Selahattin Demirtaş’ın cezaevinden yazdığı sekizinci kitabı Jamal’i bir çırpıda keyifle okudum.

Jamal yaşamak için sokakları seçmiş evsiz bir delikanlı. Mekânı Beyoğlu.

Okurken notlar aldığım da oldu, altını çizdiklerim de.

Örneğin, Jamal gibi evsizler için “modernitenin yasama, yürütme ve yargısı sokakta hükümsüzdür” cümlesi…

Bu cümle içimde çınladı ve yaşadığımız hayata dair bir çağrışımlar zinciri başlattı.

Birden fark ettim ki “yasama, yürütme ve yargısı” kalmayan, “anayasası yok sayılan” siyasi sistem ve bu sistemin bize dayattığı hayat, Jamal’in sokakları gibi oldu.

Hukuksuzluk ve anayasa inkârı öyle bir hale geldi ki hepimiz kuralsız ve belalı sokaklarda yaşayan Jamal’lere döndük.

Yasama, yürütme ve yargımız ne durumda? Kuvvetler ayrılığına uygun hükmünü icra eden bağımsız ve tarafsız bir yargımız var mı örneğin?

Anayasayı hiç sormuyorum bile… Genellikle yok sayılan, zaman zaman hatırlanan bir anayasa.

Anayasayı uygulamayan, hükümsüz kılan, siyasallaşan yargı da Jamal’in yaratıcısı Demirtaş’ın özgürlüğüne “o kuralsız sokaklarda” rahatlıkla el koyabiliyor işte.

Bir de hiç utanmadan Türkiye’de “siyasi tutsak” yok diyorlar.

Gözümüzün içine baka baka yalan söylüyorlar…

Hem insanları “siyasi tutsak” yapıyorlar, hem de “yok böyle bir şey” diyorlar.

Ya bizi budala sanıyorlar ya da herkesin budala olduğuna inanacak kadar budalalar.

Hiç kimse “Türkiye’de siyasi tutsak yok” diyemez… Gerçek, diyenin suratına çarpar.

Selahattin Demirtaş katıksız siyasi bir tutsaktır.

Türkiye Cumhuriyeti tarihinde “siyasi tutsak” olduğu karar altına alınan kişidir Demirtaş.

Selahattin Demirtaş/Türkiye 14305/17 kararında Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin (AİHS) 18. maddesinin ihlal edildiği karar altına alındı.

18. Maddenin ihlali kararı, devletlerin tarihinde sık verilen bir karar değildir.

Düşünün 100 yılı aşan Cumhuriyet tarihimizde AİHS 18. madde ihlali kararı hiç çıkmamış iken bir anda arka arkaya iki kez 18. madde ihlali kararı verildi: Demirtaş ve Kavala Kararları.

18. madde, hak ve özgürlüklere AİHS ile getirilen kısıtlamaların “öngörülen amaç” dışında kullanılmasını yasaklar. Yani hak ve özgürlükler gizli amaçlarla kısıtlanamaz.

Örneğin özgürlüğü kısıtlamada altta yatan gerçek sebebin “siyasi sebep” olması kabul edilemez.

Selahattin Demirtaş/Türkiye 14305/17 kararı kesinleşmiş bir karar. Üstelik bu karar, uygulanmadığı için Türkiye hakkında ihlal sürecinin başlatıldığı bir karar.

Gelin, TC Anayasası gereği hepimizi, herkesi bağlayan Türkiye Cumhuriyeti Devletinin uygulamayı taahhüt ettiği Selahattin Demirtaş/Türkiye 14305/17 kararından bazı bölümleri birlikte okuyalım:

1-Siyasi konuşmalar nedeniyle tutuklama

"Mahkeme….başvuran hakkında yapılan suçlamaların çoğunun Türk siyasi sahnesinde muhalefet partisinin lideri olarak ilgilinin açık siyasi faaliyetiyle doğrudan ilgili olduğu üzerinde durmaktadır.

Mahkeme…….başvuranın siyasi partisine mensup olan birçok yöneticinin özellikle siyasi konuşmaları nedeniyle tutuklandıklarının vurgulandığını tespit etmektedir.”

2-Tutuk halinin devamının da siyasi nitelik taşıdığı

"Tutukluluk halinin devamının amacının, aynı zamanda siyasi bir nitelik taşıdığı sonucuna varılması gerektiği kanısındadır.”

3- Demirtaş’ın tutuklanması ve uzatılmasının gizli amaç izlediği

"Özellikle iki kritik seçim kampanyası, yani halk oylaması ve Cumhurbaşkanlığı seçimi sırasında ilgilinin özgürlüğünden yoksun bırakılmasının uzatılmasının, çoğulculuğu bastırma ve demokratik toplum kavramının özünde yer alan siyasi tartışma özgürlüğünü sınırlama yönünde gizli ve ağır basan bir amaç izlediğinin, her türlü makul şüphenin ötesinde tespit edildiği kanaatindedir.”

Türkiye’de “siyasi tutsak” var mıymış, yok muymuş?

Başta da söyledim, hiç kimse Anayasa’nın 90. Maddesi’ni yok sayarak “Türkiye’de siyasi tutsak yok” diyemez.

Var… Hem de uluslararası mahkemenin kararıyla tescillenmiş bir siyasi tutsaklık bu.

Ülkede ne yasama ne yürütme ne de yargı kaldı…

Hukuksuzluk ve anayasa inkârı öyle bir hale geldi ki hepimiz sokaklarda yaşayan Jamal’lere döndük.

Bizler hukuksuz, kuralsız, tekinsiz sokaklarda yaşamaya çalışırken… Demirtaş da AİHM Kararının tespit ettiği gibi Edirne’de tutsak yaşıyor.

Ama bir gün bu sokaklara da kurallar gelecek… Hepimiz kurtulacağız.

İşte ancak o zaman Türkiye’de “siyasi tutsak” olmayacak.