Nuray MERT
“Türk usulü başkanlık sistemi” denilen rejim, “olağanüstü hal” ile pekişen mevcut otoriter siyaset koşulları altında koşar adım geliyor. Bu süreçte, ülkenin geleceğine ilişkin çok önemli ve köklü bir değişim, sadece çoğunluğun onayı esas alınarak, gerisi sürece dahil edilme ihtiyacı duyulmadan gerçekleşecek. Halihazırda buna karşı çıkan, “halkın tercihine”, “milli irade”ye karşı çıkmakla itham ediliyor, sesi kesiliyor, dahası sesinin kesilmesi meşru sayılıyor. Bundan sonra, yani “çoğunluğun tahakkümü” sistem olarak tescillendikten sonra, iş daha da ciddileşecek.
Maalesef, dikkatler sadece “tek adama” çevrilmiş, tek adam rejimi anlayışının temelini oluşturan zinhiyet, yani nüfusun çoğunluğunun kanaati neyse onu “halkın tercihi” olarak kabul eden çoğunlukçu anlayış yeterince irdelenmiş, sorgulanmış değil. Maalesef, geçmişte yaşanan, “halka rağmen halkçılık” adı altında, “aydınlanmış” addedilen bir azınlığın çoğunluğa çekidüzen verme, bunu yaparken, çoğunluğu adam saymama anlayış ve siyaseti, zaman içinde tersini sorgulanmaz kıldı. Yani azınlığın antidemokratik tahakküm siyaseti, tersini yani “çoğunluğun tahakkümü” siyasetine “demokratik meşruiyet” sağladı, daha doğrusu öyle sayıldı. “Halka rağmen halkçılık” siyasetine karşı çıkanların vardığı nokta, “halk adına haksızlık” savunusu oldu.
Oysa demokratik siyaset, bir azınlık çoğunluk meselesinden ibaret değil, demokratik siyasetin belirleyici vasfı hak ve özgürlüklerin sınırlarının dar veya geniş olması ile alakalı. Çoğunluğun baskı altına alınması, demokratik siyaset açısından fazladan sorunlu, ama sonuçta çoğunluk hak ve özgürlükleri daraltan siyasete yöneldiğinde de otoriter siyasete savrulmuş oluyor. Bu konular demokrasi kuramları çerçevesinde çok tartışıldı, hâlâ tartışılıyor, diğer taraftan bu çerçevede önümüzde pek çok tarihsel tecrübe var. Çoğunluk, kolaylıkla otoriter siyasetleri onaylayabiliyor, bu durumda çoğunluk adına siyaset yapanlar, “konu kapanmıştır, azınlıkta kalanlar derdinize yanın” deyip yollarına devam ediyor. Ediyor da, bu dar görüşlüğün sonu felaket oluyor.
Demokratik siyaset, “herkesin doğrusu kendine mutlak” olacağı ve işin sonunda iktidarı elinde bulunduranın, “mutlak doğru” adına, diğerlerine baskı uygulayacağı, buradan toplumsal barış ve huzur çıkmadığı/çıkmayacağı için icat edildi. Seçkinci siyasetler, aydınlanmış bir azınlığın çoğunluğu yönetme hakkı olduğu varsayımı temelinde baskıcıdır. Çoğunlukçu siyasetler ise esas olan “çoğunluğun doğrusu”dur varsayımı üzerinden diğerleri üzerinde baskı uygulamayı meşru görür. Tabii, sadece bu kadar değil, çoğunlukçu siyasetler, belli kültürel değerleri esas aldığı için “milletin gerçek temsilcisi” olma iddiasındadırlar. O kültürel değerlerin içinde, din veya dinin belli bir yorumu vardır, tarih veya tarihin belli bir yorumu vardır, çoğunluğun mensup olduğu etnisite vardır, mezhep vardır, yaygın kanaatler vardır, örf ve âdetler vardır. Bu dairenin dışında kalanlar “millet”in de dışında sayılır, dahası milletin düşmanı ve hain sayılır, tıpkı şimdilerde olduğu gibi.
