Romandan Alıntılar

1.

Varsenig Hala devam etti, “Söyle bana kaç Türk Ermenice öğrenmiş. Hani var mı böyle Türkler? Hiç! Neden bizim annelerimiz onların dilini öğrenmiş de tersi olmamış? Kimin kime hükmettiği apaçık ortada değil mi? Sen kalk gel Orta Asya’dan, dal dosdoğru ‘Anadolu’nun bağrına, sonra bir bakmışsın her yerdeler! Orada yerleşik milyonlarca Ermeni’ye ne oldu peki? Asimile edildiler! Eridiler! Katledildiler! Yetim bırakıldılar! Sürüldüler! Mal mülklerinden oldular! Sonra da unutuldular! Kendi kızını nasıl olurda bizim şimdi bu kadar az sayıda ve bu kadar kederli olmamızdan sorumlu olanların ellerine bırakırsın? Mesrop Mashtots mezarında döner.”

2. “Tıkılıp kaldık bir tarafta mağrur laikçi modernistler konumlanmış. Burunlarından kıl aldırmazlar, tek bir eleştiri yapamazsın. Orduyla devletin yarısı onların arkasında. Öte tarafta muhafazakar gelenekçiler, Osmanlı mazisine hayran,onlar da atalarına laf ettirmez, eleştiri kaldırmaz. Halkla devletin geri kalanı onların arkasında. Ee,bize ne kalıyor?”

3. “İstanbullu Kadınların El Kitabı’ndan gümüş feraset kuralı: Sokakta sarkıntılığa uğradığında sakın ola sinirlenme, panikleme, çünkü sarkıntılık karşısında sinirlenen ve aşırı tepki veren bir kadın sadece kendi işini zorlaştırmakla kalır”

4 “Şahsi Nihilizm Manifestosu Sekizinci Madde: Toplum ile benlik arasında derin bir uçurum, onun üzerinde de sarsak bir asma köprü varsa, umutsuzca ikisini bağlamaya çabalamak yerine, pekala asma köprüyü yakıp Topluma uzaktan veda etmek suretiyle, ebediyen benliğin tarafında kalabilirsin”.

5. “Evde Ermenice sevilip okşanmaya, İngilizce azarlanıp haşlanmaya ve Türkçe çekiştirilip arkanızdan işler çevrilmesine alışık mısınız?

Mantı Tadına, sucuk kokusuna, bastırma iptilasına alışık mısınız?” Anuş Ağacı üyelerinin sitesine düşen Yeterince Ermeni misiniz testinden bu sorular.

Roman

İstanbul’da harap bir konakta yaşayan Kazancı ailesi. Asya ailenin en genci. Nihilist, nesebi gayri sahih. piç yani. Annesi Zeliha, şuh, asi, dövme sanatçısı. Teyzeler; biri tarih öğretmeni, biri akıl hastası biri tesettürlü ve falcı.

Çakmakçıyan’lar diaspora ermenisi. Armanuş en gençleri. Annesi Amerikalı. Babalığı bir Türk, Mustafa. Kazancı ailesinin tek erkeği.

Elif Şafak yeni romanı Baba Ve Piç’te* son günlerde hararetli tartışmalara, neden olan ‘netameli’ bir konuyu, ermeni sorununu - dil, karakterler, kurgu vb. olarak roman türünün özelliklerine sadık edebi bir yaratıcılıkla-ele alıyor. Eserde anlatılanlar Ermeni trajedisiyle sınırlı değil. Erkek egemen cinsiyetçilik, tecavüz, ölüm, intihar, cinayet gibi bir yazar için kolaya, ucuza, kaçma, nutuk cazibesine düşme tehlikeleriyle dolu konuları ustalıkla metnin dokusuna sindiriyor.

Roman aslında iki temel izlek; milliyetçilik ve cinsiyetçilik üzerinde gelişiyor. Ermeni soykırımı konusunda hem diaspora Ermenilerinin hem Türklerin duygularını yargılarını, belleklerini, belleksizliklerini kanlı canlı yaşayan karakterlerle anlatıyor.

Eserin mimarisinde simetri, asimetri, benzerlik, zıtlık gibi teknikler ustalıkla kurgulanmış. İki aile. Çakmakçıyanlar Ermeni, Amerika’da oturuyor. Kazancılar, Türk, İstanbul’da Çakmancıyanlarda teyzeler, Kazancılarda halalar var. İki cafe, Cafe Kundera İstanbul’da ve gerçek bir cafe, diğeri Cafe Kostantinapol internette ve sanal. Alkolik Karikatürist, Aşırı Milliyetçi Filmlerin Gayrı Milliyetçi Senaristi, Gizli Gay Köşe Yazarı, Olağanüstü Yeteneksiz Şair, Karikatüristin Hayatla kavgalı Karısı ve Asya. Bunlar Cafe Kundera’nın müdavimleri. Madam Sürgün Ruhum, Baron Baghdarsian; Bedbaht Ev Kadını, Leydi Tavus Kuşu.Bunlar da Cafe Kostantinapolis ‘de Anuş Ağacı üyeleri

Tarçın, Nohut, Tozşeker, Çam Fıstığı, Badem, Potasyum Siyanid. Bunlar da romanın bölüm başlıklarından.

Yetenekli bir romancı olduğunu genç yaşta kanıtlayan Elif Şafak, Baba Ve Piç’le sanatının olgunluk çağına ve evrenselliğe emin adımlarla yürüyor.

(1)Baba Ve Piç, Elif Şafak, İngilizce’den çeviren Aslı Biçen, Metis Yayınları