Yıldıray OĞUR
Durun hemen Atatürk’e diktatör dedi diye dava açmayın. Bunu ben değil, Milli Eğitim Bakanlığı’nın resmî 10 Kasım sitesi olan http://www.meb.gov.tr/belirligunler/10kasim adresindekiAtatürk’ü Hümanist Bir Perspektifle Kavramak adlı imzasız yazının sahibi söylüyor.
Durun, bunu da AKP’nin Atatürk hazımsızlığına falan yormayın hemen. Bu yazıyı yazan kişi belli ki fena halde inanmış bir Atatürkçü. Uzun süredir okuduğum bu en teori parçalayan yazıyı da Atatürk’e diktatör diyenlere cevap olsun diye kaleme almış.
Mantık, tarih, felsefe hakkında tüm bildiklerinizi unuttuysanız, başlıyoruz.
Önce Atatürk’e “de facto diktatör” denen paragraf:
“Takriri sükûn yasasının yürürlükte olmasından yararlandıysa ‘yalnız ve ancak bir noktai nazardan istifade etmiştir. O noktai nazar şudur: Türk milletini, medeni cihanda, lâyık olduğu mevkie ıs’at etmek ve Türk Cumhuriyetini sarsılmaz temeller üzerinde, her gün, daha ziyade takviye etmek için’ yararlanmıştır. Bu ise, ancak bir koşulla, ‘istibdat fikrini öldürmek’ koşulu ile olanaklıydı. De facto diktatörce olmakla beraber, kurulan rejim demokrasi ilkelerine inancını ilan eden ve toplumu demokratik ideale göre eğitmeyi amaç edinen bir rejimdi. Nesnelerin gözle görülür somutluğundan başka gerçek tanımayanlar için bu oldukça karışık bir durum gibi gözükebilir.”
Atatürk’e “Diktatör” diyorsun da sor bakalım niye? Nesnelerin gözle görünür somutluğuna takılıp kalmadıysanız her şey çok açık değil mi?
Bence yazının en başı bu sitenin muhtemel muhatapları öğretmenler ve öğrencileri de aşan bir akademik meydan okuma. Atatürk’ü, Hitler ve Mussolini ile karşılaştırarak başlayan paragraf önce eşeğin kulağına karpuz suyunu kaçırıyor sonra da suyunu çıkarmaya çalışıyor.
“Atatürk’ün kişiliğini ve eserini incelemiş olan tarihçileri yanıltan çeşitli etkenlerin var olduğu kabul edilmelidir. Mussolini’nin ve Hitler’in çağdaşı olması, bir takım karşılaştırmalara ve benzetmelere yol açmıştır: günün geçerli yöntemi olan pragmatik ve pozitivist yöntem bu yoldaki çalışmalara hız kazandırmıştır. Ancak pragmatik ve pozitivist yöntem her şeyin yüzeyinde kalan, derine işlemeyen bir yöntemdir: böyle olduğu için de, geçerli bir yöntem olabilmesi ya da, hiç olmazsa, büyük yanılgılara yol açmaması için, bizzat olayların akla ve mantığa uygun olmaları ve gene akla uygun ve mantıklı koşullardan kaynaklanmaları gerekir.”
Son yıllarda böylesine post modern bir metinle karşılaşmamıştım: Paragrafın sonuna ışınlanalım:
“Oysa Atatürk ile Avrupalı diktatörler arasındaki büyük fark, güdülen değişik amaçlardadır.”
Aynı yazıdan şu paragraf da çok hoş: Ruhuna erişilmesi ne kadar zor olursa olsun, Nutuk, Atatürk’ün kişiliğini ortaya koymak isteyen için en önemli kaynaktır. Böyle olduğu halde, bugüne kadar hiç bir ciddi incelemeye konu edilmemiş olması dikkat çekicidir.
Yok yok şu gölgelerle kavga eden paragraf daha da hoş:
“Atatürk devriminin fikirsel değerini hiçe indirmekte çıkarı olanlar, onun eserinin geçmiş çağlarda girişilen reform hareketlerinin yalnızca bir devamı olduğu görüşünü ileri sürerler; kişisel bir yargıya varma gücünden yoksunluğu bilimsel nesnelliğe sıkı bir bağlılık biçiminde anlayanlar da bu sava katılırlar.”
Aynı sitedeki Eylemsel Bir Düşünür Olarak Atatürk adlı yazıya da biraz bakalım. Belki Atatürk fikirlerini gerçekleştirdiği diye onu suçlayanlar bunları okuyunca hallerinden utanır birazcık:
“Eseri insanın karşısında anıtsal bir gerçek olarak durduğu için, Atatürk’ün fikir yönü gözden kaçmaktadır. Fikirlerini gerçekleştirmeyi başarmış olması adeta bir kusur gibi yüzüne vurulmak istenmektedir.”
