Seçimler öncesi partiler ve adayları, "siyasi dil, gidiş ve yapıların güzergâhı" hakkında önemli fikirler verirler.

Bu kez de öyle oldu.

Üstelik bu kez yeni yasama döneminin yeni ve sivil bir anayasaya hasredileceği dikkate alınırsa, bu önemin daha da arttığını söylemek mümkün...

Önce uzak açıyla bakalım...

Yeni dönemde 550 milletvekilinin 267'si, yani toplamın yüzde 49'u bir önceki meclise oranla yeni temsilcilerden oluşacak. Bu oranlar CHP için yüzde 63, AK Parti için yüzde 56, MHP için yüzde 37,5 civarında.

Bu bir yenilenme görüntüsüdür.

Peki, bu "istatistikî yenilenme görüntüsü"nün siyasi bir anlamı var mı?

İfade ettiği partiler bazında bir değişim mi, tasfiye mi, başka bir tekerrürü mü?

CHP açısından kanımızı dün söyledik, bu partiye hakim olan değişimden çok yönetimi denetim altında tutmaya yönelik bir "tasfiye görüntüsü"dür.

Nitekim tasfiye, "ulusalcı" - "yenilikçi" ittifakı ile sağlanmış görünüyor. Ve doğal olarak rengi koyu, meşruiyet zemini farklı olan ulusalcılık belirleyici unsur olarak öne çıkıyor. Şunu söylemek yanlış olmaz: Derin devlet unsurları ve derin devlet zihniyetinin kuvvetli izleri CHP'nin yeni dokusunda görünür bir şekilde karşımıza çıkıyor. Bu durum Binnaz Toprak, Sencer Ayata, Sezgin Tanrıkulu gibi yeni isimlerin varlığı ve anlamını gölgeliyor.

MHP'ye gelince...

MHP mevcut yapısını önemli ölçüde korurken, bu yapıyı merkez sağın Sümer Oral ve Murat Başesgioğlu gibi eski ve "devlet kokulu" isimleriyle tahkim etmiş görünüyor.

Bunun yanında İstanbul 1. Bölgede 1. Sıra adayı olan Engin Alan, hem Ergenekon sanığı, hem AK Parti'ye meydan okuyan generallerden biri, hem Özel Kuvvetler'in en önemli ismi olması itibariyle, simgesel ağırlığıyla ve tek başına, MHP'yi Ergenekon süreci karşısında yeni bir konuma itecek önemli bir faktördür.

Bu noktada MHP ve CHP'nin birlikte ele alınmasında fayda var.

Zira her iki partide de "devletçi refleks"in ya da "devlet endeksli gruplar"ın varlığı önem kazanıyor. Bu tür grupların aralarındaki ve içlerindeki yakınlığı hemen her zaman kendi partilerine olan aidiyetlerinden daha baskın olmuştur. Yeni anayasa açısından bu görüntünün rahatsız edici nitelik taşıdığı kuşku götürmez.

Bu, "devlet" kokulu gruplara AK Parti içinde tasfiye edilmeyen "ağabeyler grubu" da eklenirse (AK Parti içinde bu grubun etkinliği oldukça azalmış olmakla birlikte) rahatsızlık dozu biraz daha artacaktır.

Ve AK Parti...

AK Parti Türkiye'yi uzun bir süre daha yönetecek gibi görünüyor, iktidar partisinin aday kompozisyonunun hem bu açıdan hem anayasa hazırlığı açısından önemli olduğuna dair hiçbir şüphe yok...

Bu parti, listelerini hazırlarken üç unsura dikkat eder demiştik, bir süre önce: Tayyip Erdoğan'a ve politikalarına sadakat, anayasa yapım sürecinde katkı verecek yüksek teknik donanımlı milletvekilleri, farklı toplumsal grup ve eğilimleri içerecek geniş bir temsil yelpazesi...

Aday listelerini karşımıza koyunca ilk iki unsurun AK Parti tarafından dikkate alındığını, buna karşın üçüncü unsurun devre dışı bırakıldığını görüyoruz.

İktidar partisinin aday yapısı "partinin geçmişi ile temsil ettiği muhafazakâr duyarlılık" tarafından belirlenmiş görünüyor.

Diğer bir ifadeyle, sol, liberal ve demokrat kesimlerin AK Parti bünyesine alınmadıkları, vitrin adaylardan özellikle kaçınıldığı, MHP'yi dengelemek için ülkücü adaylara başvurulmadığı, partinin ağır toplarının feda edilmediği ve aday tespitinde Başbakan ile parti teşkilatının etkili olduğu görülüyor.

Buradan hangi sonuçlar çıkar?

İlk sonuç şudur:

AK Parti sürekliliğe oynamıştır, kendi siyasi kimliğini yeniden üretmeye yönelmiş, Erdoğan, Özal gibi davranmamış, önümüzdeki yıllara yönelik iddiasını şimdiden ifade etmiştir.

İkinci sonuç şöyledir:

Bu yapı üzerinden (buna CHP'nin durumu da eklenirse) Türkiye özellikle anayasa tartışmaları sırasında katılım ve toplumsal temsil eksikliğini ciddi olarak hissedecektir.