TÜİK geçen hafta Kasım ayının “Ücret­li Çalışan İstatistiklerini” yayınladı. Bu istatistiklerin ekonomik faaliyetlerin du­rumunu güncel olarak izlemek için dikkate değer özellikleri var. Bu istatistikler Sos­yal Güvelik Kurumu, Gelir İdaresi Başkan­lığı ve Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu verilerinden yani idari kayıtlardan derleniyor. Yani anket tahmini değiller ve bu bakımdan güvenilirler. Ayrıca çok sayıda faaliyet kolunun (NACE Rev.2) ücretli çalı­şan sayılarını kapsıyorlar. Ama bazı kısıtla­rı da yok değil. Tarım kapsanmıyor ama za­ten tarım güncel ekonomik durumu gözlem­lemek için çok da gerekli değil. Bir de kayıt dışı çalışanlar kapsam dışı. Kayıt dışı sayısı sanayi, inşaat ve hizmetlerde istikrarlı bir şekilde azalmakta olduğundan ekonomide gidişat hakkında kayıtlı ücretli çalışan sayı­sındaki değişimler iyi bir fikir verebilir.

Ücretli çalışan sayısında ciddi yavaşlama

Ücretli çalışan sayısı bir yıl öncesinde 15 milyon 740 bin iken Kasım 2025’te sadece yüzde 1 artışla 15 milyon 892 bin olmuş. Bu çok düşük bir artış. Bu gelişme 2025’in son üç ayında ekonomik büyümede durağanlık tahminini destekler gibi duruyor. Ancak üc­retli çalışan sayısında gelişmeler sektörden sektöre çok farklı. İnşatta ücretli çalışan sa­yısında bir yıllık artış yüzde 6,4 son bir ay­lık artış da yüzde 0,5. Yani yavaşlama yok. İkinci sırada da “Konaklama ve yiyecek hiz­metleri” var: Yıllık artış yüzde 5,5 aylık artış yüzde 0,5. Verimlilik artışlarının çok düşük olduğu bu iki sektör tek başlarına büyümeyi sırtlayamazlar ama nispeten yüksek bir dü­zeyde kalmasını sağlayabilirler.

Ücretli çalışan sayısını aşağıya çeken top­lam ücretli çalışan sayısında yaklaşık üç­te birlik paya sahip sanayi kesimi. Sanayide ücretli çalışan sayısı son bir yılda yüzde 3,6 azalmış; 180 bin kayıpla 5 milyondan 4 mil­yon 820 bine inmiş. Bu yeni bir olgu değil. Sanayide ücretli çalışan sayısı 2024 ağustos ayından beri her ay azalıyor. Ekimden kası­ma da çalışan sayısı yüzde 0,2 oranında azal­mış. Son 16 ayda toplam kayıp 257 bin. Ve­rimlilik artışlarının beşiği olarak ekonomik büyümenin motoru olan sanayide ne oluyor sorusuna yanıt aramak zorundayız. Bu yazı­da sanayi faaliyet kollarında ücretli çalışan sayısındaki gelişmelere bakarak en azından bazı tahminlerde bulunmak istiyorum.

Konfeksiyon ve tekstilde büyük gerileme

Sanayinin faaliyet kollarında yıllık üc­retli çalışan kayıpları birkaç istisna dışın­da tüm sektöre yayılmış durumda. Dikkati­mi çeken iki istisna var: Petrol ve doğal gaz (yüzde 6,4 artış) ve Gıda ürünleri imalatı (yüzde 2,6 artış). Dört ana faaliyet kolun­da kayıplar sırasıyla şöyle: Ara malı (yüzde 3,0), Dayanıklı tüketimi malı (yüzde 3,2), Dayanıksız tüketim malı (yüzde 5,6), Ser­maye malı imalatı (yüzde 2,4). Bu durum sa­nayide genel bir gerilemenin işareti gibi du­ruyor. Daha alt faaliyet kollarına inildiğinde Motorlu kara taşıtlarında kayıp yüzde 4,2 ama esas vahamet Giyim eşyaları imalatın­da (konfeksiyon). Bir yılda ücretli çalışan sayısı yüzde 13,6 oranında azalmış. Bu faali­yet koluna girdi sağlayan Tekstilde de kayıp beklendiği gibi yüksek; Yüzde10,4.

Motorlu taşıtlar ve konfeksiyon üretimle­rinin önemli bir kısmını ihraç eden kesim­ler. Türk Lirasındaki değerlenmenin neden olduğu rekabet gücü kaybının bu kesimleri zor durumda bıraktığını biliyoruz. Bu reka­bet kaybı etkisi en büyük gerilemenin kon­feksiyon ve tekstilde yaşanmasını açıklaya­bilir ama diğer faaliyetlerin neden istihdam kayıpları yaşamakta olduğunu tek başına açıklamaz. Yine de Sermaye malı imalatın­daki yüzde 2,4’lük kayıpta Türk Lirasında­ki değerlenmenin ithal sermaye mallarını ucuzlatmasının etkisi olduğu ileri sürüle­bilir. Ama belli ki sanayide uluslararası re­kabet gücü kaybının dışında başka sorunlar yaşanıyor.

Sanayideki bu can sıkıcı gelişmelerden sonra yazıyı bana iyi bir haber olabilir gibi gelen bir gelişme ile bitirmek istiyorum. En büyük ücretli çalışan kaybı yüzde 14,3 ile Kömür ve linyit faaliyet kolunda gerçekleş­miş. Eğer kömür ithalatı artmadıysa “yeşil büyümeye” geçmekte olduğumuzun bir gös­tergesi sayılır.