.02.2019