Hollywood’un efsanevi filmlerinden biridir Robocop. 1987 yapımı harika bir bilim-kurgu aksiyon filmi. 2014’te tekrar çekilen bu filmin geleceğin robot-polislerini kurgulayan bir yapısı var. Filmin konusuna özetle değinelim. Son teknoloji robotlar üreten bir şirket bu robotların polis ve asker olarak kullanılmasını sağlamaya çalışıyor. Böylelikle sokaklarda suçlularla ölen mücadele ederek ölen polislerle karşılaşılmayacağını, ‘’Amerikan Kanı’’ akmayacağını iddia ediyor ve propaganda söylemi olarak kullanıyor. Film’de İran’ı işgal ettiği gösterilen Amerika, İran’a ‘Demokrasi ve Huzur’ götürmek için bu robotları insan-askerlerin yerine kullanıyor. Filmde bir de çatışma anı var tabi; intihar bombacıları ve bir çocuk. Elinde ‘bıçak’ olan bir çocuk olağan üstü koruma kalkanına sahip robotlar tarafından ‘’Tehdit’’ olarak algılanarak feci biçimde öldürülüyor.

Şirketin niyeti bu robotları Amerika’nın içerisinde de polis olarak kullanmak. Bu niyetle çalışmalara başlıyorlar. Yalnız bir sorun var; robot kullanımının Senato’nun onayından geçmesi gerek. Amerikan Kongresi bu robotları başarılı buluyor ancak Amerika topraklarında kullanmayı reddediyor. Bunun tek bir nedeni var; bu robotlar çok başarılı olmalarına rağmen ‘Vicdan’dan yoksunlar. Bir insanın yapabileceği muhakeme yeteneğine sahip değiller. Dolayısıyla tehdit olarak yazılımlarına yüklenen bulgularla karşılaştıklarında bir insanın verebileceği kararları vermiyor ve saldırıya geçiyorlar. Tabi İran’da geçen sahnelerde tehdit olması mümkün olmayan bir çocuğu kurşuna dizmeleri de bundan olageliyor. Şirket Amerika Birleşik Devletleri’nin bu robotları polis olarak kabul etmesini sağlamak için yeni bir yöntem düşünüyor. Çözümü de bulması çok zor olmuyor tabi. Bombalı bir saldırıda ölümcül yaralar almış olan polis Alex Murphy’inin bedenini bir robota monte ediyor, robotun sahip olduğu tüm fonksiyonları yerine getirmesini sağlıyorlar ancak bu robotun bir artısı daha var; bu kez vicdanlı bir robot yaratılmış oluyor.

Testlere başlıyorlar ancak Robocop olan Alex Murphy diğer robotlara göre saniye farkıyla da olsa reflekslerinde gecikiyor. Neredeyse kusursuz bir robot-polis yaratmak isteyen şirket, Murphy’nin beyninde ‘Vicdan’ unsurunu işlevselleştiren kısmı etkisizleştiriyor. Böylelikle Kongre’ye muhakeme yeteneği olduğunu, vicdani kararlar aldığını iddia edecekleri ancak diğer fonksiyonları da kusursuz çalışacak yeni nesil robotları satmaya çalışıyorlar.

Tabii ki filmin tamamını anlatmak niyetinde değilim, filmin reklamını yapmak için de yazmıyorum. Dikkat çekmek istediğim şu ki bir insanı insan yapan vicdanlı oluşu, vicdanını kullanmadığı bir kararı tatbik etmiyor oluşudur. Ve her zaman vicdan incitici değil onarıcıdır, savaşçı değil barışçıldır. Vicdan insanın şiir yazdıran yanıdır, yumruk sıktıran yanı değil. Vicdan insanın yardım eden elini uzatır, incitmeye uzananı değil. Bundan mütevellit, zalimlere vicdansız denir, dünyanın her yerinde bu böyledir.

31 Mayıs’ta başlayan Gezi Direnişi bu ülkenin vicdanının ürünüydü. Bu ülkenin vicdanını söküp onu onaylamaya elverişli reflekslerle donatmak isteyenler tarafından saldırıya uğradı. Bir bilim kurgu filminde dahi kurgulanamayacak en önemli unsurun insanın ‘vicdansızlığı’ iken, komutları vicdan süzgecinden geçirmeden gerçekleştiren polislerin son bir yılda onlarca kişiyi sakat bıraktığı, yüzlerce insanı yaraladığı ve 8 kişinin doğrudan ölümüne sebep olduğuna şahit olduk.

Bilim kurgu filminde dahi vicdan yoksunluğunun robot olmaya işaret edildiği bir ortamda siyasilerin kontrolsüz emirlerine vicdan süzgecini işlevsiz kılarak uyan polislerin ya da polisin şiddeti kullanmasını normalleştirenlerin ne olduklarını soruyorum kendime. Cevap arıyorum.

Twitter: DGNMehmet