Yeni genel seçimden sonra göreve başlamayı bekleyen bir meclis olduğu halde, görev süresinin sona ereceği 25 Mart tarihine günler kala Alman meclisi gider ayarak tarihi bir karar aldı. Muhtemelen parlamentolar tarihinde görev süresinin dolmasına günler kala bu kadar önemli bir anayasa değişikliği yapıldığını gördüğümüz nadir bir olay ile karşı karşıyayız.

Almanya Parlamentosu’nun önce alt sonra da üst meclisinde kabul edilen karar, Anayasa değişikliği anlamına geliyor. Bu karar ile Alman Anayasası’nda 2009 yılından beri olan Schuldenbremse yani “borç freni” olarak bilinen düzenleme kalktı. Böylece Alman hükümetinin istediği kadar borç alabileceği kabul edilmiş oluyor. Nitekim, en son alınan karar ile hükümete yaklaşık 1 trilyon Euro kadar bir borçlanma hakkı verildi. 

Devlet, piyasa

Karara göre altyapı reformuna yaklaşık 500 milyar Euro para harcanacak. Bu stratejinin temel amacı Almanya’da karayolları, köprüler, hastaneler ve enerji altyapısın yenilemek. Önemli bir nokta ise yeni düzenleme ile Almanya’daki eyaletler de (yani federasyonu oluşturan her bir devlet) artık gelirlerinin belirli bir kısmına kadar borçlanabilecekler.

Yine değişikliğin temel bir amacı da Almanya’nın savunmasını gelişen yeni jeopolitik risklere ve ihtiyaçlara göre güçlendirmek. Esasen karar ile Almanya’da savunma harcamalarını belirli bir oranda kısıtlayan düzenleme de kaldırılmış oldu.

Yeni ekonomik plan bir teşvik paketi mi?

Almanya’nın aldığı kararı zaman zaman ABD’nin aldığı ve temel amacın ekonomiyi canlandırmak olan büyük paketlere (stimulus package) benzetmek gerekiyor. Nitekim 2021 yılında Biden döneminde alınan Amerika’yı Kurtarma Planı’nın büyüklüğü yaklaşık 1.9 trilyon dolardı.

Başka bir ifade ile pratik olarak devletin ekonomiyi canlandırmak için harekete geçtiğini görüyoruz. Bu tip gelişmeler liberal ekonomik sistemlerde devlet ve ekonomi arasındaki ilişkiyi anlamak için önemli fırsatlardır. Son tahlilde belirli alanlarda büyük çaplı işlerin altından kalkmak için kamuya ihtiyaç duyulmaktadır. Nitekim bu paket ile önümüzdeki dönem Alman ekonomisindeki büyüme beklentileri yeniden hesaplanmıştır.

Aslında bu yeni hesaplamanın – yukarıdaki tabloda görüldüğü üzere– verdiği önemli bir mesaj var. İlk olarak, devletin para üretmesi ile kalkınma arasındaki ilişkiyi yeniden düşünmek gerekiyor. Muhtemelen bu para harcanırken işler ihale usulü özel sektöre verilecektir ancak yine de işin özünde sürecin kamunun yeni kaynak oluşturması yani para üretmesi bulunuyor.

İkinci olarak, kamunun borcu büyümekte ancak bu borcun karşılığında vatandaş yeni köprüler ve alt yapı hizmetleri elde etmektedir. Dolayısı ile kamu borcu konusundaki yerleşik görüşler artık değişmektedir. Daha doğrusu kamu borcunun ideal ekonomide kaç olması gerektiği konusunda bir genel geçer standart olmadığı görüşü güçlenmektedir.

Bürokratik reform

Yapılan hesaplamalara göre Almanya’da ciddi bir inşaatın süresinin %85’i izin ve standart işlerine kalan %15’i de inşaatın fiziki olarak gerçekleşmesinde kullanılıyor. İnşaat izinlerinin ve kontrollerinin sıkı olması elbette hayati önemdedir. O nedenle Almanya’da kolon kesilmemektedir. Ancak kimilerine göre inşaatlar için gereken bu resmi süreç gereğinden fazla uzundur.

Almanya'da yeni ekonomik plan: Gökhan Bacık yazdı - Medyascope