Şu cümleyi anlayanlar lütfen bana yazsın:
“Atatürk yalnız geleneksel düşüncenin sınırlarını parçalayıp kolayca aşan bir devrimci değildir; o aynı zamanda olaylara olduğu kadar kendi düşünce dünyasına bilincinin ışığını tutan bir düşünürdür.”
Bunu anlayanlar da lütfen benimle selamı sabahı kessin:
“Sakarya muharebesi ‘Doğunun, Batı uygarlığını, Batıya karşı savunduğu muharebe’ olarak tarihe geçmeye hak kazandı.”
Yazar şurada da çaktırmadan halkımıza fena halde saydırmış:
“Aslına bakılırsa, Sokrates geleneklere sofistlerden daha saygılıdır. Ancak yığınlar bunu kavramakta güçlük çekerler; onların kanılarında mantığın yeri pek yoktur. Halk yığınları ciddi bir zihin çabası gösterme gücünden yoksun olduğu için daima ödünlü uyuşma yoluna sapanlarla beraberdir.”
Görüldüğü gibi 73 yıl sonra Atatürkçülükten geriye bir yığın hamaset, duygu patlaması ve fikircik kaldı.
MEB’in aynı resmî sitesinden muhtemelen bugün pek çok okulda hançeresini yırtan öğrenciler tarafından okunacak bir 10 Kasım şiiriyle anma programımız sürsün:
“Öğretmenimizin kürsüde/ Verdiği dersi/ Dinler bizimle birlikte/ Atatürk’ün resmi./ Çalışkanız, çünkü/ Çalışınca/ Bakarız, Atatürk güldü./ Bir yanlışlık yapsak/ Bulutlanır gözleri/ Anlarız, Atatürk üzüldü./ Gelsek kürsünün dibine/ Görür bizi/ Eğilince. Tıpkı sınıftaki gibi// Yapacağım bir işte/ Bu resmindir rehberim/ Kötülüğe uzanırsam/ Çat kaşlarını/ Tutulsun ellerim. (Behçet Necatigil)”
Bu da internetteki öğretmen forumlarında en çok paylaşılan 10 Kasım şiirlerinden biri:
“Bir çiçek gördüm/ İri ve parlak/ Yol kenarında/ Bu sabah/ Özleme kesmişti yaprak yaprak.// Yürekten sevmiş Atatürk’ü/ Canım feda olsun diyor yoluna/ Koparıp götürsün bir çocuk// Bu 10 Kasım’da/ Beni de sunsun ona/ Kimse dönüp bakmadı ona,// Kederinden kahroldu çiçek/ Haykırdı birden: –Çiçek değil miyim ben, neyim?/ Alın, götürün beni de Atatürk’e/ Çiçekliğimi bileyim!!!”
Çiçek bile Atatürk’e sunulup çiçekliğini bilmek istiyor ya benim şu yaptığıma bak. Sustum...
3. Geleneksel 10 Kasım bahsimle bitireyim: Saat 9’u 5 geçe Dolmabahçe Sarayı’nda Atatürk’ün yatağı başında nöbet tutan askerlerden biri daha gözyaşlarına tutamayacak. Son 13 yıldır öyle oluyor en azından...
