Eğilip toprağı öper....
Yolda rastladığı herkese '' Memleketlim...'' der...
Şaşırmış bir çocuk gibi sağa sola koşturur...
Ağaca, taşa , toprağa, hayvanlara sarılır....
Ara Güler' in şöyle bir sözü vardır...
''Hayat , küçük insanların hikayesidir...
İngiltere Kraliçesinin hayatı bi halt değildir....'''

Bitlis' in sokaklarında koşturan,
Edebiyatta Yalınlığın Dehası Koca Bıyıklı Ermeni' nin adı ,
William Saroyan' dır....
Saroyanlar kuşaklar boyu Bitlis' te yaşamışlardır....
Ancak , 20.yüzyılın başında büyükbaba Minas , Anadolu' daki durumu ve olacakları sezerek genç eşi Lusintak' a çocukları da alıp Amerika' ya göç etmelerini söyler....
Saroyan , Amerika' da bir yetimhaneye bırakılır ....Üç yıl boyunca burada kalır....
Sekiz yaşında tekrar ailesine kavuştuğunda Bitlis kültürüyle büyütülür....
Aile terketmek zorunda kaldıkları memleket hikayelerinden yana acılıdır...
Yemeğinden türküsüne , ağacından dalına kadar koparıldığı toprakların herşeyini bilmektedir....Ermenicesine karışan Kürtçe Türkçe kelimeler , onun nereye ait olduğunu ispatlama kaygısı taşımaktadır....

Anneannesi sürekli olarak ,
Kürtçe' nin kalbin dili olduğunu ifade etmektedir....
Türkçe' nin müzik olduğunu....Bir şarap deresi gibi aktığını....
Ama , 
Ermenice ya Ermenice ,
Ermenice , Acı' nın dilidir....
Ölümü tatmış insanların dili....
O yüzden Ermenice ' de nefretin ve acının yükü vardır....

Nefretsiz ama yüklü acılarla ve özlemlerle geldi Bitlis' e William Saroyan....
Aradıklarını bulamadı....
Eski , kesilmiş taşlardan evler yoktu mesela....
Tepesi çanlı kuleleriyle kiliseler....
Kentteki dört Ermeni Mezarlığı....
Hiçbiri yoktu....

Babasının olduğunu tahmin ettiği evi bulduğunda, evin yıkılmış duvarları arasında diz çöktü....Sessiz sessiz ağladı....
Kin duymadı....
Öfke beslemedi....

The Time of Your Life oyunuyla hem Politzer hem de sinema uyarlamasıyla Oscar kazanmış Koca bıyıklı Bitlisli Ermeni ,
Vasiyetinde Bitlis' te gömülmeyi istedi....
Ama , 1980 'in cunta koşullarında bu mümkün değildi....

Yaşamı boyunca ,
Rüyalarının denizi olan Van Gölü kıyısında eğilip su içmeyi hayal eden Saroyan ölmeden önce bu dileğini gerçekleştirdi....
Bir de büyükannelerinin anlattiklarıyla efsaneleşen Bitlis yakınındaki Sapkor Çeşmesi' nde dakikalarca o suyun başında kaldı....

Evet Dostlar ,
Öykülerimizde kimsenin katledilmesine gerek yok....
Böyle derin özlemler duymak için....
Bir ömrü , bir toprağın kokusuyla geçirebilmek için....
Katışıksız öz bir sevgi yeterlidir...
Bazen belleğiniz gider görünse de ,
Hayatı geriye sarıp yaşamaya mecbur edilir....
Çünkü ,
Yüreğiniz koparıldığınız topraklarda kalmıştır....