Bayram ZİLAN
Tarihi bir seçimi geride bırakarak yepyeni bir sisteme geçiş yaptık. Türkiye’nin yönetim sistemi artık her zamankinden daha güçlü. Dünyanın yeniden şekillenme safhasında Türkiye çok daha güçlü bir yönetim sistemi ve liderlikle gerek sahada ve gerekse masada var olacak. Bu varoluş sadece Başkan Erdoğan’a oy verenler için değil, 81 milyonun tamamının geleceği için önemli. Zira artık küresel oligarkların bugüne kadar rahat bir şekilde sızdığı ve operasyon çektiği “parlamenter sistem” yok!
Tüm bu değişim süreci yaşanırken, Türkiye dışarıya karşı yeni sistemi ile kendisini daha güçlü hale getirirken içerde Kürt seçmenlerin 24 Haziran’da nasıl bir tutum sergileyeceği ve ne yönde bir tercih ortaya koyacağı merak ediliyordu. Hatta birçok kamuoyu araştırma şirketi, 24 Haziran seçimlerinin belirleyicisi olarak “Kürtleri” gösteriyordu.
Peki, Kürtler ne mesaj verdi?
Sandıktan çıkan ilk mesaj doğrudan “Başkan Erdoğan” ile ilintili. Kürt seçmen Başkan Erdoğan’a “güven tazeledi” ve onu bir “sigorta” olarak gördü. HDP ile Demirtaş arasındaki makas ve HDP oylarının gerilemesi bunu açıkça ortaya koyuyor.
Birçok analistin gözden kaçırdığı diğer bir gerçeklik de Başkan Erdoğan’ın hem Doğu’da hem de Güneydoğu’da bölge bazlı sonuçlarda 1. çıktığıdır.
Başkan Erdoğan, Doğu Anadolu Bölgesi’nde yüzde 52,30 ile 1. çıktı.
Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde de yüzde 49,11 alarak 1. çıktı.
Kürt seçmen, MHP-AK Parti ittifakını bir “tehdit” olarak algılamadı. Eğer bu ittifakı bir tehdit olarak algılasaydı kendi kabuğuna çekilir, buna karşı bir reaksiyon gösterirdi. Fakat sandıktan böyle bir sonuç çıkmadı.
Şimdi gelin 1 Kasım ile 24 Haziran seçim sonuçlarını karşılaştıralım:
Diyarbakır’da HDP 1 Kasım’da yüzde 71,32 iken 24 Haziran’da 65,60’e düştü. 1 Kasım’da AK Parti’nin Diyarbakır’da 2 Milletvekili vardı, 24 Haziran’da 3’e çıktı.
Van’da HDP 1 Kasım’da yüzde 64,26 oy alırken 24 Haziran’da yüzde 59,30’a düştü. AK Parti’nin Milletvekili sayısı 2’den 3’e çıktı.
HDP Şırnak’ta 83,23’ten 70,70’e düştü. Mardin’de 67,02’den 59,60’a, Batman’da 66,81’den 62,50’ye, Siirt’te 57,20’den 51,50’ye, Bitlis’te 48,60’tan 42,80’e Muş’ta 60,63’ten 48,80’e, Ağrı’da 66,80’den 62,40’a, Iğdır’da 51,72’den 43,50’ye Tunceli’de 54,85’ten 51,10’a düştü.
Herkesin gözünden kaçan başka bir şey daha paylaşmak istiyorum.
Seçim akşamı Türkiye haritasında Doğu tarafı mor renge bürünüyor gibi görünse de, herkes Doğu ve Güneydoğu’nun 1. partisini HDP zannetse de aslında durum öyle değil.
Doğu Anadolu Bölgesi’nde AK Parti halen yüzde 42,06 ile 1. Parti.
Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde de AK Parti yüzde 39,60 ile 1. Parti.
Bölge bazlı değerlendirildiğinde AK Parti hem Doğu’da hem de Güneydoğu’da 1. Parti.
