Hasan CEMAL
Piyasanın başıboş bırakılmasının neden olduğu adaletsizliklere, eşitsizliklere başkaldıran ‘Wall Street işgalcileri’ni elbette selamlıyorum, gönlüm onlardan yana... Ama soruyorum çare nedir diye?
“Avrupa’nın üstünde bir hayalet dolaşıyor, Komünizm hayaleti” diye biter, Marks’la Engels’in 1848 tarihli Komünist Manifestosu...
‘Komünizm hayaleti’ni tarih sahnesine çıkaran ise 19. yüzyıl kapitalizminin ‘vahşiliği’dir.
Bu olağanüstü tepki, Kapitalizm ile Komünizm arasında altüst oluşlarla dolu bir mücadele olarak 20. yüzyıla damgasını vurur.
Kapitalizm, bir yandan Komünizm’e karşı kavga ederken, aynı zamanda kendi siyasal ve ekonomik krizlerini aşabilecek reformları da yapar.
Bu reformların temelinde rekabetçi yapılar yatar. Hem ekonomide hem siyasette rekabet korunur.
Bazen aşırılıklara karşı devletin eli devreye sokulur.
Piyasanın aşırılığı karşısında sosyal devlet ya da refah devleti sahneye çıkar, devletçilik ağır basar; siyasetin aşırılığı karşısında ise hukukun üstünlüğü kendini gösterir, ‘demokrasi korunur.’
Bir başka deyişle:
Kapitalizm geçen yüzyılda kendi krizlerinin üstesinden kendi kendine gelebilirken, Komünizm bunu başaramaz, özellikle ekonomideki komuta ekonomisi anlayışıyla iş ve aş konusunda iflaseder.
Kendi kendini reforme edebilir bir sistem olmadığı için de, 1989’da Berlin Duvarı’yla birlikte çöker.
Kimileri buna katılmaz, çöküş konusunda ‘kötü uygulama’ya işaret eder, Sovyet modeli ‘reelsosyalizm’le sosyalizmin gerçeği arasındaki ayrımın altını çizer.
Öte yandan, belki de Komünizm’siz kalmaya başlamasıyla birlikte, Kapitalizm’in acımasız çizgileri yeniden su yüzüne vurmaya başlar.
Reagan devrimi, Thatcherizm derken, ‘devletin eli’ ekonomide kaybolmaya yüz tutar, neredeyse her şey ‘piyasanın sihirli eli’ne terk edilir.
Ekonomide devlet tukaka edilir.
Biz de 24 Ocak’la birlikte, ağırdan alarak olsa da, devletçiliğe veda etmeye başlamıştık, 1980’lerden itibaren...
Serbest piyasa her şeydi. Devlet çok kötüydü ekonomide...
Ama şunu da belirtmek gerekir. Devletin ekonomide küçülmeye başlaması, özellikle Batı’da 1980’lerle birlikte olağanüstü bir ekonomik büyümeyi tetikledi. Kapitalizm küreselleşirken, dünyada refah çıtası da Çin ve Hindistan’la birlikte yükseldi.
2008’e kadar böyle geldi dünya.
2008 yılında Amerika’da finans sisteminde patlayan ve dünyaya yayılan büyük krizle birlikte küresel kapitalizmde işlerin hiç de sanıldığı gibi tıkır tıkır işlemediği ortaya çıktı.
Piyasa her şey demek değildi.
Kendi başına bırakıldığında acımasızlaşıyordu. Kendi başına bırakıldığında bünyesinde krizlerin doğuşuna kaynaklık edebiliyordu. Adaletsizlik, eşitsizlik, işsizlik üretiyordu.
Bu konuda, bir yandan finans sektörünün açgözlü patron ve yöneticileri, öbür yandan bu gidişe seyirci kalmış, reformlara yan çizmiş olan siyaset sınıfı büyük tepki topluyordu.
Bu durum özellikle Amerika için geçerliydi.
2008’den itibaren finans sektöründeki krizin faturasını çalışanlara, orta sınıflara ödetmek Amerika’da çok büyük bir öfke patlamasına, bir ‘isyan’a yol açıyordu:
Wall Street’in işgali!
Bu isyan şimdi yalnız Amerika’yla sınırlı kalmıyor, Avrupa’da krizin en çok vurduğu ülkelere de yayılıyor isyan ateşinin kıvılcımları...
Bu derin hayal kırıklığını ben de paylaşıyorum.
Piyasanın başıboş bırakılmasının neden olduğu adaletsizliklere, eşitsizliklere başkaldıran, sağlık ve eğitimdeki hakçalıktan uzak düzeni protesto eden, bu açılardan siyasetçileri kınayan ‘Wall Street işgalcileri’ni elbette selamlıyorum.
