İstanbul’u yeniden tanımanın ya da başka bir gözle İstanbul’u keşke çıkmanın bu sıralar tam zamanı.Boğaz’da, Büyükada’da, Bay Troçki’nin evinde, Rumeli Feneri’nde, Riva kumsalında, otellerde, hamamlarda hattâ otoparklarda İstanbul yolculuğu yeniden başlıyor. İKSV (İstanbul Kültür Sanat Vakfı) tarafından düzenlenen 14. İstanbul Bienali, daha önceki bienallerden farklı olarak şehrin dört bir yanında kendisini gösteriyor. Bu yıl bienal, Avrupa ve Anadolu Yakası’nda bulunan 35 farklı mekânda gezilecek. 80’in üzerinde yerli ve yabancı katılımcının 1500 eseri görülebilecek. Bu yıl hem eser hem de mekân sayısında artış var.

Elbette iş dünyasının bu nitelikte kültür- sanat etkinliklerine desteği de son derece önemli. 2007’den bu yana Uluslararası İstanbul Bienali’nin sponsoru olan Koç Holding, bienale olan desteğini 2026 yılına kadar uzattığını açıkladı. Koç Holding Yönetim Kurulu Başkanı Mustafa Koç, 2026’nın Koç Holding’in 100. yılı olması açısından da kendileri için önemli olduğunu söylüyor. İstanbul Bienali’nin toplam maliyetinin üçte biri yani yaklaşık 10 milyon liralık kısmı Koç Holding tarafından destekleniyor. Tabii mesele sadece bienallere ekonomik katkı meselesi değil. Bu desteğin arkasında kültürel ve sanatsal alanda önemli bir değer yaratabilmek yatıyor.

Koç, konuyla ilgili toplantıda yaptığı açıklamada, çağdaş sanatın farklı bakış açılarını temsil ettiğini, politik olarak muhalif ve provokatif eserleri izah etmek çok zor olsa da artık daha rahat sergilenebildiğini ve kendilerinin de bunun arkasında daha rahat durabildiklerini söylüyor.

Mustafa Koç, bienali sadece ekonomik katkı anlamında desteklemediklerini, kışkırtıcı işleri barındıran bir sanat etkinliğini desteklemenin herkesin harcı olmadığını ise şu cümlelerle aktarıyor: “Bienal, sadece sanatsal üretimi görebildiğiniz bir pencere açmıyor. O pencereden önyargısız bakmaya cesaret eden toplumlara demokrasiyi içselleştirme ve farklı düşünce biçimlerine açık olma fırsatı da sunuyor. Bienal, çok farklı toplumsal sorunları sanatın diliyle kitlelerle buluştururken, farklı fikirleri sorgulamaya ve düşünmeye de itiyor.”

1 Kasım 2015’e kadar gezilebilecek 14. İstanbul Bienali’nin Küratörlüğünü Carolyn Christov- Bakargievüstlenmiş. Kendisi bienali şöyle anlatıyor: “Tuzlu su dünyada en sık rastlanan maddelerden biri. Vücudumuzdaki sodyum da sinir sistemimizi oluşturan en önemli içerenlerden, bir anlamda hayati önem taşıyan bir sistemi çalıştırarak insanları hayatta tutuyor. Tuzlu su aynı zamanda dijital çağın en yıpratıcı maddelerinden biri. Akıllı telefonunuzu tatlı suya düşürürseniz onu kuruttuktan sonra büyük olasılıkla tekrar çalışacaktır, fakat tuzlu suya düşerse, kimyasal değişimler telefonun bozulmasına yol açabilir. 14. İstanbul Bienali’ni ziyaret ettiğinizde tuzlu suyun üstünde epey zaman geçireceksiniz. Mekânlar arasında, özellikle de vapurlarla yapılacak seyahatlerle, ziyaretçilerin sanatı deneyimleme süreleri yavaşlayacak. Bu da çok sağlıklı, çünkü tuzlu su solunum problemleriyle pek çok başka hastalığın iyileşmesine yardımcı olduğu gibi sinirleri de yatıştırıyor.”

Ancak, eserleri yaratanlar sadece sanatçılar değil. Yani bu bienalde sanatla bilim iç içe desek yanlış olmaz. Oşinograflar, nehirler üzerine çalışan bilim insanları, matematikçiler, nörobilimciler bu bienalin ana unsurları arasında.

Malum, bienalin başlığı, Tuzlu Su: Düşünce Biçimleri Üzerine Bir Teori. Bu haliyle ekolojik meselelere dokunuş açısından ilgi alanıma giriyor ve bienal kapsamında en merak ettiğim bölüm sergilenecek tuzlu su, denizler, dalgalar, ekolojik değişimler ve akışkanlık kavramlarını tema ya da zemin olarak kullanan, su ve denizden esinlenen sanatçıların filmleri…

Bienal bu yıl da ücretsiz ve elbette herkese açık. Ancak, pek öyle bir çırpıda gezilebilecek bir bienal değil, en az üç gün gerekiyor.

Savaşın ve şiddetin eksik olmadığı yakıcı ülke gündemi içinde şifa niyetine Tuzlu Su, biraz olsun ruhlara iyi gelecek…

[email protected]