Bir süre önce uluslararası basını tararken ünlü Alman fotoğrafçı Kai Wiedenhöfer’in ‘insanları birbirinden ayıran duvarlar’ başlıklı fotoğraflarına rastladım...

1989 yılında Berlin Duvarı yıkılıp gitti ama hala dünyada insanları ayıran duvarlar var...

Örneğin, her sene, 3 bin 500 km’lik ABD-Meksika sınırını, 400 binden fazla Meksikalının ‘Amerikan rüyası’ hayali çerçevesinde iş bulup çalışmak için geçmesine engel olmak için Bush yönetimi tarafından 2008 yılında tamamlanan Naco (Meksika) ve Douglas (ABD) arasında bulunan bin 100 kilometre uzunluğundaki duvar onlardan biri...

***

1950-1953 yılları arasında süren Kore Savaşı sonrasında, Sovyetler etkisi altında Kuzey ve ABD etkisi altında Güney Kore’yi ayıran, Seul’ün kuzeyindeki 38’inci paralelde 240 kilometre uzunluğunda silahsızlandırılmış bölgedeki duvar, bunlardan bir ikincisi...

Çoktan defteri dürülmüş gibi duran ‘Soğuk Savaş’ın bugün de en önemli sembolü haline dönüşen ‘silahsızlandırılmış’ bölgenin Kuzey Kore kısmında 700 bin, Güney Kore kısmında ise 410 bin asker bulunuyor ve zaman zaman tansiyonun yükseldiği Kuzey ve Güney Kore arasında hâlâ bir barış anlaşması yok.

***

Bir üçüncüsü Fas üzerinden Cebelitarık boğazındaki İspanyol bölgesine girmek isteyen Afrikalı göçmenlerden Avrupa’nın Schengen alanını korumak amacıyla İspanya’nın Fas sınırları içerisinde bulunan Melila kasabasındaki 3,5 metre yüksekliğindeki tel örgülü 10 kilometrelik duvar...

***

Bir diğeri, Belfast’ın kuzeyinde Torrens Crescent ve Elimgrove caddelerinin kesiştiği noktada 1969 yılında inşa edilmiş.

20 kilometreyi aşan duvar ‘peace line’ olarak adlandırılıyor...

1998 barış anlaşmasına rağmen, Katoliklerle Protestanlar, bu duvarla birbirinden ayrılan mahallelerde yaşamayı tercih ediyorlar...

***

Sonuncu duvar, gene hararetle gündemde olan İsrail-Filistin arasındaki Batı-Şeria’da, yasadışı Yahudi yerleşim kolonilerini ile Şuhafat Filistin yerleşim kampını birbirinden ayıran duvar...

‘Koruma hattı’ diye anılan bu duvarın inşası, her türlü saldırı girişimi engellemek amacıyla Şaron hükümeti tarafından 2002 yılında başlatılmıştı. Birleşmiş Milletler’in tespitlerine göre 709 kilometre uzunluğundaki duvarın yüzde 85’lik kısmı Filistin topraklarında, sadece yüzde 15’lik bölümü BM yeşil hattı üzerinde.

BM Uluslararası Adalet Divanı, 9 Temmuz 2004 kararı ile bu duvarı yasa dışı ilan etmiş ve yıkılmasını karara bağlamıştı.

Bu karar hala uygulanmadı.

***

Kai Wiedenhöfer’in üşenmeden dünyayı dolaşarak fotoğraflarını çektiği bu duvarları, hepimizi birden içine çekmek isteyen bir kanlı kuyuya karşı neler yapılabilir çabası içindeki Belediye Başkanı Osman Baydemir’in davetiyle geldiğim Diyarbakır’da anımsadım...

Çünkü bir de insanlar arasında örülen görünmez duvarlar var...

***

Bu Pazar günü, insanları birbirinden ayıran görünür ve görünmez duvarlara rağmen kötümser olmak istemiyorum...

Yıllar önce, Şili’de Valpariso’daki evini ziyaret ettiğim ünlü şair Pablo Neruda’yı, iki gün önceki ölüm yıldönümü münasebetiyle bu nedenle Diyarbakır’dan anmak istedim:

‘bir gün bile uzak olma gün uzun

gün uzun anlatamayacağım kadar

trenler bir yerlerde uyuduğunda

insanlar garlarda nasıl beklerse, öyle beklerim seni

bir saat bile gitme gidersen uykusuzluk

damla damla birikir o saatte

ve bir evi arayan bütün duman

yitik yüreğimi öldürmeye gelir belki de

kırılmasın kumun üstünde görüntün

göz kapakların bensiz uçmasın

bir dakika bile gitme sevdiğim

bir an

bile uzaklaşsan

dünyayı dolaşırım yalvarmak için sana

ya dön ya da bırak öleyim diye’