Bir önceki yazıda ifade ettiğim toplumsal mühendislik projesinin özü, iktidarın kendi meşruiyetini sağlayan kitleyi ‘makul vatandaş’ kabul edip, bu kitlenin dışında kalanları ise ‘ötekileştirmesi’dir.

Makul vatandaşların her şey olabildikleri, ötekileştirilenlerin ise hiç bir şey olamayacakları yeni bir ‘kamusal alan’ inşa ediliyor. Bu kamusal alanda ‘bir şey’ olabilmenin yolu AKP’liliği ‘üst kimlik’ olarak benimsemekten geçiyor.

Toplumu dönüştürme projesi, her düzlemde benzer şekilde hayata geçirilmektedir. Bu yazıda kısaca en görünür üç alan olan Diyanet, Eğitim ve Bürokrasi’ye değineceğiz.

Diyanetin özel misyonu

Tek başına varlığıyla laikliğin ihlali anlamını taşıyan Diyanet İşleri Başkanlığı (DİB), son dönemde, iktidarın içinden geldiği inanç yorumunu biricikleştirip onu kamusallaştırılması konusunda kamusal alanda özel bir misyon üstlenmiştir.

Hayrettin Karaman’ın sivil, Mehmet Görmez’in ise resmi birer fetva makamı olarak görev yaptıkları açıktır. Nitekim, son dönemde bütün kritik konularda (yolsuzluk, rüşvet, beden, kadın, Alevilik vs.) iktidarın siyasal tercihlerini meşrulaştıran ‘modern şeyhülislam’ işlevi görmektedir.

Bu açıdan DİB, Erdoğan/AKP iktidar bloğunun içinden geldiği dini yorumu sadece devlet değil toplumsal düzlemde benimsenmesinin özel aracıdır.

Ak nesiller hayali

Toplumsal mühendisliğin ikinci önemli ideolojik aracı eğitimdir. Bu alanda 2010 sonrası yapılan değişiklikler, bu mühendisliğin birer parçasıdır.

AKP’nin bu alanda yaptığı en önemli değişiklik, 4+4+4 ile genel eğitim veren ortaöğretim kurumlarını Anadolu liseleri, meslek liseleri ve kalanlarını da imam hatip okulu dönüştürmesi oldu.

Bu değişiklik, ülkenin gelecek projeksiyonlarına, toplumsal ve ekonomik ihtiyaçlara göre değil, iktidarın ideolojik önceliklerine göre yapıldı.

Bu değişikliğin bir parçası da, ilkokuldan itibaren seçmeli hale gelen din bilgisi ağırlıklı derslerdi. Bu dersler, pek çok bölgede ve okulda ‘mahalle baskısı’ nedeniyle seçimli olmaktan çıkıp fiili ‘zorunlu seçilen’ dersler olmuşlardır.

Aynı dönemde, gençlere düşünmeyi, sorgulamayı, araştırmayı öğreten ders ve içeriklerse ne yazık ki azalmaktadır.

Eğitim alanında önemli tercih ise ortaöğretimde müdürlerin; üniversitelerde bölüm başkanından rektöre kadar yöneticilerin hedeflenen bu ideolojik dönüşüme uygun insanlar arasından seçilmesidir.

Son dönemde orta öğretim kurumlarında gördüğümüz protestolar, bu müdürlere birer tepkidir.

Kısaca Milli Eğitim Bakanlığı bugün önceliği dünya ile rekabet edecek gençler değil AKP’nin AK neslini yetiştirmeye vermiştir.

AK bürokrasi

Bu yapısal dönüşümde önemli üçüncü alansa bürokrasidir. AKP’nin bu alana 2009-2010 sonrasında özel bir önem verdiği açıktır.

Bu tarihlerden sonra memur alımında esas belirleyici olan, Kamu Personaeli Seçme Sınav (KPSS) sonucu değil sözlü mülakatlar olmuştur. Bu, memur alımında belirleyici olanın bilgi değil partizanlık olduğunu göstermektedir. Hukuk başta olmak üzere bürokrasinin her alanında bunu görmek mümkündür.

Son olarak bazı alanlarda asgari bilgi düzeyini ölçen KPSS zorunluluk olmaktan çıkarılması bürokrasiyi fethetme gayretinin kendisidir.

Ötekine yer yok

Bu üç alan dışında ekonomi, spor, medya başta olmak üzere her alanda benzer bir uyumu görmek mümkündür.

Hedeflenen bu toplumsal dönüşümün hedefi, Türkiye Cumhuriyeti’nin laik, seküler yapısı ve değerleri ortadan kaldırarak kendi ideolojik tercihlerini ikame etme olduğu açıktır.
Siyasal ve toplumsal meşruiyetini bir kimliğe dayandıran, bu kimliği topluma dayatan iktidarın yönettiği ülkenin barış içinde yaşaması mümkün değildir.

Bunu tehlikeli kılan, tercih edilen ideolojik kimliğin sadece içerdeki farklılıklara karşı değil, dünyadaki farklılıklara karşı da bastırılmış bir alt kimlik ve dini yorum üzerinden yapmasıdır. Bunu yapanların kültürel kimliği Müslüman, muhafazakâr olsa da yönetim zihniyetleri otoriterdir.