Ancak buna rağmen AK Parti’nin HDP’deki oy kayıplarından bir artış sağlayamadığını da söylemek gerekiyor. Van ve Diyarbakır’daki 1’er Milletvekili artışı daha çok o ildeki vekil ve seçmen sayısının artmasıyla ilgili. Söz gelimi Diyarbakır’da milletvekili sayısı 12 değil, 11 olarak kalsaydı, bu sonuçlara göre HDP’nin Milletvekili sayısı yine 9 olacaktı ama AK Parti’nin Milletvekili sayısı 3’ten 2’ye düşecekti. Van’da milletvekili sayısı 7 olarak kalsaydı HDP Milletvekili sayısını koruyacaktı ama AK Parti’nin Milletvekili sayısı 3’ten 2’ye düşecekti. Her iki ilde de Milletvekili sayısı nüfus oranına göre 1 artınca AK Parti’nin vekil sayısı da 1 artmış oldu.
AK Parti’nin HDP’nin oy kaybına rağmen oyunu artıramamasının birçok sebebi var elbette. Bunların başında teşkilatların halka karşı takındığı tavırlardan duyulan rahatsızlık ve Milletvekili listelerine karşı gelişen tepkiden kaynaklanıyor.
Şu tespiti yapmak mümkün.
Bugün HDP barajı yüzde 11 ile aştıysa bu biraz da AK Parti’nin “yapmadıklarıyla” ilgilidir!
Eğer AK Parti Doğu ve Güneydoğu’da üzerine düşen görevleri tam olarak yapmış olsaydı bugün HDP yüzde 8’lerde olur ve baraj altı kalırdı. AK Parti’nin 65 milletvekili daha olurdu ve tek başına 350’nin üzerinde Milletvekili çıkarırdı.
AK Parti, Doğu ve Güneydoğu’da gerek Kürt seçmene yönelik “söylem” bazında, gerek “aday profili” bazında ve gerekse “teşkilat” bazında kendisini tam olarak yansıtamadı. Biraz daha hassasiyet gösterip güçlü olabilseydi çukur siyasetinde kan kaybetmiş HDP’ye karşı ciddi üstünlük sağlayabilirdi. Tüm bunların yanı sıra AK Parti, “Suruç olayında” da iyi bir süreç yönetemedi ve yaşananlar bölgede dalga dalga yayıldı.
AK Parti’nin şunları bilmesi gerekiyor.
1-AK Parti’nin Kürt seçmendeki potansiyeli bugün sandıktan çıkan sonuçlardan çok daha yüksek.
2-AK Parti Kürt seçmen nezdindeki potansiyelin “sadece yarısını” oya tahvil edebiliyor.
3-Kürtler Başkan Erdoğan’a güveniyor. Bu güven ve inanç ilk günkü gibi tertemiz duruyor ve bu Kürt ve Türk ittifakının gelecek yüzyıla perspektif açması ve birlikte yaşam adına çok değerli ve kıymetli. Bunun üzerinde durmakta ve ciddi bir projeksiyon açmakta büyük fayda var.
HDP’nin ise şunları bilmesi gerekiyor.
1-Kürtler, kan, gözyaşı, ölüm, çukur, barikat istemiyor.
2-Kürtler, barış, refah ve huzur istiyor.
3-Kürtler, “ben senin mecliste olmanı istiyorum ama şiddetle arana mesafe koy” diyor. “Sana verdiğim krediyi şiddet alanında değil, huzur ve refah alanında kullan, yoksa seni 7 Haziran-1 Kasım arasında yaptığım gibi cezalandırırım” diyor.
Yeni dönem tüm Türkiye’ye hayırlı olsun.
Şimdi seçmenlerin verdiği mesajların gereğini yapma ve daha güçlü bir Türkiye’yi inşa etme zamanı.
