Hem bayram yapmak hem de savaşmak… Bu çelişkili durum aşılabilir mi? İslam dünyasının birçok yerinde hem bayram var hem de savaş. Suriye son yıllardaki en acılı bayramını yaşıyor. Şehirler havadan bombalanıyor, siviller katlediliyor, insanlar canlarını kurtarmak için bölge ülkelerine sığınıyor. Halep’in görüntüleri içler acısı…

Savaş, medeniyetin sonu demek, medeniyetin ve insanlığın… Böyle bir ‘son’da bayram ne anlam taşır, bilemiyorum. En azından bayramda ‘öldürme’ler dursun diye çabalıyor diplomasi. Belki duracak Esad’ın savaş makinesi birkaç gün ve direnişçiler de susacak. Bu gerçekleşse bile Suriye’de ‘bayram’ olacak mı? Sanmam. Bayram, savaşın bitmesinden başka bir şey değil.

Böyle bir durumda her ateşkes bir fırsattır.  Üç-beş can kurtulur. Ama asıl mesele, ateşkesi ‘sürekli’ hale getirebilmek. Silahların susması, bayramın gerekli kıldığı ‘muhasebe’ aklın ve vicdanın ‘geri dönmesi’ni sağlarsa bir mucize gerçekleşmiş demektir.

Türkiye de bayramda rahat değil. Allah’a şükür Suriye’deki kaosla kıyaslanabilir bir durumda değiliz. Ama bizde de toplumsal gerginlikler ve hatta çatışmalar bayram arası vermiyor.

Tuhaf bir 29 Ekim tartışması gündemde. Bir yandan ‘çifte bayram’ ilanları verip, öte yandan bayramın ‘sivil’ ayağını zapturapt altına almak doğru değil. Kimliği ve ideolojisi ne olursa olsun, ister Kemalist ister ulusalcı insanları serbest bırakın. Bayram kutlamalarını devlet tekelinde tutmak, ‘biz zaten kutluyoruz, herkes bize katılsın’ yaklaşımını dayatmak yanlış. ‘Sivil’ kimliği, mesajı ve hedefiyle iktidar olan bir partiye bu yakışmaz. İsteyen istediği ve algıladığı gibi bayramını kutlasın. Geri çekilmesi, kısıtlanması gereken bir 29 Ekim kutlaması türü varsa o da ‘devletin resmî kutlaması’ olmalı. Bırakın siviller kutlasın bayramı, devlete ne?

Öte yandan bir de ‘açlık grevleri’ konusu gündemde. 700’e yakın BDP ve PKK’lı cezaevlerinde açlık grevi yapıyor. Çoğu sağlıkları için kritik eşiği geçmiş. Sağlıkları tehlikede. Bu açıkça bir ‘toplu intihar girişimi’. Örgütlü bir eylem, amaç ve talepler de siyasal. Örgüt çatısı altında ve siyasal bir amaçla insanların ‘bedenleri’ üzerinden bir eylem yapmalarını asla onaylamam, doğru bulmam. Bunu yüce bir fedakârlık, büyük bir kahramanlık olarak görenler olabilir. Bence insanları, içeriği ne olursa olsun ‘davalara’ kurban olmaya çağırmak doğru değil.Ama her durumda ölüme giden bu süreç ‘ikna’ yöntemiyle, empatiyle, diyalogla durdurulmalı.

BDP Genel Başkanı ‘gerekirse hep beraber ölürüz’ demiş. Hayır, ‘hep beraber’ ölmezsiniz, ölenler bu eyleme katılan insanlar olur sadece. Yazık, ‘hep beraber ölürüz’ diyerek insanları ‘gaza getirmek’ etik değil.

Adalet Bakanı Sadullah Ergin’in bayram öncesi Sincan Cezaevi’ni ziyaret ederek bazı eylemcilerle görüşmesi olumlu. Eylemciler ‘ölüm oruçları’nı bitirmek için üç şart öne sürüyorlar. İmralı’ya tecridin kaldırılması, anadilde savunma hakkı ve anadilde eğitim. Bu taleplerin ilk ikisi zaten gündemde. Bırakın tecridin kaldırılmasını, Öcalan’la ‘müzakere’ye bile hükümet yeşil ışık yakıyor. Anadilde savunma hakkı da hükümetin gündeminde. Yakında bu imkânı getiren yasa değişikliğinin Bakanlar Kurulu’na getirileceğini Adalet Bakanı ifade etti.

Sorun şu; bu konularda olumlu gelişmeler olması ihtimali bu kadar yüksekken ölüm oruçlarının sürmesi ve sonuçla ölümlerin olması, ölümlere tepki olarak eylemlerin konulması süreci tam tersi istikamete çevirebilir. Yani hem mahkumlara yazık olur, hem de olumlu gelişmelerin önü tıkanır. Talepler samimiyse ölüm oruçları bitirilmeli. Mahkumları ikna etmek bu aşamadan sonra BDP’ye düşer. Bayramın tadını daha fazla kaçırmayalım.

Her şeye rağmen bütün Müslümanların Kurban Bayramı’nı tebrik ediyorum. Kurbanların insanlar olmadığı zamanları görürüz inşallah...