Toroslar'dan, Antalya'nın güzel ilçesi Akseki'den yayılan kötü kokular Ankara'ya kadar ulaştı. Çok ciddi iddialar var. Bölge insanı çok huzursuz... Bölgede  mermer ocaklarının açılması için yapılan planlamalar ve baskılar halkı iyice germiş. Akseki ve çevresine fiziki olarak mermer ocaklarının açılmasının mümkün olmadığı belirtiliyor.  Çevredeki  tarihi yerlerin talan edilmesinden, doğal güzelliklerin yok edilmesinden endişe ediliyor...

Aksekililer seslerini duyurmak için kapı kapı dolaşıp birçok ilgili yere müracaatta bulunmuşlar. Doğayı,tarihi ve tarımı yok edecek mermer ocaklarının açılmasını önlemek için kritik eşikteler. Güzelsu Kültür ve Dayanışma  Derneği Yönetim Kurulu Başkanlığı, belgelerle ekli kapsamlı resmi bir dilekçe hazırlayıp 1 Nisan'da Çevre ve Şehircilik Bakanlığı'na gönderdi. Aynen yer vereceğim bu dilekçeyle herhalde  fazla lafa gerek kalmayacak!..

***

"Antalya ili, Akseki ilçesi, Güzelsu Mah. (Güzelsu, Pınarbaşı, Çaltılıçukur, Çukurköy, Taşlıca Mah.) Mevkiinde, Tcknomer Turizm Tanm Madencilik İnşaat Tic. Ltd. Şti. ("Teknomer") tarafından 201800575 (97.83 ha) ve 201800638 (49,92 ha) ruhsat nolu sahaların "2-b Grubu Maden (Mermer)"' projesi ("Proje") altında ÇED 1-2 izni (beraberce "ÇED İzni") İstenmektedir.

11 Nisan 2019 günü Proje ile ilgili ikinci IDK toplantısının yapılacağını öğrendik. Yöre halkının Projeye ÇED izninin kesinlikle verilmemesi talebini tekrar iletir, aşağıdaki hususları ÇED izni verilmemesi yönünde bilginize sunarız:

l. Teknomer'in ruhsatlan ve istediği iki ÇED alanı dört mahallenin ortasında ve bu mahallelerin yaşam alanı içindedir. Bu nedenle yöre halkı "ÇED izni verilmemesi" yönünde 728 imza verdi. Ekte bu konuyu özetleyen bir sunumu ilginize sunuyoruz. Ek-1

a. Bozulmamış ve çok özel bir doğaya sahip olan bu dört mahalle, meşhur düğmeli evleriyle alternatif turizm için oldukça uygundur. Açılacak olan bir mermer ocağı (ilk mermer ocağı olacak ki bu da konunun önemini artırıyor) tüm bu güzelliği ve değerleri geri dönüşü olmamak üzere bozacaktır.

b. ÇED2 alanı dört mahalleye ortalama 1.5 km mesafededir (ikisine yaklaşık 930 metre) ve ortalama 460 m mesafede çevresinde 12 ev bulunmaktadır. Zeytin, üzüm, meyve ve sebze yetişen tarlalara çok yakındır.

2. Teknomer'in bölgedeki ruhsatlarının içinde ve yakınlarında 17 nokta arkeolojik alan olarak Temmuz 20l8'den bu yana korumaya alınmıştır. Bu sayı daha da artacak. Çünkü bölgede araştırmalar henüz çok yeni.

a. Akseki Belediyesi bölgeyi 1. Derece Arkeolojik SİT Alanını Etkileme Geçiş

Planı altında korumaya almak için 22 Mart 2019 günü resmi işlemleri başlatmıştır. Bu resmi süreç tamamlanmadan olumlu ÇED kararı ALINMAMALIDIR. (Ek-2)

b. Birinci İDK'dan sonra; i-) ÇEDI alanında bir tane 1. Derece ve bir tane koruma olmak üzere iki yer arkeolojik alan olarak tescillendi, ve ii-) Eski ÇED4 alanında bulunan ana kayaç üzerinde bulunan "AO" antik yerleşke sınır işareti yazıtı nedeniyle de bu ana kayaç koruma altına alındı (2019-22 sayılı dilekçemizin ekinde ayrıntılı bilgi size sunuldu). Bu durumda Teknomerin Temmuz 2018'de talep ettiği 5 ÇED alanının üçünde 1. Derece Arkeolojik Sit alanları ve tüm beşinde de Arkeolojik Koruma alanları tespit edilmiş oldu. Teknomerin elemanları ve danışmanları bu tarihi eserleri görmediler mi? Bu tarihi eserleri neden ÇED raporunda işleyip ÇED Komisyonunun dikkatine sunmadılar?

