Türkiye’nin erken seçim ikilemi - - Yaşar YAKIŞ

Türkiye, bu yıl 24 Haziran’da, 2019 sonbaharında planlandığından daha önce erken seçim yapacak. Bu yönde ilk adım beklenmedik bir şekilde sağ Milliyetçi Hareket Partisi (MHP) Başkanı Devlet Bahçeli'den gelmişti.

Bahçeli, partisinin haftalık grup toplantısında yaptığı açıklamada, seçimlerin 26 Ağustos'ta yapılması gerektiğini söyleyerek "kaosa oynayanların oyununu bozmak şarttır" demişti.

Bu açıklamadan iki saat sonra, iktidar partisinin meclis grubunun toplantısı yapılmıştı. Cumhurbaşkanı Erdoğan, Bahçeli’nin erken seçim önerisini göz ardı ederek, seçimlerin planlandığı şekilde 2019’da, Mart ya da Kasım ayında yapılacağını tam üç kez tekrarladı. Bu sözler en azından bir günlüğüne Bahçeli’nin önerisi hakkındaki spekülasyonları ortadan kaldırdı.

Söylentiye göre, Erdoğan’ın grup toplantısındaki konuşmasından önce, danışmanları Bahçeli'nin ifadesini gündeme getirerek prompter’daki metni değiştirip değiştirmemeleri gerektiğini sordu, ancak Erdoğan bunu reddetti.

Erdoğan grup toplantısından sonra ertesi gün Bahçeli ile bir araya gelerek toplantı yapacaklarını ve bu konuyu tartışacaklarını söyledi. Bahçeli ile buluşmasının ardından Erdoğan, seçimlerin Bahçeli'nin de önerdiğinden erken bir tarihte, 24 Haziran'da yapılacağını duyurdu. Bu büyük bir sürpriz oldu.

Bazı gözlemciler, karşılıklı yapılan bu açıklamaların önceden yazılmış bir senaryonun bir parçası olup olmadığını sorguladı. Bu olasılığa bakılmaksızın, bu sürpriz kararın olası nedenleri ile ilgili spekülasyonlar devam ediyor.

Erken seçim ilanının en muhtemel nedeni, hükümetin muhalefet partilerinin ittifak yapmasını ve seçimlere katılabilmek için örgütlenmelerini engellemek istemesi.

İkinci nedense ekonomi: Türkiye ekonomisinin kırılganlığı hiçbir iyileşme olmaksızın artmaya devam etti. Uzun zamandır ilk defa işsizlik ve enflasyon oranları iki haneli rakamlara ulaştı.

Üçüncü olarak, MHP'den ihraç edilen eski İçişleri Bakanı Bayan Meral Akşener, İYİ Parti adında yeni bir parti kurdu.

Bu partinin kurulması hem MHP'nin lideri hem de Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ı rahatsız etti, çünkü MHP seçmeninde kaymalara neden olacaktı. Büyümesini önlemeye yönelik birçok çabaya rağmen, İYİ Parti makul ölçüde başarılı oldu.

Muhalefet partileri erken seçim ilanını ülkenin durumunun artık alarm çalmaya başladığının ve hükümetin de bunun farkında olduğunun bir göstergesi olarak algılıyor. Muhalefet partileri erken seçime hazır olduklarına dair iyimser ifadeler kullanmış olsa da , neredeyse hiçbiri iktidar partisi kadar hazır değil.

İktidar partisinin birkaç aydır erken seçim için hazırlık yaptığına dair çok sayıda işaret bulunmaktaydı: İstanbul ve Ankara Büyükşehir Belediye Başkanları da dahil zayıf performans gösteren birçok belediye başkanını ve partinin birçok ilçe başkanını görevden aldı. Ekonomiyi canlandırmak için önlemler alındı. Muhalefet partilerinin bu gelişmeleri fark edip etmedikleri ve karşı tedbir alıp almadıklarıysa tartışmalı.

Seçimin sonucunu etkileyebilecek iki önemli unsur vardı:

Bir tanesi eski Cumhurbaşkanı Abdullah Gül’ün adaylığını açıklayıp açıklayamayacağı idi. Genelkurmay Başkanı ve Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın başdanışmanından aldığı bir ziyaret sonrasında Gül aday olmayacağını açıkladı.

İkinci olarak, İYİ Parti'nin seçimlere katılmaya hak kazanmadaki eksiklikleri bir unsurdu. Seçime katılabilmek için İYİ Parti’nin en az 41 ilde teşkilatını kurmuş olması gerekiyordu. Bir ilde teşkilat kurabilmek için o ildeki ilçelerin en az üçte birinde ilçe örgütlenmek gerekiyor. İYİ Parti bu ölçütü karşılıyor.

Seçime katılabilmek için diğer bir kriter ise mecliste en az 20 sandalyeye sahip olmaktı ancak İYİ Parti'nin sadece beşi milletvekili vardı. Ana muhalefet partisi CHP, İYİ Parti'nin bu ikinci kriteri yerine getirebilmesi için yaratıcı bir çözüm buldu: 15 CHP’li üye istifa ederek İYİ Parti'ye katıldı.

Bazı gözlemcilere göre bu Türkiye'nin siyasi yaşamına sağduyunun geri dönmesi anlamına geliyor. Bu girişimin Türkiye'deki siyasi manzarayı değiştirip değiştirmeyeceğini yakında göreceğiz.

MarmaraYerelHaber

Yaşar YAKIŞ

Yazarın Diğer Yazıları

Yazarlar