İbrahim Karagül
Haber şöyle: ABD, Suriye ve Irak’taki DEAŞ’lıları Çin sınırına yakın yerlere, Türkistan’ın doğu bölgelerine yerleştirmeye başlıyor. Çin de Tacikistan topraklarında askeri üs kuruyor. ABD ile Çin arasında Doğu Türkistan’ı, Tacikistan’ı, Afganistan’ı genel anlamda Türkistan’ın doğusunu etkileyecek müthiş bir hesaplaşmanın ayak seslerini duyuyoruz.
Bu sıradan bir haber olabilir. Sadece güvenlik eksenli konulara ilgi duyanların dikkatini çekecek bir haber olabilir. ABD propagandası olabilir. Çin propagandası olabilir. DEAŞ üzerinden bölgede tedirginlikoluşturma hesapları olabilir. Birçok şey olabilir… Ama bu haber, kesinlikle bu kadar değildir. Zihinlerimizi, gözlerimizi açmalı, bu küçük gibi görünen gelişmenin nerelere uzanacağını şimdiden öngörebilmeliyiz.
‘Üçüncü Büyük Oyun’ ABD ile Çin arasında Türkistan’da başlıyor..
Afganistan üzerinden Rusya ve İngiltere arasında yaşanan ve tarihe “Büyük Oyun” olarak geçen rekabetten sonra, ABD ile Rusya (Sovyetler Birliği) arasında yine Afganistan üzerinden çok büyük bir hesaplaşma yaşandı. 1979’da başlayan Afganistan işgali ve ardından gelen direniş, Müslüman bir ülke üzerinden yürütülen hesaplaşma Sovyetler’in çöküşüyle sonuçlandı. Bu, “İkinciBüyük Oyun”du.
Şimdi ABD ile Çin arasında “Üçüncü Büyük Oyun” dönemi başlıyor. Ve bu hesaplaşma Afganistan üzerinden, Tacikistan üzerinden, Doğu Türkistan üzerinden yürütülecek. Daha doğrusu Türkistan’ın doğusu ABD ve Çin gibi küresel ölçekte iki büyük gücün hegemonya savaşına sahne olacak.
Peki, biz nerede duracağız?Nasıl söz ve güç üreteceğiz?
ABD-Çin rekabetinin detaylarına girmeyeceğim. Bu, başka bir yazının ya da yazıların konusu. Beni Türkistan’ın doğusunda neler yaşanacağı ilgilendiriyor. Ve biz; coğrafyanın insanları olarak, Müslüman dünya olarak, Türk dünyası olarak bu gelişmelere nasıl bakacağız?
Ne tür tepki vereceğiz? ABD safında mı duracağız, Çin önceliklerine göre mi pozisyon alacağız yoksa kendi duruşumuzu, bakışımızı,önceliklerimizi inşa edip ona göre mi hareket edeceğiz, bizi o ilgilendiriyor.
Bu savaşların hiçbiri bizim savaşımız değildi. Zaaflarımızı kullandılar..
Afrika’nın derinliklerinden Ortadoğu’nun her karesine, Afganistan işgalinden Libya’ya, Arap dünyasındaki iç çatışmalardan mezhep krizlerine, Türkiye’ye yönelik darbe ve çokuluslu saldırı girişimlerinden Suriye’nin kuzeylindeki terör koridoruna, Arap-Fars mücadelesinden şimdilerde yeni başlayan Arap dünyasını Türkiye’ye karşı kışkırtma girişimlerine kadar, tanık olduğumuz krizlerin hiçbirisi bizim krizlerimiz değildi. Evet, bizim zaaflarımız, yanlışlarımız, öfkelerimiz, fazlasıyla sorunlarımız vardı.
Ama bu çatışmalar, işgaller, terör operasyonları, kıyımlar, aşağılamalar, coğrafyanın talan edilip mahvedilmesi bizim kavgamız değildi. Küresel ölçekte güç mücadelesinin taraftarları bizim zaaflarımız üzerinden işgaller, güvenlik stratejileri belirledi, yürüttükleri savaşları hep bizim zaaflarımızla pazarladı.
Afganistan işgaline, Irak işgaline, Suriye savaşına, Yemen savaşına, Libya işgaline, son otuz yılda aklınıza gelen her krize bakın. Hiçbiri bizim savaşımız değildi. Sadece bizim topraklarımızda, sadece bizim kanlarımızla, sadece bizi kurşun gibi kullanarak yürüttükleri savaşlardı.
Batı’nın veya Doğu’nun silahı olmaktan nasıl kurtulacağız?
