İktidarın iç politika uygulamaları kadar dış politika yönelimleri de ülke çıkarlarına zarar verirken bedelini toplum olarak hepimiz ödemek zorunda kalıyoruz.

Rus uçağının düşürülmesi akabinde Irak'a, bu ülkenin bilgisi olmadan ek kuvvet takviyesi, Türkiye'nin hanesine kayıp olarak yazılan son olaylar oldu. Bu ayın ilk günlerinde, Suudi Arabistan'ın, 46 kişiyle birlikte Şii muhalif lider Şeyh el Nimr'i idam etmesine Şii ağırlıklı İran'ın sert tepkisiyle tırmanan ve Türkiye'yi de mezhep kavgasına itecek riski barındıran gerilimde Ankara'nın,  Suudlar lehine tarafgir tutumu ülkenin zarar hanesine yazılan yeni bir gelişme oldu.

İdam olayıyla ilgili hükümetten gelen ilk açıklama, “Bu kez sağduyu galip geldi.” dedirten cinstendi. Ama, sonradan Riyad'a arka çıkar mahiyetteki açıklamalar, bir yandan ülke yönetimindeki çift başlılığı yeniden gün yüzüne çıkartırken diğer yandan dış politikada batağa saplanma durumundan çıkılmayacağı işaretleri vererek sağduyu umutlarımızı da suya düşürdü.

Hükümet adına konuşan Başbakan Yardımcısı ve Hükümet Sözcüsü Numan Kurtulmuş'un, “İdam cezalarının uygulanması, hele hele siyasi idam cezalarının uygulanmasının hiçbir şekilde bölge barışına katkısı olmayacaktır. Biz bütün bu siyasi idam cezalarının hepsine de karşı olduğumuzu açıkça ifade ediyoruz.” şeklindeki sözleri, izlenmesi gereken rasyonel bir politikanın yansımasıydı. Ne var ki idamların üzerinden 3 gün geçtikten sonra nihayetinde Dışişleri Bakanlığı tarafından, sonrasında 6 Ocak'ta Cumhurbaşkanı Erdoğan tarafından yapılmış olan açıklamalar, Ankara'nın, yine yeniden, öfkeli, sağduyuyu dışlayan bir politikasının ağır bastığını ortaya koydu.

Erdoğan, Suudi Arabistan'daki idamları kınamazken, bu eylemin Riyad'ın iç hukuk meselesi olduğunu, yani başkalarını ilgilendirmeyeceğini söylüyordu. Madem öyleydi, Mısır'daki idamları Ankara niye kınadı da Suudlar yapınca iç hukuk meselesi oldu?

Hatırlatalım, insan hakları ihlalleri, bir ülkenin iç meselesi olmaktan öteye Türkiye'nin de taraf olduğu uluslararası anlaşmaların açık ihlali, daha da önemlisi insan onuruna vurulan bir darbedir.  

Bu Suudlara arka çıkma meselesini anlamak zor zira Riyad, Ankara'nın çıkarlarına aykırı kimi kararlara imza atıyor.

Daha geçen ay Suudi Arabistan üyesi olduğu Arap Birliği'nin, Türkiye'nin Irak'a asker sevkiyatını kınayan bildirisine imza atmamış mıydı? Keza, Suudlarla birlikte iktidarın, Ortadoğu'da kalan tek tük müttefiklerinden Katar'ın da, birkaç kelam etmesine rağmen Ankara karşıtı Arap Birliği kararına imza attığını hatırlatalım.

Ankara'nın kimi zaman çıkarlarına ters düşen politikalar izlemesine rağmen Riyad'ın başı çektiği Sünni Müslüman ordusu kurulması kararına da bizzat Erdoğan destek verdiğini açıkladı.

Ayrıca Riyad, bir darbe ile Mursi yönetimini deviren asker kökenli şimdinin Mısır Devlet Başkanı Sisi'ye destek verirken Ankara bu ülke ile ilişkileri en düşük düzeyde tutuyor.

Devletlerarası ilişkilerde, kimi zaman seninle çakışan politikalar izledi diye söz konusu ülke ile arayı açmaz ama mesafeli olursun. Bırakın mesafe koymayı senin aleyhine kararlara imza atan ülkeye, yukarıda örneklerini verdiğim şekilde, sürekli taviz veriliyor olmasını izah etmek son derece zor. Türkiye, tam tersine, Riyad-Tahran ihtilafında dengeli bir tutum izleyerek hem ülke çıkarlarına hizmet ederken, son yıllarda arayı bozduğu pek çok Arap ülkesi ile bozulan ilişkilerini de tamir etme fırsatı yakalayabilirdi.

Bir diğer husus da şu: İran, Türkiye'nin önemli bir gaz tedarikçisi iken bu ülke ile arayı açmanın götürüsü de hiç hesaplanmıyor, Rusya ile uçak krizinde hesaplanmadığı gibi.