İlhami IŞIK
İzin verin, önce bir tespitte bulunayım sonra da yazının en sonunda söylemek istediğim şeyi bu bağlam içinde en baştan söyleyeyim. Belki biraz yazıya kafadan girip bodoslama bir dalış yapacağım ama, bazen böyle yapmanın çok gerekli olduğuna inanıyorum.
Siyaset denildiğinde bu milletin anladığı tek gerçek devlet ve o’nun bekasıdır.
Ne demek istiyorum? Demek istediğim şu, tarihin hiçbir döneminde, ne devletin modernizasyonunda ne de İslamcı güçlerin modernitesinde, -2002 ila 2007 dönemi gibi kısa zaman aralıkları hariç- ne etnik çoğulculuk ve ne de bireysel özgürlükler asla merkezi bir önem kazanmadı. İktidar talep eden güçlerin birincil hedef ve söylemi “kutsal devlet” olmuş ve bu kutsal devlet iktidarına giden her yol mubah sayılmıştır.
O nedenle, ne Türk ne de Türkiye modernitesi hiçbir zaman için sivil bir karakter kazanmamıştır. Ve yine aynı nedene bağlı olarak, son tahlilde Türkiye toplumunun büyük bir çoğunluğu olan; sağcısı, solcusu, dindarı, dinsizi, ulusalcısı, komünisti, Kürd’ü, Türk’ü, Laz’ı, Çerkez’i, sünnisi, alevisi... yani neredeyse tümü, milliyetçi ve devletçidir.
Bu toplumun sosyolojik yapısı budur. Bu toplumun, deyim uygunsa siyasal talebinin tek ifadesi devlettir. Ve bundan dolayıdır ki hemen hemen çevresinde bulunan ülkelerin neredeyse hepsi iç savaşlar yaşamasına rağmen, Türkiye, iç savaş yaşamayan yegane ülkedir.
Soğuk savaş döneminde ve daha da geri gidecek olursak cumhuriyetin kuruluşundan bu yana her etnik veya ideolojik kalkışma ancak lokal kalabilmiş ve uzun sürmemiştir. Hangi güç devleti ele geçirmişse, herkes, anında onun yanında ya da ekseninde vaziyet almıştır.
Kurtuluş Savaşı döneminde herkes Kuvay-ı Milliye’ci, İsmet İnönü döneminde herkes Milli Şef’ci, Demokrat Parti döneminde herkes Menderes’ci, 1960 darbesinde herkes Milli Birlikçi, 1971 Muhtırasından herkes Muhtıracı ve 12 Eylül darbesiyle de herkes anında Kenan Evren’ci karakter kazanmıştır.
3 büyük askeri darbede de ne halk ne de siyasiler ayaklanma çağrısı yapmamışlardır, hep devletin bekası olarak sadece sandıkta tercihlerini göstermişlerdir. Bu kaide bir istisna ancak 15 Temmuz darbesiyle bozulmuştur. 15 temmuz gecesi halkın sokaklara dökülüp anında darbeye karşı reaksiyon göstermesi belki de Türkiye modernleşmesinin ilk sivil itirazıdır…
Gelelim konumuz olan milliyetçi dalga boyutuna...
Bu toplumun milliyetçi ve devletçi refleksini tespit ederken herkesin hemen hemen herkesin ıskaladığı bir durum var o da şu;
Bu toplum milliyetçidir bu doğru. Ama hiç bir zaman ve hiç bir dönemde siyasal yönetme biçimi olarak milliyetçi bir iktidarı tercih etmemiştir. Salt milliyetçi olduğu için bir siyasi partiyi tek başına iktidar yapmamıştır.
Bunun örneği yoktur.
Aslında budur esas analiz edilmesi gereken tablo.
CHP'nin 6 okun dan biri milliyetçilik olmasına rağmen toplumun tercihi kendisini iktidar yapmaya yetmemiştir.
MHP ise tümüyle milliyetçi bir parti olmasına rağmen ancak 1980 öncesi 1. ve 2. MC yani milliyetçi cephe hükümetlerinin ortağı olarak veya 1999’da Öcalan’in yakalanmasının getirdiği rüzgarla DSP ve ANAP ile koalisyon ortağı olarak iktidar olabilmiştir.
