15 Eylül günü, iktidar medyasında iple çekilen “mutlak butlan” kararının çıkmaması, CHP’yi Güven Partisi’ne dönüştürme girişimini durdurdu veya şimdilik askıya aldı.

Tekrarlayalım:[1] Güven Partisi, CHP’nin orta yaşlarından (1970’lerin başından) beri geliştirdiği bir urdur ve bünye bu uru sürekli üretir – CHP’nin içinde daima Güven Partisi hücreleri mevcuttur. Genellikle orta sınıfların nispeten tuzu kuru olan ve tuzlarının nemlenmesinden ürken müesses nizamcı kısımlarının endişelerine hitap eder; demokrasinin nefesini açacak, alanını genişletecek, katılımı çoğaltacak kıpırtılardan huylananlara hitap eder. Statükonun payandasıdır. 12 Eylül sonrası Halkçı Parti, bir Güven Partisi’ydi; DSP giderek öyle bir yere oturmuştu; Baykal CHP’si de önemli oranda CHP’nin topyekûn Güven Partileştirilme dönemiydi… CHP’yi “eski yönetime” iade etme girişimi de apaçık bir Güven Partileştirme hamlesi…

CHP, şimdi buna direnmesi ile, asrı deviren tarihindeki en önemli CHP’lerden biridir. “CHP sadece CHP değildir” denecek bir CHP…

***

CHP, iktidarın, rejimin alabildiğine daralan rıza üretim kabiliyetinin dopingi olarak iş görüyor bir zamandır. Dindarlara-muhafazakarlâra demek doğru mu, bilmiyorum; daha ziyade kültür savaşı içinde ajite edilmiş olanlara dönük bir “CHP gelir!” korkusu, sonsuz bir doğalgaz kaynağı kadar bereketli. Türk Sağı’nın anti-CHP ‘söylem’ birikiminin[2] bir potpurisini dinliyoruz namütenahi. Hem asla son ermemiş ve ermeyecek bir tek-parti dönemi hafızasının suyu çıkartılıyor… Hem 1950’lerin millete yabancı, dine diyanete düşman, fitneci fesatçı CHP’ye dair Necip Fazıl ilhamlı lânetlemeler; hem 1970’lerin, CHP’nin yıkıcı-bölücü meşrebine, bürokratikliğine, tepeden inmeciliğine, devletçiliğine, menfi ruhluluğuna, slogancılığına dair anti-komünist edebiyat tazeleniyor… Hem de yolsuzluklara batmış (“belediye soyguncusu”), kendi içinde kavgalı, sürekli hizip ve kurultay üreten, cuntalarla iş tutamıyorsa kendi içinde cunta kuran, küçük dünyasına kapanmış dar kafalı CHP imgesi, “çağdaş” bir enstalasyon olarak ortaya seriliyor. Bu kadar korkunçlu bir şeytanlaştırma mesaisi, “iddiaların” doğru olabilecek kısmının bile inandırıcılığını azaltmaktan öte, şeytanın kendisine bile anlayış gösterme hissini doğurabilecek kadar rahatsız edici…

***

Cumhuriyet Halk Partisi, bir zamandır, adındaki üç kavrama da hayatiyet getiren bir seferberlik içerisinde.

Cumhuriyet’le, eşit ve reşit yurttaş topluluğunun egemenliğini kastediyorum. Yurttaşların söz, karar, yetki sahibi olmasını yücelten, meşruiyetin ve siyasal-“kutsal”ın kaynağını orada gören, cumhurî/kamusal insanın eylemine bizzat değer atfeden bir zihniyeti kastediyorum. Cumhuriyet’i milliyetçiliğin/ulusalcılığın, modernliğin, Atatürkçülüğün müstear adına indirgemekten çıkartacak bir cumhuriyetçiliktir bu. Cumhuriyeti, bir statüko (veya status quo ante / bir önceki statüko) olarak muhafaza etmeyi değil, yeniden inşa etmeyi hedefleyen anlayıştır. Özetle, Cumhuriyeti demokratikleştirerek sahiden cumhuriyetçi hale getirmeyi kastediyorum.[3]

***

Halk’la, hem ahaliyi, kitleyi, “sıradan insanlar”ın sesini nefesini; hem de bir emeli, bir ülküyü kastediyorum. Necmi Erdoğan’ın tarifiyle, “eşit, özgür ve kardeşçe bir insan topluluğu olma umut ve iradesini cisimleştiren bir kolektif özne”; halihazır halktan öte, “gelecek olarak halk”ın ütopik ufku...[4] Eylem kavramının iade-i itibarı, halkın sokağa çıkması, kitle halinde meydanlarda ‘eğleşmesi,’ elbette bunun bir alâmeti değil ama bir umut tohumudur.

Sadece 27 Mayıs’ı değil, 1970’li yılların sosyalist-devrimci seferberliğini de CHP’den “bilen,” CHP’nin “en iyi bildiği şeyin sokağı kışkırtmak” olduğunu söyleyen iktidar sözcülerinin sokak korkusu, o umut karşısındaki korku, aslında. Kısmen, muhalefetin sağ yakasına da bulaşan bir korku. Sokak, evet, elbette bir mit olmamalı, siyasetin tek yolu olamaz ve evet, “riskleri” vardır;[5] fakat muhafazakâr-sağcı demokratlar da, keşke, sokağı esasen ve illâ geniş kitleleri korkuya sevk edecek ve devletin baraj kapaklarını patlatacak bir tabii âfet gibi görme ve öyle olduğuna herkesi ikna etmeye çalışma alışkanlıklarını biraz sorgulasalar.

***

Parti ile, siyasal faaliyete katılan, eyleme geçen üyeleriyle, asabiyyesi ile, örgütü ile bir siyasal topluluğu, bir yaşayan organizmayı kastediyorum. Bir partinin kendini yeniden kurarak, daha fazla parti olması… Çoktan bir devlet dairesine dönüşmüş olan, - tek parti CHP’sinin olduğu gibi-, Adalet ve Kalkınma Partisi’nin çoktan unuttuğu bir hayatiyet… CHP’nin, siyasal parti olmanın temel anlamını, siyasal parti olma haysiyetini gösterir hale gelmesi, belki de bundan ötürü iyice ifrit ediyor onları.

***

2025 CHP’si bunların, sahih cumhuriyet fikrinin, bir emel olarak halkın, parti organizmasının mükemmel temsili midir? Değildir – veya ‘o kadar’ değildir. Fakat CHP’nin üzerindeki baskı, CHP’yi Güvenpartileştirme harekâtı, kesinlikle, bu ihtimali öldürme, bu kapasiteyi boğma, bu kuvveyi söndürme girişimidir. “CHP sadece CHP değildir”in hikmeti, bu…

[1] https://birikimdergisi.com/haftalik/8319/guven-partisi

[2] “Sağın biley kayışı olarak CHP” Birikim, sayı 287 (Mart 2013), s. 56-61.

[3] https://birikimdergisi.com/haftalik/11387/dorduncu-cumhuriyet-ve-cumhur

[4] Erdoğan, 2023: 191-193.

[5] https://birikimdergisi.com/haftalik/12071/sokak