Hasan CEMAL
Başka bir dünya mümkün!
Evet öyle.
Yüz yıl önce de Ekim Devrimi'ni yapanlar, Lenin'i, Troçki'si, Stalin'i, "Başka bir dünya mümkün!" diye yola çıktılar.
Dünya, vahşi kapitalizmin yarattığı adaletsizliğe, haksızlığa, eşitsizliğe karşı isyan dalgalarıyla sarsılmaya, kitleler kızılbayraklar altında toplanmaya başladı.
Sonra bir tarafta, Hitler çıktı sahneye, karşı tarafta Stalin...
Totaliter rejimler dünyayı kanlı bir kıskaca aldı.
Hitler'i 1930'larda doğuran kapitalizm özellikle İkinci Dünya Savaşı sonrası kendini terbiye etmeye koyulurken, Batı ile Doğuarasında, Washington ve Moskova'nın liderliğinde Soğuk Savaşyaşanmaya başladı.
Yıl 1961'di.
Mülkiye'ye, yani Siyasal Bilgiler Fakültesi'ne girdim.
Artık 'solcu'ydum.
Yüzüm daha çok Moskova'ya dönüktü.
Ve Eluard'ın dizeleri ağzımızdan düşmezdi:
Günleri ve mevsimleri
Düşlerimize göre
Yeniden yaratacağız.
İyimserdik, Siyasal'ın koridorlarında koştururken o sloganı atardık:

Bugün Mülkiye'de,
yarın Türkiye'de!
1969 baharında, askerlik sonrası Doğan Avcıoğlu'nun Devrimdergisinde çalışmaya başlarken, işte böylesine umutluydum.
Hayatta yanılmaya hakkım olduğunu henüz bilmiyordum.
Kendimden o kadar emindim ki.
Hayallerin sona ereceği bir noktanın varlığı aklımın ucundan bile geçmiyordu.
Başka bir dünya mümkündü!
Düzen değişecekti.
Devrim yapacaktık.
Ama olmadı, yenildik!
1971 yılının 12 Mart günü öğle vakti radyoda askerin muhtırasıokundu.
Sevgili Doğan Bey'in o sesi bugün bile kulağımdadır:
Hasan, bu iş bitti galiba.
Nerede hata yaptık, bilemiyorum.
Düşünüyorum, bulamıyorum.
Kendi kendimle yüzleşme, hesaplaşma dönemi açıldı önümde.
Başka bir dünya hâlâ mümkündü!
Ama 'darbe'yle değil.
Yirminci Yüzyıl’ın bütün iniş
çıkışlarını ben de kendi tarihimde
yaşadım.
Yirminci Yüzyıl’ın bir yanı nasıl ki
insanlık için büyük acılarla
dopdolu geçtiyse, ben de bir yerde
o acılardan bir nebze olsun
payımı aldım.
Yirminci Yüzyıl nasıl ki
demokrasiyle totalitarizm
arasında, yani özgürlükle faşizm,
nazizm, komünizm arasında
büyük mücadelelerle geçtiyse,
ben de bu mücadeleleri kıyısından köşesinden yaşadım.
Hem kendi benliğimde, iç
dünyamda, hem de bu güzel
topraklarda...
Yirminci Yüzyıl’da nasıl ki dünya
kocaman bir duvar tarafından
acımasızca ikiye bölündüyse,
bizler de bölündük düşman
kamplara.
Aramızda yüksek duvarlar,
kafalarımızda setler oluştu.
Sonra o duvar yıkıldı, 1989’da.
Demokrasi kazandı !
Ama ben o duvarı, o setleri kendi
kafamın içinde daha 1970’lerde
yıkmaya başlamıştım. (1999'da
çıkan Kimse Kızmasın, Kendimi
Yazdım isimli kitabımdan)
'Solcu'ydum.
Hatta bir ara kendimi komünist sanmıştım. Ama bunun altını, bir ara şöyle bir eşeleyince, 'komünist'ten çok kemalist milliyetçiolduğumu fark etmiştim.
Sonra yüzümü 'sosyal demokrasi'ye, 'sosyal pazar ekonomisi'ne dönmeye başladım.
Pazar ekonomisinin özündeki rekabetçilik olmadan, çok partili demokrasi, hukuk devleti ve özgürlükler rejimi olamayacağını kararlılıkla savunmaya koyuldum.
Bugün de savunuyorum.
Savunuyorum ama...
Bu savunduğum düzenin geçerli olduğu ülkelerde bile bugün hâlâ adaletsizlik, haksızlık, eşitsizlik diz boyu...
Amerika Trump'ı çıkardı sahneye...
Rusya Putin'i...
Avrupa'da sol çöktü, malum milliyetçi hortlaklar ortalıkta cirit atmaya başladı yaşlı kıtada.
Çin'de kapitalizmi yaşatan tek parti diktası iktidarını sağlamlaştırıyor.
Orta Doğu'dan yayılan terör dalgası dünyayı kıskacına alıyor.
Bizde ise seçim sandığından Erdoğan heyulası çıkmış durumda...
Hangi pencereden baksam, hayal kırıklıkları, yanılgılar, yenilgiler...
