Lise öğrencisi Cansel Buse'nin, uğradığı tecavüz sonrası intihar ederek hayatına kıymış olması karşısında tepkilerin cılız kalması nasıl yorumlanabilir? Yasal eksikliklere ek olarak toplumsal duyarlılığın neredeyse sıfır düzeyinde kalıyor olması, olası failleri, iğrenç tecavüz eylemlerine girişmelerini caydırmak yerine özendiriyor.  

Cansel vak'asından önce de İstanbul'un Kadıköy semtinde bir diğer canavar, geceyarısı bir genç kıza tecavüz etti. Geçen yıl üniversite öğrencisi Özgecan Aslan'ın tecavüzcüsüne direndikten sonra hunharca öldürüldüğünü biliyoruz. Kadınların yaşamına son verme ya da ağır yaralama şeklinde ortaya çıkan erkek şiddeti de keza toplumda travma yaratıyor, geriye çokça acılı aile bırakıyor.  Annelerinin sürekli babalarından şiddet gördüğü bir ortamda büyüyen erkek çocuklarının, ileride kızlarına, kız arkadaşlarına ya da eşlerine benzer şiddet uygulamaları olasılığı çok yüksek hale geliyor. Ensest ilişki ya da aynı cinsel özellikteki bireylerin birbirlerine cinsel saldırıları da ayrı bir toplumsal yara.    

Başta kadınlara yönelik cinsel saldırı olayları, dünyanın her yerinde meydana gelmekle birlikte bu eylemlere karşı mücadelede gelişmiş ülkelerin caydırıcı politikalar geliştirdiklerini biliyoruz.  Medeniyetten nasibini almamış toplumlarda ise ağır suç niteliğinde olması gereken tecavüzün, kadına şiddetin tam tersine,  “kurbanı suçlama” niteliğine büründüğünü biliyoruz. Ya da tıpkı Cansel olayında olduğu gibi failin bir şekilde korunduğunu görüyoruz. Cansel, büyük bir cesaret örneği vererek saklamak yerine tecavüz olayını paylaştığı iki öğretmeni tarafından korunmuyor, içine girdiği buhrandan çıkması için yardım almıyor. Tam tersine öğretmenleri, okulun adına leke sürülmemesi ve suçu işleyen öğretmeni can siperane koruma adına Cansel'in hayatını kurtarmıyorlar, kıza hayatına son vermekten başka seçenek bırakmıyorlar. Yani iğrenç tecavüz suçuna ortak oluyorlar.

Toplumda tecavüzcüyü, kadına şiddet uygulayanı, çocuklara cinsel istismar suçunu işleyeni koruma refleksi yüksek. Siyasi iktidarların, tecavüz suçunu işlemeyi caydırıcı önlemler almaları şart. Keza, yargının, tahrik indirimleri, iyi hal indirimleri kararları da, ağır bir suç olması gereken istismar ve şiddet eylemlerini özendirici oluyor.  

Nasıl bir duyarsızlıktır ki parlamento, tecavüzcülerin işledikleri ağır suçu hafifleten, “tahrik indirimi” ya da “iyi hal indirimi”  denilen kabul edilemez bir gerekçeyi ortadan kaldıracak yasal düzenlemeleri yapmıyor. Tahrik indirimi,  güya bir şekilde mağdurun tecavüzü hak ettiği ya da böyle bir eyleme faili davet ettiği anlamına gelen kurbanı suçlu durumuna indirgeyen bir durum yaratıyor.

Yasalarda, mağduru koruyan ama faili cezasız bırakmayan değişikliklerin yapılması tek başına yeterli değil, şiddetin her türlüsünü mazur gösteren toplumsal anlayışın da topyekûn değişmesi gerekiyor. Bu nasıl olacak?

Öncelikle işe, tanrı vergisi fiziksel güçlerini, bu anlamda daha zayıf olan kadına cinsel saldırı ya da şiddet amaçlı kullanmalarının bizzat kendi yetersizliklerinden kaynaklandığını erkeklere anlatacak topyekûn bir eğitim seferberliği ile başlamak gerekiyor. Medeni ülkeler bu alanda çok önemli adımlar atıyorlar. Örneğin, ABD'nin dünyaca ünlü Stanford Üniversitesi,  tümü erkeklerden oluşan ve kadına şiddeti önlemek amacıyla, “Erkekler İstismara Karşı Şimdi,”  MAAN adlı bir örgütlenmeye gitmiş. Amaç, kadına yönelik şiddetin bizzat erkekler öncülüğünde dünya ölçeğinde durdurulması.

Kadına, çocuğa, LGBT bireylerine yönelik her türlü şiddetin önlenmesinde, bu türden suçların potansiyel sorumlusu erkeklerin eğitimi için Türkiye'de de acilen MAAN benzeri örgütlenmeye ihtiyaç var.