Bugün Amerikan Merkez Bankası’ndan (FED) başlayalım. Çünkü FED, yeni bir küresel ekonomi tasarlıyor ve bunun ilk adımlarını bir küresel merkez bankası gibi atıyor. Bernanke bir ilki gerçekleştirerek yaptığı Açık Piyasa Komitesi (FOMC) toplantısından sonraki basın açıklamasında, işsizlik düşmeden faiz artışının olmayacağını söyleyerek öncelikli hedefin, ekonominin kalıcı canlanması olduğuna vurgu yaptı. Bu vurgunun böyle bir önemli toplantı sonrası FED tarihinde ilk defa yapılan bir basın toplantısıyla duyurulmasının arkasındaki mesaj şu: ‘Bizim önceliklerimiz değişti, enflasyon önemli bir sorun ama buna rağmen durgunlukla mücadele ilk hedef’

Burada FED, bütün neoliberal dönemin temel paradigmalarından biri olan ‘fiyat istikrarı’ çerçevesini bırakıyor ve bunun ‘istikrar’ için öncelikli olmadığını ilan ediyor. Bu öncelik değişimi, yeni dönemi ekonomiden başlayarak anlatan bir değişimdir. FED önceliği, doksanlı yılların başından beri, düşen kâr oranlarını telafi etmek için derinleştirilen ‘kirli’ finansallaşmayı düzenleyen bir araç olan ‘Fiyat İstikrarı’ndan çıkartarak ‘Reel Büyüme’ alanlarına kaydırıyor. Hem de bunu emtia fiyatlarının giderek artacağı gerçeğini kabul ederek yapıyor. Ama FED bunu yaparken S&P gibi bir küresel ekonomi düzenleyicisi de ilkönce ABD’nin sonra da Japonya’nın notunu düşürerek doları ve yeni aşağıya itiyor ve ABD ile Japonya’nın ihracat ağırlıklı canlanmaya geçmesi gerektiğini dünyaya ilan ediyor.

Şimdi bütün merkez bankaları bu değişimi görüp pozisyonlarını bunu göre almalı. Zaten TCMB, bunun işaretlerini, öteden beri veriyor.

Erdem Başçı dün de bu sürecin devam edeceğini konuşmasının satır aralarında belirtti.

Dünya ekonomisinde FED’in başını çektiği bu temel makas değişikliğinin, hiç şüphesiz ki, siyasi sonuçları da olacak. Nasıl ki ‘fiyat istikrarı’ merkezli neoliberal politikaların Irak işgaline varan önemli siyasi sonuçları olduysa bu değişim de, bizce Türkiye merkezli çok önemli siyasi değişimlere gebe. Çünkü neocon dönemi politikaları, ekonomik olarak kirli finansallaşmaya dayanırken, siyasi olarak da, Türkiye, Ortadoğu, Latin Amerika ağırlıklı olmak üzere askeri diktatörlüklere ve iç savaş-işgal çerçevesinde geliştirilen savaş politikalarına dayanıyordu. Ama bu politikalar, Irak işgalinden yaklaşık bir yıl önce çözülmeye başladı. 2002 yılı bu anlamda gerek Türkiye gerekse dünya için çok önemlidir. 2002 yılında Bush yönetimi, neocon dönemini biraz daha uzatmak için (öyle bin yıl falan değil) Irak işgaline hazırlanıyordu. Ama aynı zamanlarda AB Euro’ya kalıcı geçiş yapıyor, Türkiye’de de 2001 krizinin siyasi sonuçları alınmaya başlanıyordu. Bu sonuçlardan en önemlisi 3 Kasım erken seçimleriydi tabii. Bu tarihte Ak Parti tek başına iktidara geliyor ama bu, aynı zamanda neocon politikalarının Türkiye’den başlayan çözülmesi anlamını da taşıyordu. Ama biliyorsunuz Türkiye’de darbeci gelenekle özdeşleşen bu politik hattın yerel temsilcileri bu sürecin bin yıl süreceğini sanıyorlardı. Mesela yeni ortaya çıkan Balyoz belgelerinde, Gölcük Donanma Komutanlığı’na ait ve Donanma Komutanı Özden Örnek adına imzaya açılan belgede, ... ‘milli mutabakatı sağlamak üzere Batı Eylem Planı kapsamında geliştirilen ve etkilerinin bin yıl sürmesi öngörülen laik, demokratik, Cumhuriyetin yaşatılması faaliyetlerinin arzu edilen düzeyde gelişmediği, iç tehdit unsurlarının üzerindeki tesirin tam olarak sağlamadığından’ hareketle yeni önlemler sıralanıyor. Bu arada belge Kasım-2002 tarihli. Yani üzerinde tesir sağlanamayan iç tehdit unsurları muhtemelen Ak-Parti’ye oy veren seçmenler.

Şimdi bakın bu Balyoz darbe planı gerçekten ‘çılgın’ bir projeymiş ama bu, darbecinin akıl dışı çılgınlığı. Dünyanın değişmeye başladığı 2002 yılı sonunda bin yıl sürecek bir faşizm hayal etmişler.

Şimdi dünyada, sınırların aşağıya ineceği, büyümenin reel alandan başlayacağı, Türkiye’nin batısı ve doğusu ile hızla bütünleşeceği darbecinin değil, insanın aklıyla örülü bir çılgın döneme giriyoruz.