Bugün toplumda biriken milliyetçi dalgayı bir siyasi kazanım veya iktidara taşıyacak bir strateji olarak görmek, çok ciddi bir yanılgının işaretidir diye düşünüyorum..
Yazarlar
-
Taha AkyolÖzerk üniversite? 15.02.2026 Tüm Yazıları
-
Berrin SönmezGürlek’ten ekranda iddianame savunmasıyla ‘önyargılama’ 15.02.2026 Tüm Yazıları
-
Fehmi KORUKomisyon raporu yazılamıyor… Sebep ne? 15.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ahmet TAŞGETİRENTürkiye adına şık görüntüler değil 15.02.2026 Tüm Yazıları
-
Yıldıray OĞUR"Aynılar aynı yerde ayrılar ayrı yerde” iyi mi oldu? 15.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ahmet TAKANİçimizdeki Osmanlıya çok iyi gelir... 15.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mustafa PAÇALTürkiye Orwell’ın 1984 rejimine doğru sürükleniyor 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ali BAYRAMOĞLUErdoğan şemsiyesi: İki algı, iki Türkiye 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Elif ÇAKIRSayın Şimşek 124. sıra Türkiye’ye yakışıyor mu? 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Nevzat CİNGİRTHerkes genel başkan olabilir; ama lider olmak herkese nasip olmaz 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
İbrahim Kirasİktidarın avantajı muhalefetin şansı 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Hakan TAHMAZPKK’nin silahsızlandırılması sürecinde kritik hafta 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Tanıl BoraEntegrasyon 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Bahadır ÖZGÜRTEMU’yu yasaklattı, vizeye taktı: İTO Başkanı milyarlarca lirayı nereye harcıyor? 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet TEZKAN200 liralık ülke olduk 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet Ali ALÇINKAYAKomplodan Demokratik Topluma; 27 Yıllık Tecrit, Direniş ve Özgürlük. 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Murat SevinçMuhalefetin hassasiyetler konusundaki hassasiyeti! 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Figen ÇalıkuşuNeden yapmazlar? 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
İsmet BerkanAvrupa’da olan biteni takip ediyor musunuz? Yeni bir dünya kuruluyor 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Murat YETKİNErdoğan’ın Gürlek Tercihi: CHP’ye Darbeyle Baskın Seçimin Çok Ötesinde 13.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mustafa KaraalioğluBu endeksi yalanlayan biri çıkmayacak mı! 12.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mensur AkgünTarihinin önemli bir dönüm noktasında Türkiye… 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Yıldız ÖNENYönetilebilir bir çatışma olarak ABD-İran 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
İlker DEMİRAYŞE HÜR DAHİL SOLUN BİR ELEŞTİRİ PRATİĞİ 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mahfi EgilmezOrtaçağ’a dönüş 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Hasan CEMALKürtçe konuştum, tokat yedim; Türkçe bilmiyordum ki! 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Akın ÖZÇERMala fide politia 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet OcaktanMilletin vicdan hizasında durmayı başaramazsanız… 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
İbrahim KahveciNüfus verileri ne diyor? 10.02.2026 Tüm Yazıları
-
İlhami IŞIKKırılmalar karşısında Türkiye ve Kürtler 10.02.2026 Tüm Yazıları
-
Selami GÜRELBaşlangıçta Eylem Vardı! (Am Anfang war die Tat!) 10.02.2026 Tüm Yazıları
-
Akif BEKİÖzgür Özel'in öfke patlaması 10.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet TIRAŞEDEP YAHU… 9.02.2026 Tüm Yazıları

































Yorum yazarak yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Marmara Yerel Haber (marmarayerelhaber.com) hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.
Yazarın Diğer Yazıları
2.02.2026
1.12.2025
25.10.2025
28.09.2025
14.09.2025
9.09.2025
1.09.2025
23.08.2025
10.08.2025
23.07.2025