Hepimize hayırlı olsun. Barışa giden uzun yolda önemli bir eşik aşıldı. PKK dün koşulsuz bir şekilde Türkiye sınırları dışına çekileceğini belirten açıklamayı yaptı. Murat Karayılan’ın yaptığı açıklamayı okurken bana göre önemli olan şu hususları not ettim: 

a) Geri çekilmenin 8 Mayıs’ta başlayacağı ve kademeli olarak gerçekleştirileceği belirtiliyor ve PKK’nın çekilip toplanacağı Kuzey Irak’taki Federe Kürdistan Hükümeti’nden gerekli anlayışı göstermesi bekleniyor. Bu istekten, daha önce MİT müsteşarı tarafından açıklanan DDR (Silahsızlanma, Terhis ve Yeniden Entegrasyon) programı için aslında hiçbir hazırlık yapılmadığını, Kuzey Irak’a dönen militanların bu program çerçevesinde kalacağı yerleşkelerin oluşturulmadığını anlayabiliriz. Bu da maalesef, PKK çekildikten sonra ne olacağına dair Türkiye’nin net bir planı olmadığı yönündeki kuşkuları besliyor. Daha önce Murat Karayılan’ın Hasan Cemal’e ve Duran Kalkan’ın Ruşen Çakır’a verdikleri röportajlarda Türkiye’nin barış sürecine ilişkin planının ne olduğunu detaylarıyla bilmedikleri yönündeki beyanlarıyla birlikte okunduğunda, Türkiye’nin PKK’nın silahsızlanması ve geri dönüş için detaylı bir yol haritası olmadığı görülüyor. Umut ederiz ki bundan sonra bu yol haritası süratle oluşturulsun. 

b) Açıklamada daha önceden de dile getirilen, bağımsız bir heyetin çekilme sürecini izlemesi talebinin tekrarlandığını görüyoruz. Bu heyetin ‘her iki taraftan da engel olabilecek hatalı yanları tespit etmesi’ isteniyor. Hükümet bu konuda bir heyet oluşturulmasını gereksiz bulduğunu daha önce açıkladı. Ancak bu çekilme sürecinin oldukça uzun bir zamana yayılacağı ve provokasyonlara açık bir süreç olduğu düşünüldüğünde, böylesi bir heyetin oluşturulması bence yeniden gözden geçirilmelidir. Her iki tarafın da güvenini taşıyan insanlardan oluşacak bir heyet, muhtemel provokasyonların yaratabileceği geçici krizlerin kolaylıkla aşılmasına yardımcı olabilir. 

c) PKK’nın silahlı mücadeleyi tamamen bırakmak için üç koşul öne sürdüğünü görüyoruz: Koruculuk, özel tim gibi özel savaş koşullarının ortadan kaldırılması; Türkiye’deki farklı kimlikleri tanıyan demokratik bir anayasanın hazırlanması ve son olarak da Öcalan da içinde olmak üzere tüm PKK militanlarının özgür kalacağı (teknik olarak bu ‘afla’ mümkün olabilir ancak) bir sürecin yaşanması. Demokratik özerklik olarak daha önce dile getirilen otonomi talebinin silahlı mücadelenin bitirilmesi için bir önkoşul olarak öne sürülmediğini görüyoruz. Kimliğin tanınması ve geri dönüş için hukuki düzenlemelerin yapılması ön plana çıkıyor. 

d) Açıklamada, Ortadoğu’da mevcut çatışmalara taraf olmayan üçüncü çizginin benimseneceğinden bahsediliyor. Bu açıklamayla, çekilme sürecinden sonra PKK’nın İran ve Suriye rejimlerine karşı vurucu güç olarak kullanılacağı yönündeki spekülasyonlar yalanlanmış oluyor. 

e) Açıklamada başta ABD, AB ve Rusya olmak üzere tüm uluslararası güçler PKK’nın Kürt sorununun çözümüne ilişkin olarak başlattığı bu hamlenin başarısı için destek olmaya çağrılıyor. Bu çağrıyı PKK’nın özellikle AB ve ABD’ye yönelik olarak terör listesinden çıkarılma ve siyasi bir aktör olarak tanınma talebi olarak okuyabiliriz. 

f) Açıklamada PKK bir taraftan Türkiye’nin bütün inanç gruplarını, dışlanan kültürleri ve demokratik sosyalist güçleri sürece destek vermeye davet ederken öbür taraftan da Ortadoğu’daki tüm Kürtleri ‘Birlik, Dayanışma ve Barış Konferansı’nı örgütlemeye ve katılmaya çağırıyor. Yani PKK, bir taraftan Türkiye’de demokratikleşme sürecinin bir aktörü olacağından, öbür taraftan da barış sürecinden sonra da bütün Ortadoğu’da uluslararası bir aktör olacağından söz ediyor. 

PKK’nın bu açıklamada ne demek istediğini anlamak çok önemli. Ama en az bunun kadar önemli olan, Türkiye’nin bundan sonra atacağı adımlarla bu süreci geriye dönüşü olmayan bir hale getirmesi; gerek demokratikleşme ve gerekse silah bıraktırma çerçevesinde kapsamlı programlar geliştirebilmesi. PKK’nın sınır dışına çekilmesi bütün bunların üzerine inşa edileceği bir zemin yaratıyor. Şimdi kolları sıvama zamanı.