Gönlüm onlardan yana.
Ama aynı zamanda soruyorum:
Yeni dünya nasıl kurulacak?
Yazarlar
-
Ahmet TAŞGETİRENGözü kara tayinler 12.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ali BAYRAMOĞLUİrfan Fidan’dan Akın Gürlek’e… 12.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mustafa KaraalioğluBu endeksi yalanlayan biri çıkmayacak mı! 12.02.2026 Tüm Yazıları
-
Fehmi KORUYeni gelen bakanlara “Hoşgeldiniz” yazısı… 12.02.2026 Tüm Yazıları
-
Taha AkyolYine yolsuzluk sorunu 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mahfi EgilmezOrtaçağ’a dönüş 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Hakan TAHMAZGüvenlik paradigması çağında Kürt Meselesi: Yeni statüko ve arayışlar 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Hasan CEMALKürtçe konuştum, tokat yedim; Türkçe bilmiyordum ki! 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Elif ÇAKIRVe siyasallaşan yargıda yeni eşik 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet OcaktanMilletin vicdan hizasında durmayı başaramazsanız… 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Yıldız ÖNENYönetilebilir bir çatışma olarak ABD-İran 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet Ali ALÇINKAYAÖzgür Önderlik – Özgür Rojava – Jin, Jiyan, Azadî... 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Akın ÖZÇERMala fide politia 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mensur AkgünTarihinin önemli bir dönüm noktasında Türkiye… 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
İlker DEMİRAYŞE HÜR DAHİL SOLUN BİR ELEŞTİRİ PRATİĞİ 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Selami GÜRELBaşlangıçta Eylem Vardı! (Am Anfang war die Tat!) 10.02.2026 Tüm Yazıları
-
İlhami IŞIKKırılmalar karşısında Türkiye ve Kürtler 10.02.2026 Tüm Yazıları
-
Akif BEKİÖzgür Özel'in öfke patlaması 10.02.2026 Tüm Yazıları
-
İbrahim KahveciNüfus verileri ne diyor? 10.02.2026 Tüm Yazıları
-
Yıldıray OĞURSon anlarında telefonunda Candy Crush oynayan diktatörün hikayesi 10.02.2026 Tüm Yazıları
-
İsmet BerkanEvrensel hukuk ilkesini rafa kaldırdığınızda neler olur? 9.02.2026 Tüm Yazıları
-
Bekir AĞIRDIRYakın geleceğin Türkiye’si: Kutuplaşma azalmayacak, psikolojik olarak form değiştirecek 9.02.2026 Tüm Yazıları
-
Nevzat CİNGİRT15 yıldır değişmeyen zihniyet, karartılan meclis 9.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet TIRAŞEDEP YAHU… 9.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet TEZKANDemirel’in köprüsünü sattırmam… Özal’ın köprüsünü sattırmam… 9.02.2026 Tüm Yazıları
-
Cengiz AKTARErmeni uzlaşmazlığı efsanesi 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Gökhan BACIKAKP İslamcı bir parti mi değil mi? 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Hikmet MUTİCHP ve Deva Partisi'nin İmralı imtihanı... 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Yetvart DANZİKYANSuriye’yi konuşurken aslında Türkiye’yi konuşuyoruz 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Şeyhmus DİKENNaum Faik var mıydı? 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ümit AkçayUluslararası para sisteminin geleceği 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet AKAYABD İran'dan Elini Çek! Mollaların İşini Ancak İran Halkı Bitirir! 7.02.2026 Tüm Yazıları
-
Berat ÖZİPEKYargı kararları ve yanlış yerde olanlar 7.02.2026 Tüm Yazıları
-
Selva DemiralpFed başkan adayı Warsh “Karaman’ın koyunu” olabilir mi? 6.02.2026 Tüm Yazıları
-
Figen ÇalıkuşuBir yakın takip hikayesi bizimkisi… 6.02.2026 Tüm Yazıları
-
Seyfettin GürselEn düşük işsizlik rekorunu kırdık! Sevinelim mi endişelenelim mi? 6.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mücahit BİLİCİDeccalin görünümleri 6.02.2026 Tüm Yazıları






































Yorum yazarak yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Marmara Yerel Haber (marmarayerelhaber.com) hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.
Yazarın Diğer Yazıları
14.04.2025
3.03.2025
28.02.2025
20.02.2025
13.02.2025
28.11.2024
12.11.2024
24.10.2024
27.08.2024
20.04.2024