Müslüman dünya, Batı’nın ve Doğu’nun askeri, kurşunu olmaktan kurtarılmalı. En büyük meselemiz budur. Müslüman dünya, başkalarının savaşını kendi savaşı zannetmekten kurtarılmalı.Müslüman dünya, onların bu savaşlarını içeriden pazarlayanlardan kurtarılmalı.
Batı, Atlantik ekseni, Müslüman dünyaya yönelik bütün savaşlarında Müslümanları kullanmıştır. İslâm’a hem kendisi saldırmış hem onu kendi içinde çatıştırmıştır. Batı, başka düşmanlarıyla hesaplaşırken de Müslümanları bir silah olarak kullanabilmeyi başarmıştır. 21. yüzyıla dönük en vahim durum budur. Bu gerçeği, hiç kimse, hiçbir mazeret cümlesiyle reddedemez.
Söz üretemeyen, taraf olur. İngiliz mandacılığından beri bu böyledir..
ABD’nin, İngiltere’nin, Fransa’nın veya Batılı ülkelerin yanısıra şimdi Çin de aynı yolu izlemektedir. O da Müslüman öfkesini kullanmakta, yakın ilişki kurduğu Müslüman ülkeleri Batı karşısında konumlamaya çalışmaktadır.
“Üçüncü Büyük Oyun” ağırlıklı olarak Türkistan coğrafyasında kurulurken bizler ne üreteceğiz? Nasıl bir duruş belirleyeceğiz? ABD’ye haklılık kazandırma veya Çin’e haklılık kazandırma dışında bir söz üretebilecek miyiz? Son dönemde Doğu Türkistan üzerine yürütülen tartışmaların seyri, Çin zulümleri ve ABD’nin bu zulümleri kullanması arasına sıkışıp kaldığımıza işaret ediyor.
Taraf olmak kolaydır. Çünkü her taraftarlığa haklı gerekçe üretmek kolaydır. İngiliz-Alman mandacılığı tartışmalarından bu yana bu taraftarlığın ötesine geçmekte zorlanıyoruz. Zoru seçip geleceği aydınlatamıyoruz.
“Ya Batı’nın ya Doğu’nun, himâyesine girin” diyorlar. Buna boyun eğmeyeceğiz!
“Üçüncü Büyük Oyun’da ne olacağını söyleyeyim: Her iki tarafın çatışmasında da Müslümanlar, safların en önünde yer alacak. ABD için, Çin için ölecekler. Kendi topraklarında, kendi davaları için savaştıklarını sanacaklar. İslâm’la savaş yürüten Batı’nın, Müslümanları nasıl asker olarak kullandığını bir kez daha göreceğiz. Çin’in ABD ile emperyal hesaplaşmasını Müslüman toprakları ve kanı üzerinden yürüteceğini göreceğiz.
Bir coğrafya aklı neden üretemeyiz? Bize “ya Batı ya Doğu, birinin himayesine girin” diyorlar. Bazılarımız Batı’nın, bazılarımız Doğu’nun, herkes haklı bulduğu bir ülkenin gölgesine sığınıyor. Bize mandacılık dışında hiçbir şey önermiyorlar.
Bize, coğrafyamız, bu coğrafyada yaşayanlar için bir gelecek perspektifi üretmeyi yasaklıyorlar. Biz de, boyun eğip birini seçiyoruz. Sonra da bulunduğumuz bu gayri meşru zemine haklılık üretmek için çabalayıp duruyoruz.
Sadece Türkiye bunu yapıyor, dört koldan saldırıya uğruyor.
Sadece Türkiye bir şeylere meydan okumaya, bir tarih duruşu belirlemeye, bir coğrafya idraki oluşturmaya, bir özgürlük söylemi inşa etmeye çalışıyor. Bu yüzden de dört koldan saldırıya uğruyor. Bu saldırıları bile iç politik gerekçe olarak kullanmaktan utanmıyoruz.
Bir önceki yazımda, “İslâm’ı, Müslümanları bütün medeniyetlerle çatıştırmaya çalışıyorlar. Yeryüzünün, bütün medeniyetlerin ortak sorunu haline getirmeye çalışıyorlar.Batı, İslâm’la savaşına Budist ve Hindu medeniyetlerini de katmaya çalışıyor. İslam’ı Doğu’dan da kuşatıyorlar” diye bir tartışma açtım. Baktım ki, kimse dünyaya böyle bakmıyor.
Eğer biz, kendi sözümüzü üretemezsek, buna bağlı bir güç inşasına gidemezsek 21. yüzyıl boyunca coğrafyamızın bütün köşeleri talan edilecek. Türkistan’ın doğusuna biraz da bu gözle bakalım derim.
