Küresel düzeyde bir hegemonya tesis etmek ve bunu sağlam kılmakta sadece pazı gücü yeterli olur mu? Geçmiş dönemin imparatorluklarına bakıldığında, demokrasi öncesi dönemde bile gücün adaletle paralel gitmediği süreçlerde koca imparatorlukların nasıl hızlıca dağıldıkları görülmüştür.

Roma İmparatorluğu’nu yıkan Vizigot ve Ostrogot saldırılarının sadece bir barbar istilası olmadığı, Roma’nın kuzeydeki zulmünün doygunluğa eriştiği noktada verilen tepki olduğunu hatırlamak gerekir.

ABD’yi kendi kıtasından çıkartarak ve eşzamanlı olarak Kızıl Ordu’nun Avrupa’ya çökmesini sağlayan şey Hitler’in zülüm temelli dünya hakimiyeti sapkınlığıydı. 1946’ya gelindiğinde utanca batmış Avrupa ABD ve SSCB tarafından işgal edilmişti.

Yeni Avrupa bugünün parasıyla 200 milyar ABD Doları’na kurulacakken savaş sırasında birkaç taneyle ifade edilen ABD üssü sayısı barış döneminde adeta patlama yapmıştır. Bugün sadece Almanya’da otuza yakın ABD üssü vardır. ABD’nin ülke dışındaki asker sayısı ise resmi rakamlara göre minimum 235 bin civarındadır.

Aslında savaş sonrasında ABD ve İngiltere Almanya’yı tamamen haritadan silmeyi istemişlerdi.

Toprakları komşular arasında paylaştırılacaktı. Ancak Almanya’nın varlığı olmadan Avrupa ayağa kaldırılamıyordu. Bunun üzerine esasen Almanya bir daha Fransa’ya saldırmasın diye herkesin birbirine bağımlı olduğu AB sisteminin temeli atıldı.

Unutmamak gerekir ki ABD’yi dünya polisliğine getiren süreç Avrupa’nın gözü dönmüş sömürgeci hırslarıdır.

ABD parası ve ABD/SSCB askeri gücü olmasa, Avrupa medeniyeti faşizme teslim olmuştu. Ancak Avrupa’nın bu günahı savaşın yıkımı ile kısıtlı kalmamış, Soğuk Savaş döneminin açılmasına sebep olmuştur.

Şu an ABD’nin yaşadığı savrulmanın nedeni bu hikayede yatar. Soğuk Savaş’ın bitmesinden sonra ABD bu yeni döneme uyum sağlayamazken, Rusya üzerindeki yükleri atmış, dünya normalleşir, ülkeler hızla zenginleşirken ABD devasa askeri harcamalarla baş başa kalmıştır. Trump’ın NATO harcamalarına tepkisinin nedeni budur. ABD şöyle düşünmektedir:

“Ben dünyaya harcadığım para karşılığında yeteri kadar kazanç sağlayamıyorum. O zaman hâlâ askeri ve mali üstünlüğüm varken bu durumu lehime çevirmeliyim.”

Buradaki zihniyet sorunu şudur: Hegemonya vadeli bir durumdur ve bedelini mutlaka tahsil eder. En doğrusu ipin ucunu bırakmaktır.

Ben olsam ABD’yi askeri olarak kıtaya geri çeker, buradan gelecek devasa parayı teknoloji ve yatırımlara harcar, bu arada daha adil bir dünya düzeninin kurumlarının ebesi olurdum.

Bunu akıllı bir program çerçevesinde maksimum 25 yılda yapmak mümkündür.

ABD bunun yerine Türkiye gibi çok değerli bir müttefikinin bakanlarına sözde yaptırım çılgınlığına başvuruyor. Bu açık bir zaaftan başka bir şey değildir.