Bu yıl Amerikan ekonomisi yine güçlü kalacak. Doların güçlü olması ekonominin büyüme hızını kesmeyecek. IMF’nin tahminine göre; 2015’te yüzde 2,6 oranında büyüyen Amerikan ekonomisi 2016’da yüzde 2,8 oranında büyüyecek. Ve 2015’in üçüncü çeyreğinde 18 trilyon dolar olan Amerikan milli geliri yaklaşık 19,1 trilyon dolara ulaşacak. Böylece 2016’da piyasa fiyatlarıyla 76,3 trilyon dolar olarak tahmin edilen dünya hâsılasının yüzde 25’ini Amerikan ekonomisi üretecek. Bu arada Euro Bölgesi’nin büyüme hızı 2016’da yüzde 1,6 olacak. Japonya ise aynı dönemde yüzde 1 oranında büyüyecek.

Gelelim şimdi sorumuza yani olan doların ne olacağına…

Deutsche Bank’ın tahminine göre, dolar, bu yıl euro karşısında yüzde 5 oranında değerlenecek. Çünkü Amerikan Merkez Bankası 2016 yılı sonuna kadar kısa vadeli politika faizini bir puan artıracak. Böylece euro/dolar paritesinin 1.03- 1.04 düzeyine gerileyebileceğini söyleyebiliriz. Hemen belirtelimCitibank da önümüzdeki 6-12 ay içerisinde euro/dolar paritesinin 1.03 olacağını düşünüyor.

Bu kısa değerlendirmenin ardından şimdi Türk parasının ne olacağına bakalım…

Geçen yıl Türk Lirası, Amerikan Doları karşısında yüzde 25,3, euro karşısında yüzde 13,1 oranında değer kaybetti.

Peki, niye Türk parası değer kaybetti?

Kaybetti, çünkü Türkiye’nin ihracatı 173 milyar dolar olarak tahmin edilmişti ama ihracat Kasım ayı itibariyle yıllık 143 milyar dolarda kaldı. Yine Türkiye’den doğrudan ve portföy yatırımlarında önemli tutarda çıkış yaşandı. Yani Türkiye geçen yıl istediği dövizi kazanamadı. Üstüne bir de elindekileri kaybetti. Dolayısıyla altın hariç döviz rezervleri 107,2 milyar dolardan 95,9 milyar dolara geriledi.

TÜRKİYE YÜKSEK DIŞ BORCU NEDENİYLE BÜYÜME HIZINI ARTIRAMIYOR

Peki, bu yıl Türkiye’ye döviz girişleri artar mı?

Hemen cevaplayalım; gerileyen petrol fiyatlarının 2016’da 50 doların üzerine çıkmayacağı tahmin ediliyor. Yine düşen emtia fiyatlarının 2016’da istikrar sağlayacağı ve bu yeni durumun gelişmekte olan ülkelere yeni bir canlılık getireceği bekleniyor. İşte bu nedenle gelişmekte olan ülkelerin ortalama büyüme hızının yüzde 4,5 olacağı düşünülüyor. Ama yatırım bankaları, durgunluk yaşayan Brezilya, dış borçları fazla olan Türkiye ve parası aşırı güven kaybeden Güney Afrika’nın büyüme hızlarının ortalamanın altında kalacağını ileri sürüyor. İşte bu olumsuz beklentiler nedeniyle Türkiye istenilen oranda büyüyemeyeceği için yeterli dövizi kazanamayacak. Dolayısıyla koşullarda önemli bir değişme olmadığı takdirde Türk parasının 2015’te olduğu gibi 2016’da değer kaybedeceğini söyleyebiliriz. Fakat bu kayıp 2015’te yaşandığı gibi yüksek oranlı olmayabilir.

DIŞ BORÇ TOPLAMI 406 MİLYAR DOLAR, KALAN VADEYE GÖRE KISA VADELİ DIŞ BORÇ 171 MİLYAR DOLAR OLDU

Niye böyle bir tespit yapıyoruz?

Yapıyoruz, çünkü ortalama efektif reel kur 99,4 düzeyinde seyrederken, gelişmiş ülkeler bazlı reel efektif döviz kuru 117,6 düzeyinde bulunuyor. O hâlde Türk Lirası dolar ve euro karşısında reel kur düzeyine ulaşması için teorik olarak yüzde 17 oranında değer kaybedebilir. Tabii bu arada 406 milyar dolara ulaşan toplam dış borçlar ve kalan vadeye göre 171,3 milyar dolara ulaşan kısa vadeli dış borçlar nedeniyle Türk parası oynaklıklar yaşayabilir. İşte bu nedenle 2016’da dikkatli olmakta fayda var.

Sağlıklı yıllar diliyorum.

[email protected]