Vatandaşını aldatan -hatta öldüren- devletleri bu yaptıklarına pişman etmeliyiz… - - Fehmi KORU

Bir Orta Amerika ülkesiyle diğerinin sınırında çekilmiş yukarıdaki fotoğrafa dikkatle bakın. Yaşadıkları ülkedeki şartların bozulması, kundaktaki bebeklere süt bile bulamayacak hale gelinmesi yüzünden onbinlerce insanın komşu ülkeye sığınmak istemesinin tablosu bu. Komşu ülke böylesine bir göç dalgasını kaldıramayacağı endişesiyle sınırını kapattığı için bu insanlar gördüğümüz o köprüde sıkışıp kalmışlar…

Feci bir görüntü bu.

- Reklam -

Doğrusunu söylememiz gerekirse biz bu tablonun yabancısı değiliz. Irak ve Suriye’de işler karıştığında da, insanlar çıkınlarını alıp, kundaktaki bebekleriyle yollara düşmüş, ölümü de göze alarak hayatlarını sona erdirmesi muhtemel sandallara doluşarak yeni bir geleceğe doğru yol almak istemişlerdi.

Hala bir yerlerden ülkemize böyle umutsuz insanlar geliyor ve bir yolunu bulup refah ülkelerine erişmenin hayalini kuruyorlar. Öyle yüzbinlercesi için hayal ülkesinin ülkemiz olduğu ve buraya yerleştikleri de biliniyor.

Kaşıkçı’yı aldatan devlet

Yazıya böyle girdim, ama aklım yine Cemal Kaşıkçı cinayetinde.

Devleti tarafından kendisine devletine ait bir binada tuzak kurulmuş, devletinin görevlileri eliyle ve muhtemelen devletinin yönetiminden birilerinin emriyle hayatına kastedilmiş biri Cemal Kaşıkçı.

Basit bir belgeyi vesile ederek İstanbul’daki başkonsolosluğa davet edilmiş, geldiğinde muhtemelen oraya özel gönderilmiş bir infaz timi eliyle öldürülmüş biri…

Her insanın devletiyle arasında daha doğduğu günden başlayarak bir zımni anlaşma vardır. Hiçbirimiz hangi ülkede doğacağımıza kendimiz karar vermiyoruz; sonuçta ‘devlet’ denilen aygıt da bizler gibi insanlardan oluşuyor. Bütün istediğimiz, devletimizin bize asgari yaşama şartlarını sağlaması, her insanın hak ettiği uluslararası belgelerle teyit edilmiş özgürlükleri vatandaşlarına sağlayıp onlara huzur ve güven vermesidir. Bunun karşılığında da bizler yasalara uyan vatandaşlar olma sözünü yerine getirmekle mükellefiz.

Vatandaşı olduğumuz devletten bir şey daha bekliyoruz: Bizi aldatmamasını…

Cemal Kaşıkçı‘yı vatandaşı olduğu devlet aldattı.

Sadece onu öldürüleceği başkonsolosluğa davet ederek aldatmadı; Cemal Kaşıkçı özgür olmadığını, huzur ve güven içerisinde yaşayamayacağını anladığı için ülkesini terk etmişti, devleti kendisini çok önceden hayal kırıklığına uğratmıştı.

Devletler vaat ettiklerini yerine getirmemeye başlayınca vahşileşirler de. Dünyanın en örgütlü acımasız kıyıcıları -o hale gelmeye karar verdiklerinde- devletlerdir. Ellerinde bunu sağlayacak silahlı güçleri, en vahşi yöntemleri uygulamaya hazır görevlileri, yaptıklarında üstünü örtmelerini sağlayacak resmi mekanizmaları bulunur.

Uluslararası sistem devletleri dizginleyemezse

Tarih boyunca birçok devlet o kara alana sürüklenmiş ve insanlık için en vahşi dönemler onlar yüzünden yaşanmıştır.

Uluslararası hukuk ve o hukukun dünyanın dört bir tarafında geçerli olmasını sağlayacak kurumlar ile örgütler, tarihin karanlık sayfalarının günümüzde de yaşanmaması için oluşturulmuşlardır.

Devleti tarafından aldatıldığını anlayınca ülkesini terk etmiş gazeteci Cemal Kaşıkçı‘nın devletinin kendisine vermesini beklediği basit bir belge bahanesiyle uzağa düşürülerek öldürülmesi günümüzün hukuka dayalı uluslararası sistemi açısından bir sınava dönüşmüş durumda.

Öyle anlaşılıyor ki, vaktiyle hukuka dayalı uluslararası sistemin oluşmasında başı çekmiş olan ülke, şimdiki yöneticisi eliyle, Kaşıkçı olayının fazlaca üstüne gitme niyetinde değil. Kaşıkçı‘nın vatandaşı olduğu devletin yaptığı açıklamayı ve sorumluları cezalandıracağı vaadini yeterli buluyor.

Başkonsoloslukta yaşanan olayın vahşet boyutunu, bireyle-devlet arasındaki zımni anlaşmayı bozması yönünü önemsemiyor o ülke. Ticari çıkarları çok daha önemli…

Uluslararası sistem üzerinde etkisi olduğu için bunu sağlayabilecek durumda da.

Ne olacak peki?

Cemal Kaşıkçı bir mezartaşından bile mahrum bir devlet kurbanı olarak mı kalacak?

Öyle de kalabilir.

Ancak kaldırmamak da elimizde.

Ne yapıp edip Cemal Kaşıkçı olayının üzerine gitmeli, önce onun vatandaşı olduğu devleti, sonra da vatandaşlarını aldatmayı göze alan başka devletleri bu yaptıklarına pişman edecek bir yol bulmalıyız.

İnsan olmanın haysiyetine her insan sahip çıkmak zorunda.