Her şeyi bir yana bıraktık, bir “akademisyen”in meclis kürsüsüne taşıdığı “bilimsel” tezi tartışıyoruz: “Türk” bir üst kimlik midir, yoksa bir “ırk” tarifi mi?

Bence her ikisi. İşine gelince “damarlarındaki asil kan” ile birlikte eksiksiz bir ırkçılık ifadesi olarak kullanılabilecek, işine gelince vesikalık fotoğraf yapıştırılmamış bir “üst kimlik” olarak taşınabilecek bir sözcük . Çevir kazı yanmasın hikayesi yani. Sık sık da, “ne şiş yansın ne kebap” uzak görüşlülüğü ile iki anlamı bir arada kullanabilme olanağı var.

Türk, özellikle Cumhuriyet’ten sonra “İslam millet” üstüne giydirilmiş bir dar gömlek. Hızını alamayan “ulus devlet” kurucuları, memlekette bir avuç kalmış Yahudi ve Hıristiyan Lozan azınlığına bile “Türk” sıfatını dayattı Cumhuriyet’in ilk gününden başlayarak! Yine de “Çılgın Türkler”in bu dayatmaları bir “üst kimlik” dayatması olabilir…

Hayır, olamaz! Sadeleştirerek ve alıntılayarak aktaracağım 21 Haziran 1934 tarihli resmi gazetede yayımlanan “İskan Kanunu” maddeleri,  hem tartışılan konuya, yani “Türk ırk mı, üst kimlik mi” sorusuna, hem de Cumhuriyet’in nasıl bir “toplum mühendisliği” olduğuna sanırım düşündürücü bir örnek. Okuyun ve doğru şıkkı seçin:

Madde 1) Türkiye’de Türk kültürüne bağlılık dolayısıyla nüfus oturuş ve yayılışının, bu kanuna uygun olarak, İcra vekillerince yapılacak bir programa göre, düzeltilmesi İçişleri Bakanlığı’na verilmiştir.

Madde 2) … İcra Vekilleri heyetince onaylanacak haritaya göre Türkiye, yerleşim bakımından üç tür bölgeye ayrılır:  1 Numaralı bölgeler: Türk kültürlü nüfusunun gelişmesi istenilen yerler. 2 Numaralı bölgeler: Türk kültürünü örnek alması istenilen nüfusun taşınması ve yerleştirilmesine ayrılan yerlerdir. 3 Numaralı bölgeler: Yer, sağlık, ekonomi, kültür, siyaset, askerlik ve güvenlik nedenleriyle boşaltılması istenilen ve yerleşim ve ikamet yasak edilen yerler…

Madde 4) A- Türk kültürüne bağlı olmayanlar, B- Anarşistler, C- Casuslar, Ç- Göçebe Çingeneler, D-Memleket dışına çıkarılmış olanlar Türkiye’ye muhacir olarak alınmazlar

Madde 7) A- Türk ırkından olup Hükümet’ten yerleşim yardımı istememeyi yazı ile bildiren göçmenler ve mülteciler Türkiye içinde istedikleri yerde yerleşmeye serbest bırakılırlar… B- Türk ırkından olmayanlar, Hükümet’ten yardım istemeseler bile, Hükümet’in göstereceği yerde yer tutmaya ve Hükümet’in izni olmadıkça buralarda kalmaya zorunludurlar…

Madde 9) Türkiye tabiyetinde bulunan gezginci Çingeneleri ve Türk kültürüne bağlı olmayan göçebeleri, toplu olmamak üzere kasabalara ve serpiştirme suretiyle Türk kültürlü köylere dağıtıp yerleştirmeye… İçişleri Bakanı yetkilidir. … (Alevi yurttaşlar için not: Burada “Türk kültürü” tanımı Türk gömleği giydirilmiş Sünni-İslam yurttaşlar içindir. Türk kültürüne bağlı olmayan göçebeler Yörük, tahtacı vd. alevi göçerleri işaret eder-yn.)

Madde 10) …C- Kasaba ve şehirlerde yerleşen yabancıların tutarı belediye sınır içindeki bütün nüfus tutarının yüzde onunu geçemez ve ayrı mahalle kuramazlar.

Madde 12) 1 Numaralı bölgelere… B- Bu bölgelerde soyca Türk olup dilini unutmuş veya ihmal etmiş bulunan köyler ve aşiretler bireyleri, halkı Türk kültürüne bağlı köyler ile belde, ilçe ve il merkezleri çevresine yerleştirilirler. C- Bu bölgelerde, 1914’ten önce yerleşip anadili Türkçe olan ve Dünya Savaşı veya Ulusal Savaş’ta bölge dışarısındaki illere gelmiş ve bu kanunun yürürlüğe girmesine kadar hiçbir yerleşim yardımı görmemiş bulunanların eski yurtlarına gelmeleri ve yerleşmeleri sağlanır. Lozan’a çalım mı atılıyor burada?... E- 1 Numaralı bölgeler dışındaki iller halkından bu bölgelere aileleriyle birlikte, gelip yerleşmek isteyen Türk ırk ve kültürlü asker Mülkiye emeklileri, yine bu iller halkından ve Türk ırkından olduğu halde bu bölgelerde askerlik etmiş olup terhislerinde ailelerini getirerek ve bekar olanlar da evlenerek, 17 inci maddeye göre yerleştirilirler. (Türk olup dilini unutmuş ifadesi, daha çok mübadeleyle gelmiş olanlar ve Kafkas ve diğer göçmenler içindir-yn.)

Madde 13) İki numaralı bölgede, 1- Aşağıda yazılanlar İçişleri Bakanlığı’nın uygun göreceği yerlerde yerleştirilirler… D- 1 Numaralı bölgelerde Türk ırkından olmayanlardan bu bölgeye gelip yerleşmek isteyenler… 3- Türk ırkından olmayanların serpiştirme suretiyle köylere ve ayrı mahalle veya küme oluşturmayacak şekilde kasaba ve şehirlerde yerleştirilmeleri zorunludur.

Bu kanunda sıkça geçen Türk sözcüğü hangi şıkkı tarif etmektedir: A- Bir ırkı, B- Üst kimliği.

Bir karara varamayanlar için cevap anahtarı: Askeri darbe dönemlerindeki ırkçı söylevleri hatırlayınız. Onlar ağızdan kaçmış sözle veya asker jargonu değil,darbeden darbeye hatırlatılan işin esasıydı.