Değişim pek çok açıdan, pek çok farklı vurguyla ele alınabilir. Düzenin, devletin, toplumun, kuralların kendisini ihtiyaçlara ve ilkelere uyarlaması bu vurgulardan birisidir.

Böyle bakıldığında Türkiye'de dilimizden düşmeyen değişimin temel olarak asker sorunu, yargı sorunu, laiklik meselesi, Kürt sorunu gibi sorunların çözümlerine endeksli olduğu söyleyebiliriz.

Ancak sorun-değişim ilişkisi aslında işin sadece başlangıç noktasıdır.

Zira, söz konusu olan değişimse, sorun çözümü kadar, bu çözümün yolu ve yöntemi de hayati önem taşır. Değişimin demokratik ilkeleri tesis etmesi, onun demokratik araçlar kullanarak ilerlemesiyle mümkün olur.

Aksi durumlar doğal olarak sorunludur…

Örneğin değişimi tek bakış açısıyla, tek ve tekil bir siyasetle özdeş kılarsanız, bunları değişimin her yönünü, her unsurunu ivmesini, hızını, çapını belirleyen ve doğrulayan, tartışmaya kapalı araç haline getirirseniz, sorun çözmek kadar sorun üretmeye başlarsınız.

Açıktır: İçe kapalı, ideallerden kopuk, ilke, değer ve kuraldan yoksun, toplumsal referansı olmayan demokrasi ve çoğulculuğa dayanmayan yollar sorunlu yollardır. Bu yola saparsanız farkına varmadan sorunların içinden konuşur, sorunların çözümünü yeni sorunlara kilitler, çözümleri değil görece adımları, ara yolları yüceltirsiniz...

Bu, 'yüzeysel' bir değişim hattıdır…

Ve bu hat, sadece karşımıza sadece bir zihniyet meselesi olarak çıkmaz.

Aynı zamanda, yaşanan ve yaşanması muhtemel bir değişimin niteliğine ve sınırlarına ilişkin ipuçları da sunar.

Sorun çözümünü bir 'hesaplaşma' olarak yaşamak, sorun çözümünü o sorun doğmadan önceki duruma 'geri dönüş' sanmak, yani bir 'buharlaştırma cihazı' olarak ele almak, sorun çözümü içinde insan, talep, etkileşim, demokrasi olmayan 'kendiliğinden fiziki bir durum' olarak görmek, ne yazık ki değişime sınır koyar ve sorun üreten işlev görürler.

Bu biz de dünden bugüne sıkça yaşanmıştır..

İslami kesimin değişim üzerinden, değişim teknikleriyle, kimi politik adımlarla yok olacağını sanan laik kesimin hüsranı açık bir örnektir.

Şimdi ayrı şablonu Kürt sorununa uygulayanlar var.

Çıkış noktaları benzer:

Buharlaşma beklentisi, çözüm yönetimi tartışmasının men edilmesi, barış ve hükümet politikaları arasında mutlak özdeşlik kurulması…

Sorun aslında sadece somut bir durumla, örneğin Kürt meselesi, barış süreciyle ilgili bir içerik meselesi değildir, bir 'zihniyet hadisesi'dir, bir 'zihniyet haritası'dır.

Bu haritanın sağcısından solcusuna, kentlisinden köylüsüne herkese işlemiş bir özelliği vardır: Ataerkil, merkeziyetçi-cemaatçi bir siyaset kültürünün egemenliği. Gözleri sadece kendi cemaatinin, yani ait olduğu grubun yaşam alanına ve bu grubun devletle ilişkisine dikmeyi ifade eder, bu özellik.

Model aslında devletten bireye değişmez bir şekilde 'tehlike ve tehlikeyi bertaraf etme' mantığı üzerine kuruludur.

Dedik, bu, aslında ilkelerin değil, çıkarların genişletilmesini ifade eden, özünde otoriter olan bir zihniyetten başka bir şey değildir.

Zihniyet önemlidir…

Değil mi ki, bu sistem yıllardır, İslami hareketler ve Kürt kimliği başta olmak üzere, en önemli toplumsal sorunlarını birer asayiş, ayaklanma, işgal meselesi haline getiren bir toplumsal destekle ayakta durdu.

Değil mi ki, yıllarca muhafazakar hareket ve Kürt hareketi demokrasi kavramını kendi yaşam alanını genişletmek, bu alanın değerlerini tartışmasız ve mutlak değerler ilan etmek için kullandı, cemaat faydacılığının aracı haline getirdi…

Önemli günlerden geçiyoruz, Kürt sorunun çözümü için tarihi bir fırsat yakaladık, ortada siyasi irade var…

Daha çok demokrasiye, daha çok tartışmaya ihtiyaç var.

Unutmayın, değişim haritası zihniyet haritasından bağımsız değildir...