3. Akseki İlçe tarım ve Orman Müdürlüğü söz konusu dört mahallede 11500'e yakın yetişkin ve verimli zeytin ağacı tespit etmiştir. Bölgenin özel mikro kliması zeytin için elverişli bir ortam sunmaktadır. Bu zeytinlerin hemen hemen hepsi de Teknomer'in istediği ÇED alanlarına 3 km'den daha yakındır.

a. Antalya il Tarım ve Onman Müdürlüğü, tüm ısrarlarımıza rağmen (Ek-3 GÜZDER avukatının ilgili başvurusu), bölgenin zeytin varlığını tespit ve tescil etmediği için, Akseki Mahkemesine zeytinlerin tespiti için başvuruldu. Bu resmi süreç tamamlanmadan olumlu ÇED kararı ALINMAMALIDIR. (Ek-4)

b . Zeytinler, endemik bitkiler, arkeolojik alanlar vb nedenlerle mahkemeye gideceği kesin olan bir ÇED kararı neden alınsın? Mahkeme sonuçlanıncaya kadar yapılacak olan tahribat nasıl tekili edilecek?

4. Bölge çok özel bir mikro klimaya sahiptir. Tespit edilen yüzlerce endemik bitki ve endemik fauna risk altındadır.

a. ÇED 2 (önceden ÇED 5) alanı içinde Aralık 2018'de 24 endemik bitki tespit edilmiştir ve bunlardan 8'i korunması zorunlu kırmızı listededir.  2019-08 sayılı dilekçemizde bu raporu ilginize sunduk. Teknomer söz konusu 24 endemik bitkiyi tespit ettirmek ve nasıl koruyacağını açıklamak durumundadır. Dar yayılımlı bu kadar endemik bitkinin olduğu bir alana ÇED izni verilmemelidir.

b. Bölge Türkiye'de bulunan 7 endemik memeliden 4'ünü barındıran tek yerdir. Aynı şekilde Türkiye'de 7 endemik omurgalıyı barındıran tek yerdir. Prof. Dr. Mustafa Sözen'in ilgili raporu ektedir. (Ek-5)

c. Bölgenin doğal ve kültürel varlıklarını korumak üzere 21 Şubat 2019'da Akseki Belediyesi söz konusu bölgeyi de kapsayan bir alan için resmi Doğal Sit başvurusunu yapmıştır. Bu resmî süreç tamamlanmadan olumlu ÇED kararı ALINMAMALIDIR. (Ek-6)

5. Teknomer ASAT'a sulu kesim için günlük 50 m3 suya ihtiyacı olduğunu belirtmiştir. Söylenenin aksine ASAT su temini için bir protokolün olmadığını bildirdi (2019-22 sayılı dilekçemizde ASAT'ın ilgili cevabını size sunduk). l.İDK komisyonu neden yanlış bilgilendirildi? Bu durumda; Teknomer 50 m3/gün suyu nereden temin edecek? Hangi yolu kullanarak taşıyacak.Köy yolları blok taşıyan kamyonlar ve su taşıyan tankerleri kaldıracak durumda değildir. Vatandaşın mal ve can güvenliği söz konusudur)? ASAT'ın yazılı cevabı açıkça ancak "insanı amaçlar" için su temin edebileceğini ve Teknomer ile herhangi bir anlaşmasının olmadığını söylemektedir, "Sulu Kesim" yapacağını söyleyerek zeytinlere ve çevreye zarar vermeyeceğini belirten Teknomer, günlük su ihtiyacını nasıl temin edeceğini şüpheye yer bırakmayacak şekilde açıklamalıdır. ASAT'ın cevabını ve yolların durumunu ekte tekrar ilginize sunuyoruz. (Ek-7)

6. İstenen ÇED alanları dere yataklarına ve pek çok tatlı su kaynağına çok yakın. Bu nedenle dere yatakları ve çok hassas su kaynakları tehdit altında olacak. DSİ 13. Bölge Müdürlüğü ÇED 2 alanına koyduğu şerhi neden kaldırdı? Teknomer 1. İDK'da sadece 4 yıl için plan sunmuştu. Ama 1.İDK'da muhtemelen 30-50 yıl sürecek reservden söz etti. Bu durumda 30-50 yıllık işletmenin pasasını dere yataklarına zarar vermeden nereye atacağını açıklamalıdır. ÇED 2 alanına yakın dereleri ve tatlı su kaynaklarını gösteren şemayı ekte ilginize sunuyoruz. (Ek-8)

7. Söz konusu ÇED alanlarını Akseki-Manavgat ana yoluna bağlayan köy yolları dar (yer yer 4-5 metre), keskin virajlı ve rampadır. Bu yollarda su taşıyan tankerler ve blok taşıyan kamyonlar can ve mal güvenliğine ciddi risk oluşturacaktır. Yine söylenenin aksine bu yol Eski Murtiçi denen yerleşim alanından geçmektedir. Ek-5'te yolların durumu tekrar ilginize sunulmuştur.

8. 08 Nisan 2019 tarihinde bu konuyu ele alan bir çalıştay Antalya'da yapılacak, İlgili kurum ve kuruluşlar davet edilecek. Çalıştay Bildirgesini 2.İDK toplantısında ilginize sunacağız.

Yukarıda açıklandığı üzere ÇED 1 ve 2 alanı çok özel bir bölgede bulunmakta ve ÇED izni verilmemesi yönünde çok geçerli nedenleri bulunmakta. O halde burada ÇED izni için ısrar etmenin nedeni nedir? Yukarıda açıklanan nedenlerden ötürü geri dönüşü olmayacak bir hataya yol açmamak adına Projeye kesinlikle ÇED İzni verilmemesi hususunda.

Gereğini arz ederim."

Kaynak Yeniçağ: Akseki'de neler oluyor - Ahmet TAKAN