Mehmet ALTAN
İttihat ve Terakki’nin öldürdüğü ilk gazeteci Hasan Fehmi ama orada durmuyor… İttihat ve Terakki iktidarında gazeteci cinayetleri ardı ardına sökün ediyor.
Ahmet Samim, Zeki Bey, Hasan Tahsin….
Birden İttihat ve Terakki dönemi basın cinayetleri çok fazla geldi, durdum… Bir ölüm zincirini anlatmanın yıpratıcılığına en azından bugün hazır olmadığımı hissettim.
Koca kalın bir klasör olan Silivri Notları’ma sığındım… Yani eskisini bırakıp basın tarihinin güncel versiyonuna yöneldim.
İttihat ve Terakki döneminin kâbus yıllarını ayrıntılı hikâye etmek yerine geçen yıl bu tarihlerde hapishanede neler yazdığımı merak etmek bile daha iyi geldi, garip ama bunu bile yeğledim.
***
2 kasım 2017 Silivri Notları’nda şunlara rastladım:
“Tanzimat 3 Kasım 1839 yılında ilan edilmişti. 178. yıl dönümünü Silivri Cezaevi’nde anımsadım.
Bir çırpıda buranın tarihsel kırılma hattının belli başlı köşe taşlarını sıralamak istedim :
Yereller ve evrenselciler; içe kapanmacılarla dışa açılmacılar; alaturka ile alafranga zıtlaşması hep yaşanagelmiş.
Bugün bu zıtlaşmaların daha da katmerlenmesini mi yaşıyoruz, Mehmet Akif Ersoy kanadından Tevfik Fikret zihniyetine bir saldırı hareketi mi var ?
***
Satır başlarıyla bunları geçmişten bugüne getirmeye kalkışınca , olup biteni tarihsel kırılma ve gerilimler üzerinden kaba taslak bir dizgiye yerleştirmek mümkün olur mu diye düşünüyorum.
- Osmanlı’da Anadolu Beylerbeyi –Rumeli Beylerbeyi
- Birinci Meclis’te 1.Grup – 2. Grup
- Alafranga Cavit Bey – Alaturka Recaizâde Ekrem
- CHP- DP
- Müslüman olmayan vatandaşlara karşı Varlık Vergisi
Şimdi içinde bulunulan hukuksuz ortamın nedenlerinden biri de bu tarihsel kırılma süreçleri, oralardan kaynaklanan ve toplamda kimseye yaramayacak olan rövanşist refleksler midir diye düşünüyor insan…
***
2 kasım sabahı hapishane koğuşunda bu sorularla cenkleşirken, zaman zaman avluyu ziyaret eden saksağana gözüm ilişti. Şöyle bir gelip, göz gezdirip gitti.
Hapishanenin yeknesak dünyasında beklenmeyen misafir saksağanın kısa süren sürpriz ziyaretinden sonraki en önemli gelişme meyve ve sebzelerimizin bu perşembe kantinden her zamankinden daha erken gelmesi oldu.
Sıradan bir perşembenin rutininde yaşarken, Tanzimat’ın ilanının 178. yıl dönümünde hangi bilinmez saik beni bu topraklardaki kültürel çatışmanın kısa tarihçesine savurdu acaba, hayırdır…
Toplumsal tarihimizin kısacık özeti sayılabilecek kültürel çatlamalara neden uzanma ihtiyacı duydum acaba?
Acaba toplumlar sentez üretemeyince, çatışma ve yarılmaya mı eğilimli oluyor, bu endişe mi beni kışkırttı?
Medyanın tek sesli sessizliği, liberal zihniyete yönelik ölçüsüz düşmanlık, varlık nedenini yitiren üniversiteler, kıpırdamadan tek ayak durması hedeflenen sivil toplum örgütlenmeleri… Bu şartlarda siyasal alan bile denemeyecek çok dar ve tek yönlü bir ortam oluşuyor. Buna nasıl siyasal alan denebilir ki?”
***
Bunları yazdıktan iki gün sonra da, 4 Kasım 2017 Cumartesi günü ise tek sayfalık bir not yazmışım, konu gene redingotlu saksağan:
“Minik bir parça bir kaşar peynirini, biraz da acaba bir canlının ilgisini çeker mimerakıyla geceden avluya bırakmıştım.
