Nâzım’ın; “Ben bir ceviz ağacıyım Gülhane Parkı’nda./ Ne sen bunun farkındasın, ne polis farkında” dediği gibi bir durum var ortada.

Küreselleşmeyle temelleri erozyona uğrayan “sosyal demokrasinin” tarih sahnesinden çekilmekte olduğunun ne CHP ve ne de Sosyalist Enternasyonal’in farkında olduğunu söylemek çok da iddialı bir laf sayılmamalı.

Sayılmamalı, çünkü CHP’nin yaptıkları ortada olduğuna ve Sosyalist Enternasyonal’in de hâlâ CHP üyeliğini taşıdığına göre eklenecek başka ne var ki?

Peki ya AKP? AKP, nasıl bir dünyaya doğru yol aldığımızın ne kadar farkındadır dersiniz? Başbakan Erdoğan’ın sanki bir Kore mucizesi yaratmışız gibi konuşmasından halkımızın genel olarak memnun olduğunu tahmin etmek zor değil. Ama yine de Erdoğan’ın vizyonunda yürüyen Türkiye’nin nasıl bir yere doğru gittiği sorgulanması gereken bir durum değil mi?

Erdoğan’ın vizyonu

Erdoğan’ın vizyonu dediğimiz vizyonun büyük ölçüde İslami duyarlılıklar üzerinden oluşmuş bir geç-modernleşme vizyonu olduğu söylenebilir. Bu nedenle de ekonomik olanın daha öne çıktığı bir vizyon bu. Ama Erdoğan şimdiye dek yeni bir ekonomik paradigma üretmediğine göre benimsediği de klasik liberal bir ekonomik anlayıştan öte değil. Ama tabii Erdoğan ve kurmaylarının benimsedikleri yalnızca bu da değil. Bunun yanında sosyal devleti de kullanıma sokan bir anlayışları da var.

Bu hâliyle Erdoğan ve kurmaylarının durumu bir zamanların Tony Blair’in başkanı olduğu İngiliz İşçi Partisi’nin durumuna benziyor bence. Tony Blair, 1989 Berlin Duvarı’nın yıkılmasıyla kapitalizm ve sosyalizm arasında (zaten daha önce yıkılmış bulunan) “sosyal demokrasi” için yeni bir yol aramaya çıkmış ve bu yolu da “3. Yol” diyerek bulmuştu.

Ama çok zaman geçmedi ki Tony Blair’in bulduğu ve adına “3. Yol” dediği yol, bildiğimiz birkaç rötuş farkıyla oluşturulmuş klasik liberal ekonomi politikalarından başka bir şey değil. Özelleştirmeler, serbestleştirmeler, deregülasyonlar filan hepsi var. İngiltere’nin bugün geldiği yer ise tartışmalı. Avrupa’nın bazı ülkelerinden iyi olsa bile sorunlu bir ekonomi ve toplum yaşamı hâlâ devam etmekte.

Her neyse orası İngiltere. Kapitalizmin hem ekonomik ve hem de kültürel vatanı. O nedenle de referans alınacak çok bir benzerlik de yok aslında. Ama AKP’nin her nedense hiç sorgulamadığı ekonomi politikalarının bizi nereye götüreceği konusunu sorgularken örnek aldığı ekonomilerden birinin de İngiltere gibi “piyasa ekonomileri” olduğu açık değil mi?

Kapitalizmin krizi

Oysa 2008 küresel krizi yeni bir dünyanın doğmakta olduğuna dair bir krizdi de. Bu yeni dünyanın,her geçen gün daha az sayıda insanın daha çok sayıda insanın hayatıyla ilgili kararlar verebildiği bir “piyasa ekonomisi” dünyası olmayacağını söylüyor. Tersinden söylersek, ekonomide de sosyal yaşamda olduğu gibi geniş halk kitlelerinin kendi hayatlarıyla ilgili kararlara katılabildiği yeni bir dünya doğuyor.

Oysa Erdoğan ve arkadaşlarının vizyonları ve bazı yaptıkları bu yeni dünyanın farkında olmadıklarını gösteriyor. Taksim’den, köprülere, özelleştirmeden, yeni hukuk düzenlemelerine kadar aldıkları ya da almak istedikleri bütün kararlarda kendilerinden başka kimseyi istememeleri, bu yeni dünyanın farkında olmadıklarının kanıtları.

Oysa piyasa ekonomisinin bizi ulaştırabileceği yer, her birimizin kendi mutluluğu için koşarken diğerine aldırmadığı bir yer olacaktır. Dünkü gazetelerde vardı ABD’de Yale Üniversitesi’nde yapılan bir araştırmaya göre Amerika’da her 10 kişiden birinin komşusunu bir “yabancı” gibi gördüğü.

Böyle bir toplumda yaşamak istiyor muyuz acaba? Bence bugün topluma sorulsa cevabının hayır olacağı ortada.

Erdoğan’ın geçenlerde “hadis-i şerif”ten giderek söylediği “Komşusu aç iken, tok yatan (gerçek)mümin değildir” sözleriyle komşuluğun bittiğini müjdeleyen yukarıdaki araştırma sonucunu yan yana getirin bir.

İstanbul’un, Erdoğan’ın vizyonunun uzantısı göklere tırmanan rezidansları nasıl bir dünyayı çağrıştırıyor dersiniz?

Varın bir düşünün!

[email protected]