Yazarlar
-
Nevzat CİNGİRTHerkes genel başkan olabilir; ama lider olmak herkese nasip olmaz 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Taha Akyol‘Durdurmaya gücünüz yetmez’ 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Murat SevinçMuhalefetin hassasiyetler konusundaki hassasiyeti! 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Fehmi KORUYeniler oyuna girince ne olur? 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Hakan TAHMAZPKK’nin silahsızlandırılması sürecinde kritik hafta 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Elif ÇAKIRSayın Şimşek 124. sıra Türkiye’ye yakışıyor mu? 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Tanıl BoraEntegrasyon 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ali BAYRAMOĞLUErdoğan şemsiyesi: İki algı, iki Türkiye 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet TEZKAN200 liralık ülke olduk 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Figen ÇalıkuşuNeden yapmazlar? 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mustafa PAÇALTürkiye Orwell’ın 1984 rejimine doğru sürükleniyor 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Bahadır ÖZGÜRTEMU’yu yasaklattı, vizeye taktı: İTO Başkanı milyarlarca lirayı nereye harcıyor? 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
İbrahim Kirasİktidarın avantajı muhalefetin şansı 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet Ali ALÇINKAYAKomplodan Demokratik Topluma; 27 Yıllık Tecrit, Direniş ve Özgürlük. 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
İsmet BerkanAvrupa’da olan biteni takip ediyor musunuz? Yeni bir dünya kuruluyor 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Murat YETKİNErdoğan’ın Gürlek Tercihi: CHP’ye Darbeyle Baskın Seçimin Çok Ötesinde 13.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mustafa KaraalioğluBu endeksi yalanlayan biri çıkmayacak mı! 12.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ahmet TAŞGETİRENGözü kara tayinler 12.02.2026 Tüm Yazıları
-
Hasan CEMALKürtçe konuştum, tokat yedim; Türkçe bilmiyordum ki! 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mensur AkgünTarihinin önemli bir dönüm noktasında Türkiye… 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Akın ÖZÇERMala fide politia 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet OcaktanMilletin vicdan hizasında durmayı başaramazsanız… 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
İlker DEMİRAYŞE HÜR DAHİL SOLUN BİR ELEŞTİRİ PRATİĞİ 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mahfi EgilmezOrtaçağ’a dönüş 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Yıldız ÖNENYönetilebilir bir çatışma olarak ABD-İran 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Akif BEKİÖzgür Özel'in öfke patlaması 10.02.2026 Tüm Yazıları
-
Selami GÜRELBaşlangıçta Eylem Vardı! (Am Anfang war die Tat!) 10.02.2026 Tüm Yazıları
-
İlhami IŞIKKırılmalar karşısında Türkiye ve Kürtler 10.02.2026 Tüm Yazıları
-
Yıldıray OĞURSon anlarında telefonunda Candy Crush oynayan diktatörün hikayesi 10.02.2026 Tüm Yazıları
-
İbrahim KahveciNüfus verileri ne diyor? 10.02.2026 Tüm Yazıları
-
Bekir AĞIRDIRYakın geleceğin Türkiye’si: Kutuplaşma azalmayacak, psikolojik olarak form değiştirecek 9.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet TIRAŞEDEP YAHU… 9.02.2026 Tüm Yazıları
-
Cengiz AKTARErmeni uzlaşmazlığı efsanesi 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Yetvart DANZİKYANSuriye’yi konuşurken aslında Türkiye’yi konuşuyoruz 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Gökhan BACIKAKP İslamcı bir parti mi değil mi? 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ümit AkçayUluslararası para sisteminin geleceği 8.02.2026 Tüm Yazıları





































Yorum yazarak yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Marmara Yerel Haber (marmarayerelhaber.com) hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.
Yazarın Diğer Yazıları
10.05.2024
7.05.2024
3.05.2024
29.04.2024
26.04.2024
18.04.2020
25.02.2020
12.02.2020
19.01.2020
15.01.2019