Mevcut “başkanlık siyaseti”, sadece tek adama dayalı bir rejim kurguladığı için değil, daha önemlisi böyle bir millet/millilik/yerlilik anlayışı üzerine oturduğu için sorunlu. Bu şartlar altında, “kendi liderinize göre sistem kurguluyorsunuz ama, ya yarın başkası başkan olursa, bir de öyle düşünün” diye seslenmenin manası yok. Milliyetçi-İslamcı-muhafazakâr kesim ve anlayış, sadece mevcut liderleri Cumhurbaşkanı Erdoğan’dan dolayı değil, bu ülkede yaşayan çoğunluğun milliyetçi-muhafazakâr olduğu için hep bu zihniyette olan bir tek adamı seçmenin en iyi yöntem olduğuna inandığı için onaylıyor. Biliyor ki, çoğunluk, kendi meşrebine, mezhebine uygun olmayanı seçmeyecek, dahası güç tek adam ve çevresinde toplanacağı için başkan ve onu seçenler dışındakilerin artık esamesi okunmayacak. Onların siyasi anlayışı bu, bu anlayışa dayalı bir sistemde, fikren, din, mezhep, etnisite veya kültür ve nihayet farklı olanların yaşama hakkı çoğunlukta olanların insafına kalmış olacak. Aman dileyen, o da sesini çıkarmadığı sürece, toplumdan dışlanmış biçimde bitkisel hayat sürecek. Çoğunluk için, belli ki böyle bir toplum kurgusu sorun olmak yerine, tam tersi belli ki (milliyetçi/İslamcı/muhafazakâr/Sünni) “çoğunluk” tahakküm kurma konusunda çok hevesli. Böyle bir anlayışın bir toplumu neden ve nasıl felakete götüreceği, belli ki o felaketler yaşanmadan anlaşılmayacak.
Yazarlar
-
Nevzat CİNGİRTHerkes genel başkan olabilir; ama lider olmak herkese nasip olmaz 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet TEZKAN200 liralık ülke olduk 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ali BAYRAMOĞLUErdoğan şemsiyesi: İki algı, iki Türkiye 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
İsmet BerkanAvrupa’da olan biteni takip ediyor musunuz? Yeni bir dünya kuruluyor 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Taha Akyol‘Durdurmaya gücünüz yetmez’ 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mustafa PAÇALTürkiye Orwell’ın 1984 rejimine doğru sürükleniyor 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
İbrahim Kirasİktidarın avantajı muhalefetin şansı 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Fehmi KORUYeniler oyuna girince ne olur? 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Tanıl BoraEntegrasyon 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Elif ÇAKIRSayın Şimşek 124. sıra Türkiye’ye yakışıyor mu? 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Murat SevinçMuhalefetin hassasiyetler konusundaki hassasiyeti! 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Hakan TAHMAZPKK’nin silahsızlandırılması sürecinde kritik hafta 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Figen ÇalıkuşuNeden yapmazlar? 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet Ali ALÇINKAYAKomplodan Demokratik Topluma; 27 Yıllık Tecrit, Direniş ve Özgürlük. 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Bahadır ÖZGÜRTEMU’yu yasaklattı, vizeye taktı: İTO Başkanı milyarlarca lirayı nereye harcıyor? 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Murat YETKİNErdoğan’ın Gürlek Tercihi: CHP’ye Darbeyle Baskın Seçimin Çok Ötesinde 13.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mustafa KaraalioğluBu endeksi yalanlayan biri çıkmayacak mı! 12.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ahmet TAŞGETİRENGözü kara tayinler 12.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet OcaktanMilletin vicdan hizasında durmayı başaramazsanız… 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mahfi EgilmezOrtaçağ’a dönüş 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Hasan CEMALKürtçe konuştum, tokat yedim; Türkçe bilmiyordum ki! 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mensur AkgünTarihinin önemli bir dönüm noktasında Türkiye… 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Yıldız ÖNENYönetilebilir bir çatışma olarak ABD-İran 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Akın ÖZÇERMala fide politia 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
İlker DEMİRAYŞE HÜR DAHİL SOLUN BİR ELEŞTİRİ PRATİĞİ 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
İbrahim KahveciNüfus verileri ne diyor? 10.02.2026 Tüm Yazıları
-
Yıldıray OĞURSon anlarında telefonunda Candy Crush oynayan diktatörün hikayesi 10.02.2026 Tüm Yazıları
-
Akif BEKİÖzgür Özel'in öfke patlaması 10.02.2026 Tüm Yazıları
-
Selami GÜRELBaşlangıçta Eylem Vardı! (Am Anfang war die Tat!) 10.02.2026 Tüm Yazıları
-
İlhami IŞIKKırılmalar karşısında Türkiye ve Kürtler 10.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet TIRAŞEDEP YAHU… 9.02.2026 Tüm Yazıları
-
Bekir AĞIRDIRYakın geleceğin Türkiye’si: Kutuplaşma azalmayacak, psikolojik olarak form değiştirecek 9.02.2026 Tüm Yazıları
-
Cengiz AKTARErmeni uzlaşmazlığı efsanesi 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Yetvart DANZİKYANSuriye’yi konuşurken aslında Türkiye’yi konuşuyoruz 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Şeyhmus DİKENNaum Faik var mıydı? 8.02.2026 Tüm Yazıları




































Yorum yazarak yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Marmara Yerel Haber (marmarayerelhaber.com) hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.
Yazarın Diğer Yazıları
8.11.2025
7.11.2025
19.10.2025
4.10.2025
15.04.2025
10.03.2025
23.02.2025
16.02.2025
11.11.2024
14.06.2024