Bu sabah redingotlu saksağan, okyanusta demirlemiş bir savaş gemisinin güvertesine inen becerikli ve deneyimli pilot rahatlığıyla gelip o parçayı kapıp gitti.
Beslenme güdüsü kadar, bu kuşun gözlerinin görme gücü, gözetleme yeteneği, beni yeniden bir kez daha şaşırttı.”
***
İttihat ve Terakki’nin öldürdüğü ilk gazeteci Hasan Fehmi’nin ardından sökün eden gazeteci cinayetleri yerine bu hafta Silivri’deki redingotlu saksağan yardımıma yetişti…
Hiçbirinin katili bulunmadı.
Gelecek hafta Ahmet Samim, Zeki Bey, Hasan Tahsin’e geri döneceğiz. Yani İttihat ve Terakki’nin kâbus dolu yıllarına.
Yazarlar
-
Fehmi KORUKomisyon raporu yazılamıyor… Sebep ne? 15.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ahmet TAŞGETİRENTürkiye adına şık görüntüler değil 15.02.2026 Tüm Yazıları
-
Yıldıray OĞUR"Aynılar aynı yerde ayrılar ayrı yerde” iyi mi oldu? 15.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ahmet TAKANİçimizdeki Osmanlıya çok iyi gelir... 15.02.2026 Tüm Yazıları
-
Berrin SönmezGürlek’ten ekranda iddianame savunmasıyla ‘önyargılama’ 15.02.2026 Tüm Yazıları
-
Taha AkyolÖzerk üniversite? 15.02.2026 Tüm Yazıları
-
Murat SevinçMuhalefetin hassasiyetler konusundaki hassasiyeti! 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ali BAYRAMOĞLUErdoğan şemsiyesi: İki algı, iki Türkiye 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
İsmet BerkanAvrupa’da olan biteni takip ediyor musunuz? Yeni bir dünya kuruluyor 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
İbrahim Kirasİktidarın avantajı muhalefetin şansı 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Figen ÇalıkuşuNeden yapmazlar? 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Bahadır ÖZGÜRTEMU’yu yasaklattı, vizeye taktı: İTO Başkanı milyarlarca lirayı nereye harcıyor? 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Nevzat CİNGİRTHerkes genel başkan olabilir; ama lider olmak herkese nasip olmaz 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Hakan TAHMAZPKK’nin silahsızlandırılması sürecinde kritik hafta 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet TEZKAN200 liralık ülke olduk 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mustafa PAÇALTürkiye Orwell’ın 1984 rejimine doğru sürükleniyor 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Elif ÇAKIRSayın Şimşek 124. sıra Türkiye’ye yakışıyor mu? 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet Ali ALÇINKAYAKomplodan Demokratik Topluma; 27 Yıllık Tecrit, Direniş ve Özgürlük. 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Tanıl BoraEntegrasyon 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Murat YETKİNErdoğan’ın Gürlek Tercihi: CHP’ye Darbeyle Baskın Seçimin Çok Ötesinde 13.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mustafa KaraalioğluBu endeksi yalanlayan biri çıkmayacak mı! 12.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mensur AkgünTarihinin önemli bir dönüm noktasında Türkiye… 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Akın ÖZÇERMala fide politia 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet OcaktanMilletin vicdan hizasında durmayı başaramazsanız… 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Yıldız ÖNENYönetilebilir bir çatışma olarak ABD-İran 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Hasan CEMALKürtçe konuştum, tokat yedim; Türkçe bilmiyordum ki! 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mahfi EgilmezOrtaçağ’a dönüş 11.02.2026 Tüm Yazıları




























Yorum yazarak yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Marmara Yerel Haber (marmarayerelhaber.com) hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.
Yazarın Diğer Yazıları
16.01.2026
7.01.2026
6.01.2026
5.01.2026
3.01.2026
26.12.2025
27.11.2025
25.09.2025
17.09.2025
10.09.2025