Oysa, ne umutlarla başlamıştım hayata, hep "başka bir dünya mümkün!" diyerek... Ekim Devrimi'nin yüzüncü yıl dönümünde de farklı düşünmüyorum.
Ama bir soru aklımı kurcalamaya devam ediyor:
Yoksa, tarih bizi hep şaşırtmaya devam mı edecek?..
Yazarlar
-
Fehmi KORUYeni gelen bakanlara “Hoşgeldiniz” yazısı… 12.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ali BAYRAMOĞLUİrfan Fidan’dan Akın Gürlek’e… 12.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ahmet TAŞGETİRENGözü kara tayinler 12.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mustafa KaraalioğluBu endeksi yalanlayan biri çıkmayacak mı! 12.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet OcaktanMilletin vicdan hizasında durmayı başaramazsanız… 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mensur AkgünTarihinin önemli bir dönüm noktasında Türkiye… 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Akın ÖZÇERMala fide politia 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mahfi EgilmezOrtaçağ’a dönüş 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Elif ÇAKIRVe siyasallaşan yargıda yeni eşik 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet Ali ALÇINKAYAÖzgür Önderlik – Özgür Rojava – Jin, Jiyan, Azadî... 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Taha AkyolYine yolsuzluk sorunu 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Hakan TAHMAZGüvenlik paradigması çağında Kürt Meselesi: Yeni statüko ve arayışlar 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Hasan CEMALKürtçe konuştum, tokat yedim; Türkçe bilmiyordum ki! 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Yıldız ÖNENYönetilebilir bir çatışma olarak ABD-İran 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
İlker DEMİRAYŞE HÜR DAHİL SOLUN BİR ELEŞTİRİ PRATİĞİ 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Yıldıray OĞURSon anlarında telefonunda Candy Crush oynayan diktatörün hikayesi 10.02.2026 Tüm Yazıları
-
İbrahim KahveciNüfus verileri ne diyor? 10.02.2026 Tüm Yazıları
-
Selami GÜRELBaşlangıçta Eylem Vardı! (Am Anfang war die Tat!) 10.02.2026 Tüm Yazıları
-
Akif BEKİÖzgür Özel'in öfke patlaması 10.02.2026 Tüm Yazıları
-
İlhami IŞIKKırılmalar karşısında Türkiye ve Kürtler 10.02.2026 Tüm Yazıları
-
Bekir AĞIRDIRYakın geleceğin Türkiye’si: Kutuplaşma azalmayacak, psikolojik olarak form değiştirecek 9.02.2026 Tüm Yazıları
-
İsmet BerkanEvrensel hukuk ilkesini rafa kaldırdığınızda neler olur? 9.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet TEZKANDemirel’in köprüsünü sattırmam… Özal’ın köprüsünü sattırmam… 9.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet TIRAŞEDEP YAHU… 9.02.2026 Tüm Yazıları
-
Nevzat CİNGİRT15 yıldır değişmeyen zihniyet, karartılan meclis 9.02.2026 Tüm Yazıları
-
Yetvart DANZİKYANSuriye’yi konuşurken aslında Türkiye’yi konuşuyoruz 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Cengiz AKTARErmeni uzlaşmazlığı efsanesi 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Şeyhmus DİKENNaum Faik var mıydı? 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Gökhan BACIKAKP İslamcı bir parti mi değil mi? 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Hikmet MUTİCHP ve Deva Partisi'nin İmralı imtihanı... 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ümit AkçayUluslararası para sisteminin geleceği 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Berat ÖZİPEKYargı kararları ve yanlış yerde olanlar 7.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet AKAYABD İran'dan Elini Çek! Mollaların İşini Ancak İran Halkı Bitirir! 7.02.2026 Tüm Yazıları
-
Figen ÇalıkuşuBir yakın takip hikayesi bizimkisi… 6.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ümit KARDAŞTekçi-otoriter rejimden vazgeçmeden demokrasi hayali satmak 6.02.2026 Tüm Yazıları
-
Seyfettin GürselEn düşük işsizlik rekorunu kırdık! Sevinelim mi endişelenelim mi? 6.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mücahit BİLİCİDeccalin görünümleri 6.02.2026 Tüm Yazıları