Yazarlar
-
Nevzat CİNGİRT“Birden dursun istersin seneler olunca mazi. Öyle bir geçer zaman ki…” 13.02.2026 Tüm Yazıları
-
Murat YETKİNErdoğan’ın Gürlek Tercihi: CHP’ye Darbeyle Baskın Seçimin Çok Ötesinde 13.02.2026 Tüm Yazıları
-
Fehmi KORUYeni gelen bakanlara “Hoşgeldiniz” yazısı… 12.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ali BAYRAMOĞLUİrfan Fidan’dan Akın Gürlek’e… 12.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ahmet TAŞGETİRENGözü kara tayinler 12.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mustafa KaraalioğluBu endeksi yalanlayan biri çıkmayacak mı! 12.02.2026 Tüm Yazıları
-
Elif ÇAKIRVe siyasallaşan yargıda yeni eşik 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
İlker DEMİRAYŞE HÜR DAHİL SOLUN BİR ELEŞTİRİ PRATİĞİ 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Taha AkyolYine yolsuzluk sorunu 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mensur AkgünTarihinin önemli bir dönüm noktasında Türkiye… 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Hasan CEMALKürtçe konuştum, tokat yedim; Türkçe bilmiyordum ki! 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Akın ÖZÇERMala fide politia 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet OcaktanMilletin vicdan hizasında durmayı başaramazsanız… 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Hakan TAHMAZGüvenlik paradigması çağında Kürt Meselesi: Yeni statüko ve arayışlar 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mahfi EgilmezOrtaçağ’a dönüş 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet Ali ALÇINKAYAÖzgür Önderlik – Özgür Rojava – Jin, Jiyan, Azadî... 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Yıldız ÖNENYönetilebilir bir çatışma olarak ABD-İran 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
İbrahim KahveciNüfus verileri ne diyor? 10.02.2026 Tüm Yazıları
-
Akif BEKİÖzgür Özel'in öfke patlaması 10.02.2026 Tüm Yazıları
-
İlhami IŞIKKırılmalar karşısında Türkiye ve Kürtler 10.02.2026 Tüm Yazıları
-
Selami GÜRELBaşlangıçta Eylem Vardı! (Am Anfang war die Tat!) 10.02.2026 Tüm Yazıları
-
Yıldıray OĞURSon anlarında telefonunda Candy Crush oynayan diktatörün hikayesi 10.02.2026 Tüm Yazıları
-
İsmet BerkanEvrensel hukuk ilkesini rafa kaldırdığınızda neler olur? 9.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet TIRAŞEDEP YAHU… 9.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet TEZKANDemirel’in köprüsünü sattırmam… Özal’ın köprüsünü sattırmam… 9.02.2026 Tüm Yazıları
-
Bekir AĞIRDIRYakın geleceğin Türkiye’si: Kutuplaşma azalmayacak, psikolojik olarak form değiştirecek 9.02.2026 Tüm Yazıları
-
Gökhan BACIKAKP İslamcı bir parti mi değil mi? 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Cengiz AKTARErmeni uzlaşmazlığı efsanesi 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ümit AkçayUluslararası para sisteminin geleceği 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Yetvart DANZİKYANSuriye’yi konuşurken aslında Türkiye’yi konuşuyoruz 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Hikmet MUTİCHP ve Deva Partisi'nin İmralı imtihanı... 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Şeyhmus DİKENNaum Faik var mıydı? 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet AKAYABD İran'dan Elini Çek! Mollaların İşini Ancak İran Halkı Bitirir! 7.02.2026 Tüm Yazıları
-
Berat ÖZİPEKYargı kararları ve yanlış yerde olanlar 7.02.2026 Tüm Yazıları
-
Selva DemiralpFed başkan adayı Warsh “Karaman’ın koyunu” olabilir mi? 6.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mücahit BİLİCİDeccalin görünümleri 6.02.2026 Tüm Yazıları
-
Seyfettin GürselEn düşük işsizlik rekorunu kırdık! Sevinelim mi endişelenelim mi? 6.02.2026 Tüm Yazıları






































Yorum yazarak yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Marmara Yerel Haber (marmarayerelhaber.com) hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.
Yazarın Diğer Yazıları
9.09.2021
26.07.2021
28.06.2021
17.06.2021
14.06.2021
10.06.2021
4.06.2021
31.05.2021
20.05.2021
17.05.2021