Orhan MİROĞLU
Geçmişi temsil eden partilerin, Türkiye’nin tüm bölgelerinden alamadıkları ama belirli bölgelerden aldıkları oy, siyasetin bir çeşit KDV’si olarak görülebilir.
Eski fikirler, katı ideolojik programlar, etno -kültürel dinamiklerin bastırılmasının yarattığı sonuçlar ve etnik- fay hatları Türkiye demokrasi ve değişim mücadelesinin bu seçimlerde de aşamadığı parametreler oldu.
Siyasetin KDV’si dediğim şey aslında bu parametrelerden doğan bir ‘siyasi kazanım.’
Meseleye şehircilik bilinci ve bu bilince ya da taleplere siyasetin katabilecekleri açısından bakacak olursak, Mersin’e MHP’nin, İzmir’e CHP’nin daha büyük hizmet ler yapabileceğine seçmenin inanması için ciddi ve makul bir sebep yoktu.
Ama seçmen bu iki şehirde de aslında kendi oyunun gerçek değerini veya maliyetini, şehircilik bilinci ve bu bilincin tekabül ettiği doğal ve haklı talepler üzerinden düşünmemiş, bu gerçek durumu, şu ya da bu sebeple, ideolojisinin belirlediği bir KDV’ye feda etmiştir.
AK Parti böyle bir KDV’ye talip olmadığı için, yani MHP tarzı bir Türk Milliyetçiliği ve CHP tarzı bir İttihatçı-Kemalist ulusalcılığa siyasi tahayyüllerinde yer vermediği için, CHP’lilerin Belçika dedikleri şehirlerde-ilçelerde, MHP’lilerin de muhtemelen ‘Ergenekon’dan çıkış’ gibi gördüğü yerlerde, rakipleriyle bu türden bir KDV yarışı içinde olmamış, siyasi söylemini değişim ve şehircilik bilincine dayandırmıştır.
Batı’da durum buyken, her iki parti-CHP ve MHP açısından Doğu ve Güneydoğu’da değişen bir şey olmamıştır. Bunun sebebi, CHP ve MHP ideolojilerinin bu bölgelerde, zaten 1990’lı yıllardan başlayarak iflas etmiş olmasıdır. 30 Mart seçimleri bu bakımdan, bu ideolojik iflasın, geri dönülemeyecek bir biçimde tamamlandığı bir seçim oldu.
Doğu’da seçimlerin iki ve önemli siyasi adresi var. AK Parti ve BDP.
2014 yerel seçimlerinde AK Parti’nin oylarını, bir önceki yerel seçimlerde (2009) aldığı oy olan %38,7’den % 47,2’ye çıkardığı görülüyor. Oy artışı yaklaşık % 9.
AK Parti’nin son üç genel seçimde aldığı oyların ortalaması ise %50’ye tekabül ediyor. Son seçimlerde Doğu’dan aldığı oy (%47,2) toplamda-Türkiye’de- aldığı oydan 1,7 puan fazla görülüyor.
Bu sonuçlar AK Parti’nin 2002 seçimleriyle beraber, Kürt seçmenden istikrarlı bir şekilde oy aldığını ve oy kaybı yaşamadığını, geleceğin siyasi tahayyülleri ne olursa olsun, bu tahayyüllerin gerçekleşmesinde AK Parti’nin birinci parti olmaya devam edeceğidir.
Aynı şey BDP-Kürt siyaseti açısından da geçerlidir. Bu parti 2007 seçimlerinden bu yana girdiği seçimlerde oylarını korumuş ve ortalamada, Doğu Anadolu’da %27-28 oranında bir oy bandına oturmuştur.
Seçimlerin çözüm süreci ve bölgenin vazgeçilmez iki partisi olan AK Parti ve BDP açısından yarattığı olağanüstü bir sonuç yok. Yani her iki partinin oylarında belirgin ve çok farklı bir artış da yok, bir düşüş de. Bu seçmenin çözüm sürecini bir bakıma oylarıyla taltif etmesi olarak da okunabilir.
BDP bu seçimlerde ilk kez Batı’da HDP’yle girdi.
Seçimler, HDP’ye giden oyların sol oylar değil, Kürt seçmeninin oyu olduğunu göstermiştir. HDP projesinin, Türkiyelileşmek niyetine hizmet etmediğini ve etme ihtimalinin de çok uzak bir ihtimal olduğunu ortaya koymuştur.
BDP bu seçimlerde Mardin ve Bitlis gibi AK Parti’nin yönettiği şehirleri aldı ve AK Parti’yle çok çekişmeli bir yarış sürdürdüğü Van’ı ve Siirt’i de korumayı başardı.
Daha önce %70’lerde oy aldığı ve birer kale gibi görülen kimi merkezlerde ise BDP’nin oylarında ciddi bir azalma var.
CHP’nin ulusalcılığı, MHP’nin giderek daralan Türk Milliyetçiliği ve BDP’nin vaktiyle yaşanmış bir trajik hikayeden beslenen etno-kültürel dinamiği, seçmeni etkilemeye ve ideolojik tercih yapmaya zorlamaktadır.
Bu üç partinin, aldığı oylar, keskin kimlik politikalarının belirlediği siyasi bir KDV gibidir ve siyasetin kısa ve uzun vadede bu KDV’den muaf kalması için gerekli olan şeyin, demokratikleşme ve değişim olduğunu göstermiştir.