Yazarlar
-
Mahfi EgilmezÖnümüzdeki Küresel Riskler 21.01.2026 Tüm Yazıları
-
Taha AkyolÇankaya şişmanı... 21.01.2026 Tüm Yazıları
-
Mensur AkgünTrump şaşırtmaya devam ederken… 21.01.2026 Tüm Yazıları
-
Melih ALTINOKBarzaniler Suriye’de PKK’yı niçin gazlıyor? 21.01.2026 Tüm Yazıları
-
İbrahim KahveciÇöken CHP mi AK Parti mi? 21.01.2026 Tüm Yazıları
-
Fehim TAŞTEKİNHızlı çöküşün anatomisi 20.01.2026 Tüm Yazıları
-
Kemal CANSuriye’de olanın adını koymak 20.01.2026 Tüm Yazıları
-
Ahmet TAŞGETİRENSuriye’nin “normal”i inşa ediliyor 20.01.2026 Tüm Yazıları
-
Fehmi KORUİçişleri bakanı ne demişti, gerçek ne çıktı? 20.01.2026 Tüm Yazıları
-
Yıldız ÖNENDavos 2026: Küresel belirsizlikler eşliğinde ‘diyalog ruhu’ 20.01.2026 Tüm Yazıları
-
Gökhan BACIKDışarıdan ABD, içeriden mollalar: İranlılar ne yapacak? 20.01.2026 Tüm Yazıları
-
Taner AKÇAMHrant 19 yıldır bizimle bir başka yaşıyor 20.01.2026 Tüm Yazıları
-
Hakan TAHMAZSuriye’de yeni dönem arayışı: Çatışmadan entegrasyona geçilebilecek mi? 20.01.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet Ali ALÇINKAYAGün Rojava’yı Savunma Günüdür; Ortak Geleceğe Yönelik Tehdit... 20.01.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet TEZKANİstanbul çok kötü yönetiliyor! 20.01.2026 Tüm Yazıları
-
Mesut YEĞENSuriye’de İstikrar da “Süreç” de Tehlikeli Sularda 20.01.2026 Tüm Yazıları
-
Nevzat CİNGİRTSıfır tüketim, 402 lira fatura… 20.01.2026 Tüm Yazıları
-
Mücahit BİLİCİBeleş hamaset, boş balon 20.01.2026 Tüm Yazıları
-
Erol KATIRCIOĞLUHakan Fidan’ın anlamadığı 20.01.2026 Tüm Yazıları
-
İbrahim KirasSuriye’nin bir ucunda oyun içinde oyun 20.01.2026 Tüm Yazıları
-
Mustafa KaraalioğluCumhurbaşkanı 23 yıl sonra niye hâlâ şikayetçi? 19.01.2026 Tüm Yazıları
-
Bekir AĞIRDIRYılın kelimelerine siyaseten bakmak: “Parasosyal” ve “Rage Bait” neden ayrımı keskinleştiriyor, araş 19.01.2026 Tüm Yazıları
-
İlker DEMİRSURİYE'DE İHLALE SUKUNET MORFİNİ 19.01.2026 Tüm Yazıları
-
Eser KARAKAŞRastgele büyüme 19.01.2026 Tüm Yazıları
-
Yıldıray OĞURBuyurun tekrar çözüm sürecine... 19.01.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet TIRAŞ“81 İLDE 81 AŞEVİ “YOKSULLUĞU”… 19.01.2026 Tüm Yazıları
-
İsmet BerkanGrönland kavgası: Ne Trump NATO’yı feda edebilir ne Avrupa 19.01.2026 Tüm Yazıları
-
Mümtazer TÜRKÖNEŞara’nın sakalı 18.01.2026 Tüm Yazıları
-
Hakan AlbayrakSadece “Suriye Cumhuriyeti” 18.01.2026 Tüm Yazıları
-
Abdurrahman DilipakDizinformasyon mu, manipülasyon mu? 18.01.2026 Tüm Yazıları
-
Bahadır ÖZGÜRİTO Başkanı’na milyonlarca liralık harcamayı sordular 18.01.2026 Tüm Yazıları
-
Cemile Bayraktarİran’ın dinamikleri 18.01.2026 Tüm Yazıları
-
Doğu Ergilİnanç, siyaset ve şiddet üzerine bir manifesto 18.01.2026 Tüm Yazıları
-
Ali BAYRAMOĞLUToplumsal gidiş nereye doğru? 17.01.2026 Tüm Yazıları
-
Ümit AkçayVenezuela ve Trump doktrini 17.01.2026 Tüm Yazıları
-
Cihan TuğalVenezuela, MAGA ve Çin 17.01.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet ALTAN“Yetkim olsa HSYK’yı anında yargılardım” … 16.01.2026 Tüm Yazıları
-
Elif ÇAKIRGül, Arınç, Atalay’ın olduğu bir AK Parti iktidarında İmamoğlu tutuklanabilir miydi? 16.01.2026 Tüm Yazıları
-
Akif BEKİAranan baron İmamoğlu muymuş? 16.01.2026 Tüm Yazıları
-
Figen Çalıkuşu“Terörsüz Türkiye” süreci ne alemde? 16.01.2026 Tüm Yazıları
-
Akın ÖZÇERSefalet ücreti 15.01.2026 Tüm Yazıları
-
Tanıl BoraZamanımızın Bir Kahramanı 14.01.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet OcaktanAdaletsizlik Müslüman toplumların kaderi olabilir mi? 14.01.2026 Tüm Yazıları
-
Mustafa PAÇALKürtlerle Suriye’de savaş, Türkiye’de barış: Ne kadar mümkün? 12.01.2026 Tüm Yazıları













































Yorum yazarak yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Marmara Yerel Haber (marmarayerelhaber.com) hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.
Yazarın Diğer Yazıları
17.01.2026
13.01.2026
10.01.2026
7.01.2026
5.01.2026
3.01.2026
31.12.2025
24.12.2025
23.12.2025
17.12.2025