Geçtiğimiz hafta ‘AKP’nin HDP korkusu’ başlıklı yazıda aşağıdaki seçim simulasyonlarını paylaşmıştım.

AKP İKTİDARININ SONU

Bu simulasyonlar ses getirdi. Bunun nedeni HDP’nin yüzde 10 ve üzerinde oy aldığında AKP’nin 276’nın altına düşerek, tek başına iktidarını kaybetme olasılığıdır. Erdoğan ve AKP’nin Selahattin Demirtaş’ı hedef almasında bu olasılığın önemli payı var. Demirtaş son grup toplantısında Erdoğan’a yönelik

“HDP ve HDP’liler var olduğu sürece sen başkan olamayacaksın” sözleri yeterince açık mesajdı. AKP’ye yakın araştırma şirketleri ve milletvekili adayları

HDP’nin yüzde 7-8’lerde, AKP’nin 330 vekilin üzerinde olduğunu açıklayan araştırmalar ve yazılar yayınladılar. HDP yüzde 10’u geçebilir mi ve geçerse en çok hangi partiden oy alacak?

Bu soruların cevabını partinin önceki seçimlerde aldığı oy ve en güçlü olduğu illere bakarak okuma şansımız var.

DEMİRTAŞ FAKTÖRÜ

Önce bir kaç tespit. Seçime katılım Güneydoğu’da ülke genelinin 6 puan altında iken; son cumhurbaşkanlığı (CB) seçiminde bu fark 4 puana kadar inmiş. Yani Demirtaş seçmeni ikna etmiş.

HDP’nin en güçlü olduğu 16 ilde partinin oyu 2011 ve 2014'de yüzde 45-46 iken, CB seçiminde oran yüzde 52’ye çıkmış.

HDP (BDP) daha önce aday göstermediği 44 ilde CB seçiminde 350 bin oy almış.

Cumhurbaşkanlığı seçimine katılım oranı HDP’nin güçlü olduğu illerde 10 puan düşmesine rağmen (83’ten 73’e), SD 100 bin oy daha fazla almış. Yani sandığa gidenler nerede ise yarım milyon azalmasına rağmen, SD oyları 100 bin arttırmış.

HDP’YE, AKP BARAJI AŞTIRACAK

Bu tespitler şu açıdan önemli. HDP’nin barajı geçmesine en büyük katkı bölgede -ve Türkiye’de- yaşayan Kürt seçmenden olacak.

Daha önce AKP’ye oy vermiş Kürtler bu seçimde HDP’ye yönelecekler. Bununda iki nedeni var. İlki Erdoğan’ın Kobani’deki Kürt karşıtı tavrı. İkincisi ise son dönemde artan ‘Kürt sorunu yoktur’ söylemidir. Bunu teyit eden bir başka açıklama dün Gezici Araştırma’dan geldi. Araştırmaya göre HDP’ye gelen oyların yüzde 82-84’ü AKP’den geliyor.

Özet olarak HDP barajı rahat geçecek. HDP’ye barajı geçirecek olan en büyük faktör Batı’daki seçmenlerden çok –Batı’dan gelecek katkı yüzde 0.5-1 arası- bölgede AKP’den HDP’ye gelecek oylar. Bunun için Demirtaş ve HDP, Erdoğan ve AKP’nin en büyük korkusudur. İktidarı kaybettiklerinde neleri kaybedeceklerini bilmenin korkusudur.




Şekil 1. HDP’nin 2011, 2014 ve CB seçiminde aldığı oyların dağılımı




Şekil 2. HDP’nin en çok oy aldığı 16 ilde oy oranlarındaki değişim çok açık bir şekilde görülüyor.