BDP, seçim sonrasında özerklik ve bölgesel kaynakların kullanımını tartışma gündemine soktu. Bu söylemlerden sağlam bir siyasi zemin oluşmaz. Türk ulusalcılığını ve Türk Milliyetçiliğini besler ama. Kürtlerin 30 Mart seçimlerinde verdiği mesaj, özerklik mesajından ziyade, Kürt siyasetinin, merkez siyasetle entegrasyonunu daha da sağlamlaştırması mesajıdır. Dolayısıyla ‘alınan oylar ve kazanılan şehirler, özerklik için yeterlidir’ demek ne kadar yanlışsa, ‘bu oylar yetmez, özerklik için %15 civarında oy almamız lazım, BDP sol’a değil, muhafazakar kesime yaklaşmalıdır’ demek de bir o kadar yanlıştır. Muhafakarlara yaklaşmak, bu kesimden oy alabilmek siyaseten doğru bir tutum olur, ama muhafazakarlar BDP’ye oy verirken, demokratik özerkliğe giden yolu açmak ya da Kantonlar için değil, tam bir demokrasi için verebilirler. AK Parti’nin, bütün bölgelerden oy alabilen yegane ‘Türkiye Partisi’ olmasının hikmeti sebebi de budur.
Yazarlar
-
Nevzat CİNGİRTHerkes genel başkan olabilir; ama lider olmak herkese nasip olmaz 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Taha Akyol‘Durdurmaya gücünüz yetmez’ 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Murat SevinçMuhalefetin hassasiyetler konusundaki hassasiyeti! 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Fehmi KORUYeniler oyuna girince ne olur? 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Hakan TAHMAZPKK’nin silahsızlandırılması sürecinde kritik hafta 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Elif ÇAKIRSayın Şimşek 124. sıra Türkiye’ye yakışıyor mu? 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Tanıl BoraEntegrasyon 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ali BAYRAMOĞLUErdoğan şemsiyesi: İki algı, iki Türkiye 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet TEZKAN200 liralık ülke olduk 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Figen ÇalıkuşuNeden yapmazlar? 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mustafa PAÇALTürkiye Orwell’ın 1984 rejimine doğru sürükleniyor 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Bahadır ÖZGÜRTEMU’yu yasaklattı, vizeye taktı: İTO Başkanı milyarlarca lirayı nereye harcıyor? 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
İbrahim Kirasİktidarın avantajı muhalefetin şansı 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet Ali ALÇINKAYAKomplodan Demokratik Topluma; 27 Yıllık Tecrit, Direniş ve Özgürlük. 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
İsmet BerkanAvrupa’da olan biteni takip ediyor musunuz? Yeni bir dünya kuruluyor 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Murat YETKİNErdoğan’ın Gürlek Tercihi: CHP’ye Darbeyle Baskın Seçimin Çok Ötesinde 13.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mustafa KaraalioğluBu endeksi yalanlayan biri çıkmayacak mı! 12.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ahmet TAŞGETİRENGözü kara tayinler 12.02.2026 Tüm Yazıları
-
Hasan CEMALKürtçe konuştum, tokat yedim; Türkçe bilmiyordum ki! 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mensur AkgünTarihinin önemli bir dönüm noktasında Türkiye… 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Akın ÖZÇERMala fide politia 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet OcaktanMilletin vicdan hizasında durmayı başaramazsanız… 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
İlker DEMİRAYŞE HÜR DAHİL SOLUN BİR ELEŞTİRİ PRATİĞİ 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mahfi EgilmezOrtaçağ’a dönüş 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Yıldız ÖNENYönetilebilir bir çatışma olarak ABD-İran 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Akif BEKİÖzgür Özel'in öfke patlaması 10.02.2026 Tüm Yazıları
-
Selami GÜRELBaşlangıçta Eylem Vardı! (Am Anfang war die Tat!) 10.02.2026 Tüm Yazıları
-
İlhami IŞIKKırılmalar karşısında Türkiye ve Kürtler 10.02.2026 Tüm Yazıları
-
Yıldıray OĞURSon anlarında telefonunda Candy Crush oynayan diktatörün hikayesi 10.02.2026 Tüm Yazıları
-
İbrahim KahveciNüfus verileri ne diyor? 10.02.2026 Tüm Yazıları
-
Bekir AĞIRDIRYakın geleceğin Türkiye’si: Kutuplaşma azalmayacak, psikolojik olarak form değiştirecek 9.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet TIRAŞEDEP YAHU… 9.02.2026 Tüm Yazıları
-
Cengiz AKTARErmeni uzlaşmazlığı efsanesi 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Yetvart DANZİKYANSuriye’yi konuşurken aslında Türkiye’yi konuşuyoruz 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Gökhan BACIKAKP İslamcı bir parti mi değil mi? 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ümit AkçayUluslararası para sisteminin geleceği 8.02.2026 Tüm Yazıları





































Yorum yazarak yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Marmara Yerel Haber (marmarayerelhaber.com) hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.
Yazarın Diğer Yazıları
15.04.2016
13.04.2016
11.04.2016
10.04.2016
8.02.2016
6.02.2016
5.02.2016
4.02.2016
3.02.2016
30.03.2016