Mehmet BARLAS
CHP'li 15 milletvekilinin Kılıçdaroğlu'nun talimatı ile İyi Parti'ye ödünç verilmesi, CHP'nin uzak geçmişindeki bir olayın tekrarı gibidir. CHP milletvekillerinin emir-komuta zincirinde kendilerinden isteneni yerine getirmelerine ilk örnek, Halk Fırkası'na yani CHP'ye muhalif Serbest Fırka'nın kuruluşu sırasında, Atatürk'ün emri ile CHP'li milletvekillerinin Serbest Fırka'ya geçmeleri değil midir?
Kaç milletvekili?
12 Ağustos 1930'da Atatürk'ün isteği üzerine Fethi Okyar liderliğinde kurulan Serbest Fırka gündeme geldiğinde, Fethi Okyar İsmet İnönü'nün öfkesinden korktuğunu Atatürk'e söylemişti.
Atatürk de İsmet İnönü ile Fethi Okyar'ı yüz yüze getirerek bu direnişi kırmıştı. Bu toplantıda İsmet Bey, kurulacak yeni partiye 40-50 milletvekili vermeyi vaat etmiş, Fethi Bey ise 120 milletvekili istemiş ve sonunda 70 milletvekilinde anlaşılmıştı.
Tarafsızlık sözü
Fethi Bey ardından Mustafa Kemal'e tarafsız kalıp kalmayacağını sormuş, Mustafa Kemal "Tabii,ben bitaraf (tarafsız) olacağım" diye söz vermişti. Atatürk kız kardeşi Makbule Hanımı da yeni partiye vererek, bir nevi güvence vermişti. Ancak bu Serbest Fırka halktan büyük destekgörünce, evcilik oyununa son verildi.
Oyun bitiyor
6 Kasım'da TBMM'de Fethi Bey, belediye seçimlerinde uygulanan zorbalıklar için Dahiliye Vekili Şükrü Kaya hakkında gensoru açılmasını istedi.
Gensoru 15 Kasım'da görüşülmeye başladı, hükümetin yönlendirmesiyle 18 milletvekili kürsüye çıkarak Şükrü Bey'e değil, Fethi Bey'e ağır saldırılarda bulundular.
Eskiye dönüş
TBMM oturumunda rejim düşmanlığıyla suçlanan Fethi Bey kendisinden bekleneni anladı ve Atatürk ve İsmet İnönü ile birlikte hazırladığı fesih dilekçesini 17 Kasım 1930'da DahiliyeVekâleti'ne verdi. Böylece 98 günlük gösteri bitirilmiş, güvenli totaliter rejime dönülmüş, herkes rahat bir nefes almıştı.
Bazı notlar
Not 1- 1930'da henüz Soyadı Kanunu çıkmamıştı. Ama bu yazıda Bey demek yerine kişilerin sonra sahip olacakları soyadlarını kullandım.
Not 2- Serbest Fırka hakkında Google'dan geniş bilgilere ulaşabilirsiniz.
Özellikle Ayşe Hür'ün ve Beşir Ayvazoğlu'nun bu konudaki makalelerini öneririm.
Not 3- Serbest Fırka kapandıktan sonra 1931'de çıkartılan Matbuat Kanunu ve 1933'teki Üniversite Reformu ile özellikle muhalif sesler çıkartanlar susturulmuştur. Ağaoğlu Ahmet Bey'in yaşadıkları o dönemi çok iyi anlatır.
Yazarlar
-
Nevzat CİNGİRTHerkes genel başkan olabilir; ama lider olmak herkese nasip olmaz 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Murat SevinçMuhalefetin hassasiyetler konusundaki hassasiyeti! 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
İsmet BerkanAvrupa’da olan biteni takip ediyor musunuz? Yeni bir dünya kuruluyor 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet Ali ALÇINKAYAKomplodan Demokratik Topluma; 27 Yıllık Tecrit, Direniş ve Özgürlük. 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Taha Akyol‘Durdurmaya gücünüz yetmez’ 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ali BAYRAMOĞLUErdoğan şemsiyesi: İki algı, iki Türkiye 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Hakan TAHMAZPKK’nin silahsızlandırılması sürecinde kritik hafta 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
İbrahim Kirasİktidarın avantajı muhalefetin şansı 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Elif ÇAKIRSayın Şimşek 124. sıra Türkiye’ye yakışıyor mu? 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Bahadır ÖZGÜRTEMU’yu yasaklattı, vizeye taktı: İTO Başkanı milyarlarca lirayı nereye harcıyor? 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Tanıl BoraEntegrasyon 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mustafa PAÇALTürkiye Orwell’ın 1984 rejimine doğru sürükleniyor 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet TEZKAN200 liralık ülke olduk 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Figen ÇalıkuşuNeden yapmazlar? 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Fehmi KORUYeniler oyuna girince ne olur? 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Murat YETKİNErdoğan’ın Gürlek Tercihi: CHP’ye Darbeyle Baskın Seçimin Çok Ötesinde 13.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ahmet TAŞGETİRENGözü kara tayinler 12.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mustafa KaraalioğluBu endeksi yalanlayan biri çıkmayacak mı! 12.02.2026 Tüm Yazıları
-
İlker DEMİRAYŞE HÜR DAHİL SOLUN BİR ELEŞTİRİ PRATİĞİ 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet OcaktanMilletin vicdan hizasında durmayı başaramazsanız… 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Hasan CEMALKürtçe konuştum, tokat yedim; Türkçe bilmiyordum ki! 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mahfi EgilmezOrtaçağ’a dönüş 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mensur AkgünTarihinin önemli bir dönüm noktasında Türkiye… 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Yıldız ÖNENYönetilebilir bir çatışma olarak ABD-İran 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Akın ÖZÇERMala fide politia 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Selami GÜRELBaşlangıçta Eylem Vardı! (Am Anfang war die Tat!) 10.02.2026 Tüm Yazıları
-
İlhami IŞIKKırılmalar karşısında Türkiye ve Kürtler 10.02.2026 Tüm Yazıları




























Yorum yazarak yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Marmara Yerel Haber (marmarayerelhaber.com) hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.
Yazarın Diğer Yazıları
10.06.2021
9.06.2021
4.06.2021
31.05.2021
24.05.2021
19.05.2021
17.05.2021
15.05.2021
30.04.2021
28.04.2021