Şaibeli referandum için seçmen ve bölge analizleri yapılıyor. Bu analizler siyasi partilerin politikalar oluşturması için kıymetli bilgiler içeriyor.

Siyaset dünyası referandumda ortaya çıkan bütün şaibelere rağmen % 49'luk Hayır oylarını sosyolojik verilerle değerlendirip siyaseti beslemeye odaklanması gerekirken, Deniz Baykal'ın televizyon kanallarında ortaya attığı tezlere odaklanmış vaziyette.

Deniz Baykal mevcut partili cumhurbaşkanlığı sistemini meşru kılarcasına ortaya Abdullah Gül, Kılıçdaroğlu ve dolaylı olarak da kendisini tarif ederek bugünkü siyasetin sorununun adaya odaklı bir durum analizi ortaya koydu.

Gerçekten bugün Hayır oylarının gerçek ihtiyacı kim aday edilmeli sorusu mudur.

Elbette değil.

Birincisi %49'luk Hayır oyları homojen bir birliktelik değildir.

İkincisi bu Hayır kitlesi neyi istemedi sorusunun cevabını vermek gereklidir. Tek adam rejimine karşı asgari parlamenter demokrasiyi savunur bir karşı çıkış değil midir hayır oylarının ortak bileşkesi. Öyleyse günün ihtiyacı bir aday etrafında bir karşı çıkış örgütlemek değil, tersine, hedeflere ve politikalara odaklanmış bir siyasete ihtiyaç vardır.

Bugün şu soruyu sormak kanımca elzemdir. Siyasetin mi ihtiyacı yoksa ihtiyacın mı siyaseti yapılacak.

Siyasetin ihtiyacı üzerinden bir politika oluşturulmaya kalkıldığında Hayır oylarının parçalı yapısı mevcut gücü elinde bulunduran Erdoğan'ın tek adama dayalı sistemine karşı etkili bir çıkışı yaratamayacaktır. Çünkü her siyasetin bagajında kendine has ''olur ya da olmazlar'' vardır.

Ama ihtiyacın siyaseti yapılacaksa bugünün ihtiyacı adaydan öte 2019 yılına kadar ekonomiden anayasaya kadar nasıl bir politika izleneceğinin ortaya konulması olmalıdır.

Hayır diyenlerinde, Evet verip bu sürede beklentilerine karşılık bulamayanlarında en azından asgari müştereklerde oluşturabilecekleri bir anayasa çalışması ortak bileşke olabilir. Aynı zamanda başkanlık seçimlerinde bugünkü kuvvetler ayrılığını ortadan kaldıran başkanlık uygulamasına son verilip kuvvetler ayrılığına dayalı bir anayasal sistemin savunulması ortak bir payda olarak savunulabilir.

Yoksa sadece adaya odaklanmış bir muhalefet siyasetin ihtiyacı üzerinden tartışacak ve farklı siyasetlerin ihtiyacı ortaklaşmanın önüne engel olacaktır.