IMF, Avrupa ülkeleri arasında Ukrayna, Rusya ve Türkiye’nin özel sektör riskinin yüksek olduğunu belirtti. Ve IMF bu defa bölgesel ekonomik konuları incelediği periyodik yayın organında; Baltık, Merkezi, Doğu ve Güney Doğu Avrupa ülkelerinin özel sektör borçlarının makro ekonomik temel göstergeler ve milli gelirle tutarlılığını araştırdı.

Buna göre düşük petrol fiyatları ve euronun rekabetçi desteği Avrupa ekonomisinin toparlanmasına yardım ediyor. Tabii bu toparlanma ülkelerin sektörel borç yükünü azaltıyor. Ama şirket borçları Ukrayna, Rusya ve Türkiye’de 2008 krizinden sonra diğer Avrupa ülkelerinde olduğu gibi azalmıyor. Yani petrol fiyatlarındaki gerileme ve euronun rekabetçi desteği bu üç ülkeye pek de olumlu yansımıyor. Hattâ bu üç ülkede şirket borçlarının milli gelire oranı artıyor.

TÜRKİYE NİYE RİSKLİ?

Gelelim IMF’nin niye Türkiye’yi riskli gördüğüne…

IMF’nin yaptığı incelemeye göre kişi başına düşen özel borç tutarının milli gelire oranı Türkiye’de yüzde 15, Ukrayna da yüzde 10, Rusya’da yüzde 5 düzeyinde seyrediyor. Böylece 2008 krizinden sonra milli gelirindeki artışa göre özel sektör borcu en hızlı yükselen ülke Türkiye oluyor. Dolayısıyla Türkiye’de özel sektör borçlarının milli gelir artışının üzerinde hızla çoğaldığı ortaya çıkıyor.

Peki, IMF’ye göre Amerikan Merkez Bankası faiz artırınca bölge nasıl etkilenecek?

Tabii borçlanma maliyeti artacak ve yatırımlar azalacak. Dolayısıyla hem bölge hem de bu üç ülke olumsuz etkilenecek. Yine muhtemel bir finansal oynaklık bölgeyi olumsuz etkileyebilecek.

İşte bu nedenle IMF yapısal reformların hızla hayata geçirilerek büyümenin hızlandırılmasını ve özel sektör borçlarının azaltılmasını öneriyor. Bu arada IMF, özel sektör borçlarının yüksek düzeye olması nedeniyle şirketlerin yatırımlarını azaltması ve işçi çıkartarak tasarrufa gitmelerinin şirketlerin sürdürülebilirliğini azaltabileceğini ileri sürüyor.

Anlayacağınız hükümet kamu borç yükünü düşürdü. Ama tam 13 yıldır özel sektöre yönelik yapısal reformları bir türlü yapamadığı için Türkiye bu defa özel sektör borçları nedeniyle en riskli üç ülke kategorisine girdi. İşte ekonomide son durum bu.

[email protected]