Hasan CEMAL
Kuvvetler ayrılığı olmadan demokrasi olmaz, hukuk devleti olmaz, hukukun üstünlüğü olmaz. Kuvvetler ayrılığı olmadan haklar ve özgürlükler korunamaz. Vatandaşların, bireylerin hak ve özgürlüklerinin güvencesi, kuvvetler ayrılığıdır.
Kuvvetler ayrılığı olmadan demokrasi olmaz. Kuvvetler ayrılığı olmadan hukuk devleti olmaz.
Hukukun üstünlüğü olmaz.
Kuvvetler ayrılığı olmadan, haklar ve özgürlükler korunamaz.
Vatandaşların, bireylerin hak ve özgürlüklerinin güvencesi, kuvvetler ayrılığıdır.
Bir rejimin demokrasi olabilmesi için, hukuk devleti olabilmesi için yasama, yürütme ve yargının ayrılığı esastır.
Bu kuvvetler arasında birtakım denge ve frenler olmadan, yürütme ve yasamanın yaptıkları hukuk açısından denetlenmeden demokrasi olmaz.
Bunlar demokrasinin A’sı, B’si, C’sidir.
Ve bu A, B, C bilinmeden örneğin hukuk fakültelerinin daha birinci sınıfında anayasa hukuku dersinden geçmek mümkün değildir.
Sözü uzatmak gerekmiyor.
Sayın Başbakan;
Kuvvetler ayrılığı demokrasinin özüdür. Parlamenter sistemde de, başkanlık veya yarı başkanlıkta da sistemin özü ve ruhu, kuvvetler ayrılığından oluşur.
Şöyle yakınmışsınız Konya’da:
“İşte bu kuvvetler ayrılığı denilen olay var ya, o geliyor sizin önünüze bir engel olarak dikiliyor...”
Olacak şey değil.
Ayrıca bundan ilk kez yakınmıyorsunuz.
Parti olarak Türkiye için öngördüğünüz başkanlık sistemi de kuvvetler ayrılığı açısından fena halde sorunlu.
Bu konudaki sözcünüz, TBMM Anayasa Komisyonu Başkanı Prof. Dr. Burhan Kuzu, Ak Parti’nin başkanlık önerisini komisyona sunarken, Türk tipi başkanlık sistemi istendiğini herhangi bir kuşkuya yer bırakmayacak şekilde açıklamıştı.
Başkan olarak sizi, Amerikan Başkanı Obama’nın durumuna düşürmek istemediklerini belirtirken, bu konudaki eleştirileri şöyle yanıtlamıştı:
“Evet doğrudur. ABD’de Başkan’ın kararname çıkartma ve meclisi feshetme yetkileri yok. Modelimiz, ABD sistemindeki tıkanıklıklara karşı önerdiğimiz model. Başkan Obama gece gündüzağlıyor, parlamentoya yalvarıyor.”
Sayın Başbakan;
Size bir zamanlar anayasa çalışmalarında yardımcı olan Anayasa Hukuku Profesörü Ergun Özbudun, ‘Türk tipi Başkanlık modeli’ni şöyle eleştirmişti:
“Ak Parti’nin modeli kuvvetler ayrılığına aykırı. Bu model, iktidarın tek kişide toplanmasına yol açar.” (Hasan Cemal, Başkanlıkta Latin Amerika modeli, Milliyet, 1 Aralık 2012)
Prof. Özbudun, bu konudaki eleştirisini 15 Aralık 2012 tarihli Milliyet’in Düşünenlerin Düşüncesi köşesinde şöyle yineledi:
“Şüphesiz, hiçbir ülke anayasasını yaparken başka bir ülkenin sistemini aynen kopya etmek mecburiyetinde değildir. Her sistem içinde, ayrıntılar bakımından ülkeden ülkeye farklar gözlemlenebilir. Ancak unutmamak gerekir ki, her sistemin kendisine özgü bir ruhu ve mantığı vardır. Bu mantıktan uzaklaşıldığı takdirde, artık o sistemden söz etmek mümkün olmaz ve ortaya ‘biz bize benzeriz’ misali garip bir sistem çıkar.”
Sayın Başbakan;
Prof. Özbudun’un bu uyarısına kulak vermenizde yarar var.
Biz bize benzeyebiliriz ama o zaman da sistemin adı demokrasi ve hukuk devleti olmaz.