-
Selva DemiralpFed başkan adayı Warsh “Karaman’ın koyunu” olabilir mi? 6.02.2026 Tüm Yazıları
-
Tanıl BoraEntegrasyon 6.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ahmet TAKANOrtadoğu bataklığından nasıl çıkarız?.. 6.02.2026 Tüm Yazıları
-
Murat SevinçCHP çok iyi bir şey yaptı 4.02.2026 Tüm Yazıları
-
Fehim TAŞTEKİN‘Kürtlerin Zamanı’na ne oldu? 3.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ahmet Faruk ÜnsalKonjonktürle gelen konjonktürle gitti 3.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ali TürerHEZİMET Mİ KAZANIM MI ! 3.02.2026 Tüm Yazıları
-
İbrahim KirasAmerika İran’a saldırır mı saldırmaz mı? 3.02.2026 Tüm Yazıları
-
Cafer SolgunCHP ve Kürt sorunu 3.02.2026 Tüm Yazıları
-
Cihan TuğalAmerikan hegemonyası ve Kürt hareketi 3.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mesut YEĞENYanlış Hesaplar 2.02.2026 Tüm Yazıları
-
Haşmet BABAOĞLUKorkunç bir soy 2.02.2026 Tüm Yazıları
-
Eser KARAKAŞGümrük birliğini revize edelim ama nasıl? 2.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mustafa PAÇALKürt milliyetçiliği bilincini yok etmek istiyorlar… 2.02.2026 Tüm Yazıları
-
Abdurrahman DilipakÇirkin Amerikalı geldi aşka! 29.01.2026 Tüm Yazıları
-
Cemile BayraktarKürtleri kazanmanın vaktidir 29.01.2026 Tüm Yazıları
-
Vahap COŞKUNÜç kırılma 28.01.2026 Tüm Yazıları
-
Bahadır ÖZGÜRİmamoğlu dediler, ucu yine AKP’ye çıktı! 110 milyon tazminat sözü vermişler 28.01.2026 Tüm Yazıları
-
Erol KATIRCIOĞLUKürt Sorunu ve demokrasi ilişkisi üzerine 28.01.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet ALTANToplumsal Fakirleşmeye Siyasetin Katkısı 28.01.2026 Tüm Yazıları
-
Ahmet İNSELYitirileni Değil Yeniyi Ararken 27.01.2026 Tüm Yazıları
-
Baskın ORANSuriye olayı ve Türkiye’deki “Süreç” 23.01.2026 Tüm Yazıları
-
DOĞAN ÖZGÜDENTam 80 yıl sonra aynı komplo, aynı ihanet! 22.01.2026 Tüm Yazıları
-
Melih ALTINOKBarzaniler Suriye’de PKK’yı niçin gazlıyor? 21.01.2026 Tüm Yazıları
-
Taner AKÇAMHrant 19 yıldır bizimle bir başka yaşıyor 20.01.2026 Tüm Yazıları
-
Kemal CANSuriye’de olanın adını koymak 20.01.2026 Tüm Yazıları
-
Mümtazer TÜRKÖNEŞara’nın sakalı 18.01.2026 Tüm Yazıları
-
Hakan AlbayrakSadece “Suriye Cumhuriyeti” 18.01.2026 Tüm Yazıları
-
Doğu Ergilİnanç, siyaset ve şiddet üzerine bir manifesto 18.01.2026 Tüm Yazıları
-
Sedat KAYABarbarlık Çağı 5.01.2026 Tüm Yazıları
-
Berrin SönmezŞalvar sevdası “yeni gömlek” ölçütünün habercisi mi? 1.01.2026 Tüm Yazıları
-
KEMAL GÖKTAŞBarış Akademisyenleri'nin göreve iadesine istinaf engeli: Daire, Danıştay kararına direndi 30.12.2025 Tüm Yazıları
-
Abdulmenaf KIRAN11. YARGI PAKETİ, YENİ ADALETSİZLİK VE EŞİTSİZLİKLER YARATTI 28.12.2025 Tüm Yazıları
-
Ahmet İlhanKararsızlığın Erdemi: Kesinliğin Gölgesinde Düşünmek 27.12.2025 Tüm Yazıları
-
Nuray MERTİslamcılık Öldü mü? 26.12.2025 Tüm Yazıları
-
Murat BELGEYüzdük yüzdük 22.12.2025 Tüm Yazıları
-
Ali BULAÇHakim sınıfın iki zümresi 11.12.2025 Tüm Yazıları
-
SİBEL HÜRTAŞCHP programı halka ne vadediyor? Nasıl bir parlamenter sistem? 9.12.2025 Tüm Yazıları
-
Galip DALAYOrta Doğu, Trump Amerika’sına Uyum Sağlıyor 3.12.2025 Tüm Yazıları
-
Zekeriya KurşunDağıstan Cumhuriyeti ve Ayna Gamzatova 1.12.2025 Tüm Yazıları
-
Sezin ÖNEYŞu meşhur “İznik Konsili” 1.12.2025 Tüm Yazıları
-
Fikret BilaAK Parti çekingen 26.11.2025 Tüm Yazıları
-
Necati KURÇOCUK HAKLARI EVRENSEL BİLDİRGESİ 19.11.2025 Tüm Yazıları
-
Zeki ALPTEKİNEmeğin Sosyolojisi ve Kapitalizmin Geleceği: Marx vs. Marx 16.11.2025 Tüm Yazıları
-
Mehveş EVİNYerel yönetimlerle işbirliği kültür politikası için hayati 13.11.2025 Tüm Yazıları



















































































Yorum yazarak yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Marmara Yerel Haber (marmarayerelhaber.com) hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.
Yazarın Diğer Yazıları
14.04.2025
3.03.2025
28.02.2025
20.02.2025
13.02.2025
28.11.2024
12.11.2024
24.10.2024
27.08.2024
20.04.2024