Berkin'in cenazesinde toplumsal vicdan sokağa iner, insan seli akarken, bu sel, bu vicdan aynı zamanda Gezi olaylarından bu yana yaşanan gelişmelere, devlet şiddetine, iktidar duruşuna verilen tepkinin varlığını ve derinliğini tarif ediyordu.

Türkiye'nin geçen bahardan bu yana yaşadığı 'iki büyük kırılma' var.

'İlki' malum, 'cemaat meselesi'...

Bu mesele devlet krizi, otoriterleşme baskısı ve yolsuzluk iddialarını kuşatıyor.

Hükümet açısından siyasetin kilitlendiği ana nokta, ana kırılma noktası bu.

Kaldı ki 'merkezdeki ana siyasi oyun' da burada oynanıyor. Ergenekon tahliyeleri ve ürettiği sonuçlar (asker-hükümet teması ve ulusalcı bir itirazın özgüven kazanarak yeniden siyasallaşması), Kürt siyasi hareketinin dolaylı olarak siyasi iktidarın arkasında durması, siyasi aktörlerin bu kırılma ve çatışma etrafında tavır ve konum aldığını gösteriyor.

Seçimler şüphe yok ki bu kırılma hattı üzerinde yaşanan hareketliliğin ilk net resmini çekecek. AK Parti'nin alacağı oy oranı Mart sonrası için önemli ve yeni bir girdi oluşturacak.

İkinci mesele ise AK Parti'nin ataerkil yönetim tarzının ürettiği, Gezi olaylarıyla doruğa çıkan, bir toplumsal muhalefete işaret eden kuşatan bir kırılmayla ilgilidir.

Bu kırılma AK Parti'nin otoriterleşmesine, kimlikçi ve muhafazakar politikalarına, iktidarın şahsileştirmesine, toplumsal talep ve tepkiler karşısında sert tutumuna, yolsuzluk iddialarına, siyasetin tahakkümüne verilen tepkiler üzerine kurulu 'seküler kesim merkezli bir itiraz siyasallaşması'nı ifade etmektedir. Bu siyasallaşma gençliği, ulusalcı çevreleri, laik-modern kesimi, liberalleri, ekonomik merkezi kuşatmakta Batı'nın Türkiye algısı üzerinde önemli bir etkide bulunmaktadır.

Berkin'in ölümüne verilen tepkileri ve dünkü büyük yürüyüşü Türk siyasi hayatının bu ikinci kırılma hattının içinden okumak gerekir.

Bu kırılmanın, toplumsal bir muhalefetin kendisini hatırlatması diyelim...

Peki bu kırılmalar nereye doğru seyredecek?

İktidara yönelik sokak tepkileri, HDP'ye yapılan ırkçı saldırılarla gelen ters sokak hareketlenmesi nasıl evrilecek?

Hemen belirtelim:

Her iki kırılmada da ip siyasi iktidarın elindedir.

Başbakan'ın çıkışlarından, seçimlerden sonra 'cemaat sorunu'yla ilgili adımlar atacağı anlaşılıyor. İnternet, MİT yasası gibi yeni tedbirler, muhtemelen cemaatle ilgili bir soruşturmanın başlatılması, yargı başta olmak üzere devlet içi bir tasfiye dalgası bu adımlar arasında yer alacak.

Mesele bu adımların hangi hukuki çerçeve ve hangi siyasi söylem etrafında atılacağıdır.

Siyasi iktidar iki farklı yol tutturabilir.

İlk yol kendisini otoriterleşme baskısına bırakmak, hatta bu baskıyla kendi otoriter ve muhafazakar eğilimlerini iç içe sokmaktır.

Bu adımlar hukuki sınırları zorlar, siyasi söylem bugünkü gibi kutuplaştırıcı ve sert olduğu takdirde Türkiye'nin her iki kırılma açısından da sıkıntılar yaşaması kaçınılmaz olur.

Bu çerçevede otoriterleşme dozu artar, istikrarsızlık görüntüsü azarsa, muhtemelen AK Parti'yi rahatlatacak seçim sonuçlarına rağmen, askerin ve Kürt hareketinin iktidar arkasında dolaylı desteği tartışılır hale gelir, ulusalcı dalga tekrar oyuna girer ve kabarır. Türkiye'nin yönetilmesi siyasi iktidar açısından zorlaşır.

Bu kaos senaryosu hiç hafife alınmaması gereken bir ihtimaldir.

Bununla birlikte siyasi iktidar açısından tutturabileceği ikinci bir yol daha vardır. Bu yol, kuşatıcı ve yumuşak söyleme geri dönüş, cemaatin devlet içindeki enformel varlığıyla mücadele için bir 'demokratik eylem' paketi ilan etmek, siyasi aktörleri bu çerçeveye davet etmek, toplumu demokrasi açısından uyarmak ve Kürt sorununda ciddi bir sıçramanın ipuçları vermektir...

Böyle bir dönüş sadece siyasi iktidarı değil, Türkiye'yi de rahatlatır. Siyaseti normalleştirir, siyasi rekabeti doğal sınırlarına çeker. Ve her iki kırılma açısından bir 'tamir' imkanı sağlar.

Aslında yapılması kolay olan budur.

Bu yollardan birisini seçerek Türkiye'nin istikametine AK Parti karar verecek...