Kuvvetler ayrılığını pas geçen bir başkanlık ya da yarı başkanlık sisteminin demokratik özü boşalmış ve ruhu başkan babalığa teslim edilmiş olur.
Bu arada Adalet Bakanı Sadullah Ergin, dikkat ettim, dün sabah saatlerinde kuvvetler ayrılığını engel gören sözlerinizin ne anlama geldiğini iyi niyetle anlatmaya çalışıyordu. Daha doğrusu, tevil etme çabası içindeydi.
Ama inandırıcı değildi.
Olması da zordu.
Bazı şeyler vardır ki, tevili imkansızdır Sayın Başbakan...
Yazarlar
-
Nevzat CİNGİRT“Birden dursun istersin seneler olunca mazi. Öyle bir geçer zaman ki…” 13.02.2026 Tüm Yazıları
-
Murat YETKİNErdoğan’ın Gürlek Tercihi: CHP’ye Darbeyle Baskın Seçimin Çok Ötesinde 13.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ahmet TAŞGETİRENGözü kara tayinler 12.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mustafa KaraalioğluBu endeksi yalanlayan biri çıkmayacak mı! 12.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ali BAYRAMOĞLUİrfan Fidan’dan Akın Gürlek’e… 12.02.2026 Tüm Yazıları
-
Fehmi KORUYeni gelen bakanlara “Hoşgeldiniz” yazısı… 12.02.2026 Tüm Yazıları
-
Taha AkyolYine yolsuzluk sorunu 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet OcaktanMilletin vicdan hizasında durmayı başaramazsanız… 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Hakan TAHMAZGüvenlik paradigması çağında Kürt Meselesi: Yeni statüko ve arayışlar 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Yıldız ÖNENYönetilebilir bir çatışma olarak ABD-İran 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Akın ÖZÇERMala fide politia 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mahfi EgilmezOrtaçağ’a dönüş 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Hasan CEMALKürtçe konuştum, tokat yedim; Türkçe bilmiyordum ki! 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
İlker DEMİRAYŞE HÜR DAHİL SOLUN BİR ELEŞTİRİ PRATİĞİ 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet Ali ALÇINKAYAÖzgür Önderlik – Özgür Rojava – Jin, Jiyan, Azadî... 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Elif ÇAKIRVe siyasallaşan yargıda yeni eşik 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mensur AkgünTarihinin önemli bir dönüm noktasında Türkiye… 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
İbrahim KahveciNüfus verileri ne diyor? 10.02.2026 Tüm Yazıları
-
Akif BEKİÖzgür Özel'in öfke patlaması 10.02.2026 Tüm Yazıları
-
Yıldıray OĞURSon anlarında telefonunda Candy Crush oynayan diktatörün hikayesi 10.02.2026 Tüm Yazıları
-
İlhami IŞIKKırılmalar karşısında Türkiye ve Kürtler 10.02.2026 Tüm Yazıları
-
Selami GÜRELBaşlangıçta Eylem Vardı! (Am Anfang war die Tat!) 10.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet TIRAŞEDEP YAHU… 9.02.2026 Tüm Yazıları
-
İsmet BerkanEvrensel hukuk ilkesini rafa kaldırdığınızda neler olur? 9.02.2026 Tüm Yazıları
-
Bekir AĞIRDIRYakın geleceğin Türkiye’si: Kutuplaşma azalmayacak, psikolojik olarak form değiştirecek 9.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet TEZKANDemirel’in köprüsünü sattırmam… Özal’ın köprüsünü sattırmam… 9.02.2026 Tüm Yazıları
-
Cengiz AKTARErmeni uzlaşmazlığı efsanesi 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Gökhan BACIKAKP İslamcı bir parti mi değil mi? 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ümit AkçayUluslararası para sisteminin geleceği 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Hikmet MUTİCHP ve Deva Partisi'nin İmralı imtihanı... 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Şeyhmus DİKENNaum Faik var mıydı? 8.02.2026 Tüm Yazıları
































Yorum yazarak yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Marmara Yerel Haber (marmarayerelhaber.com) hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.
Yazarın Diğer Yazıları
14.04.2025
3.03.2025
28.02.2025
20.02.2025
13.02.2025
28.11.2024
12.11.2024
24.10.2024
27.08.2024
20.04.2024