Razgildyaistvo veya Kiril alfabesindeki orijinal haliyle, разгильдяйство...

Tam karşılığını Türkçede bulabilmek zor.

“Sallapati”, “ihmal”, “dikkatsiz”... tüm hâllerin sonucu oluşan savrukluk?

Adamsendecilik?

Razgildyaistvo, Rusya’nın bir türlü kurtulamadığı bir milli illet, bir karakter özelliği diye niteleniyor. Kâh başbakan kâh başkan Medvedev, Rusluğun bu hâlini, “ulusal güvenliği tehdit eden unsurlardan biri” olarak adlandırmıştı.

Rusya’nın da, tıpkı Türkiye gibi tarihi boyu süregelen “Batılılaşma” fay hattında, “Batı’ya karşı Batı’dan farklı ama en az onun kadar iyi biçimde var olma” savaşı sözkonusu malum.

Ancak, hep bir “alaturkalık”, hep bir “razgildyaistvo” geliyor yakaya yapışıyor.

Modernitenin en ileri, en cafcaflı teknik örneği, nazire misali inşa edilse de, eziklik bitmiyor.

Bir ihmal, bir eksiklik, bir hata, bir sallapatilik, bir ısrar, bir manasız inat, bir mantıksızlık her şeyi berbat etmek, felakete döndürmek için pusuya yatmış bekliyor. 

Batı’nın en modern hâlleri her ne kadar taklit edilirse edilsin, sıradan insanın yaşam kalitesi, niteliği açılarından asla “Batı” olunmuyor; en azla “Batı gibi” olunduğuyla kalınıyor.

Çok acı bir deprem hikâyesi dinledim dün; günbatımı daha güzel gözüksün, arada duvarlar, engeller olmasın diye, tek kolona dayalı inşa edilen evlerinkini...

Sonra deprem vurunca...

Marmara Depremi’nden bu yana geçen yıllar şunu değiştirmedi; o evleri inşa eden şirket, hâlâ Türkiye’nin en büyüklerinden.

Kasta varan bir ihmalkârlık olan bu hatalarının hesabını vermediler. Kimse sorumlu değil, kimse öngörmemiş, tahmin etmemiş, sorumluluğu üstlenmemiş...

Van’da henüz iki yaşına varmamış Muharrem Taş bebeğin ölümü, tipik bir “yerel sallapatilik” örneği...

Aylardır, “karların yollarını kapadığı binlerce köy” haberini dinliyoruz.

Bu köylerdeki insanlar ne yaşar, nasıl yaşam mücadelesi verir... Muamma... Ha uzay, ha yolları kardan aylarca kapalı köyler...

“Sağlık Bakanlığı, kar nedeniyle yolu kapalı olan Van’ın Gürpınar İlçesi Yalınca Köyü Çeli Mezrası’ndan ihbarda bulunulmasına rağmen yol açılmaması, ekip gönderilmemesi sonucu 1,5 yaşındaki Muharrem Taş’ın ölümünde kusurlu bulunan acil tıp teknisyeni ve 112 Acil Servis hekiminin görev kusurunu tespit etti. Bakanlık iki görevlinin yerlerini değiştirirken, Jandarma karakolu ile İl Özel İdare şantiye görevlileri hakkında inceleme yapılması için hazırlanan raporun bir örneğini valiliğe gönderdi...”

Bir trajedinin haberi, bu kadar kuru verilebilir...

“Görev yeri değiştirilmesi...”, bu büyük ceza da, devletin haddini bilmeyen kullarına en büyük tehdidi ya...

Bir trajedi karşısında, ancak bu kadar manasız bir “hesap verme” mekanizması işletilebilir...

Keşke, ben de, Sağlık Bakanı’nın görev yerini değiştirip, “bir bebek çocuğun ölümü karşısında bu kadar soğukkanlı ve sorumluluk üstlenilmez dairesi müdürlüğüne” tayin edip kendisinin, her gün “Muharrem Taş”ın resimleri dolu bir odada çalışmasını sağlayabilsem...

O köylerde, bu gibi ani krizlerin yaşanabileceği önceden biliniyor ama tedbir alınmıyor, acil durum mekanizmaları kurulmuyor.

Sadece devlet değil, toplum genelinde, “razgildyaistvo” bir hastalık.

Oysa tedavi çok basit...

Sorumluların hesap vermesi, şeffaflık, adalet, insan hayatına kıymet verilmesi....

Ama Türkiye’nin bulduğu “mucize tedaviden” bir örnek...

“Ankara Emniyet Müdürlüğü’nün talebini değerlendiren 10. Sulh Ceza Mahkemesi, Çankaya, Altındağ, Keçiören, Mamak, Yenimahalle ve Pursaklar’da mahkeme kararı olmaksızın kişilerin aranabilmesi yönünde karar aldı. 27 Şubat’a dek geçerli olacak kararın gerekçesi ise kamu güvenliği...”

Özetle, Ankara’da emniyet güçleri önüne geleni keyfî biçimde arayabilecek ve buna da kimse bir şey diyemeyecek.

“Kamu güvenliğinin korunmasının” açılımında, “ahlaka yönelik suçların işlenmesinin engellenmesi” de var.

Razgildyaistvo, kronikleştikçe “ahlakçılık” ve “baskı” da, tutarsızlıkları perdeleyen maskeler olarak piyasaya sürülür durur.

[email protected]