Çözüm süreci kapsamında TBMM'de kurulan komisyon son toplantısında Öcalan ile görüşmek üzere İmralı’ya gitme kararı aldı. CHP haklı olarak İmralı’ya gidecek grupta yer almamayı seçti.

Levent Gültekin’in, amaç Öcalan’ı siyasi aktör haline getirmek yorumuna katılıyorum. Aslında Öcalan’ı siyasi aktör haline getirme girişimi, Devlet Bahçeli’nin “Öcalan gelsin Mecliste DEM Parti komisyonunda konuşsun” çağrısı ile başladı. Öcalan PKK’ya silah bırakma ve kendini feshetme çağrısı yaparak daveti kabul etti. Komisyonun Öcalan ile görüşmek üzere İmralı’ya gitme kararı vermesi ise bunu tescil etti, meşru hale getirdi.

Öcalan-Bahçeli ile başlatılan, Demokratikleşme dışında yol alan bir süreç ile Barış gelir mi?

İktidar İmralı’da elinin altında tuttuğu ile her an her şeyi görüşür, bir karar oluşursa da bunu yasal zemin oluşturmak için meclisin önüne getirir. Bunun meclis komisyonu eliyle yapılmasının tek bir anlamı olabilir. İktidar sürecin siyasi riskini tek başına almak istemez, toplumsallaştırmak, toplumun desteğini almak için sürece muhalefeti de katmaya çalışır. Bu anlaşılabilir bir durum.

Fakat Kürt tarafını temsilen DEM Parti süreci ısrarla Barış Süreci olarak tanımlıyor. Oysa iktidar barışa hizmet edecek tek bir adım bile atmıyor. Demirtaş’a, Figen Yüksekdağ’a özgürlüklerini vermiyor, Kayyum uygulamalarını geri çekmiyor. Ahmet Türk’e bile belediyesini geri vermiyor. Dahası muhalefet etme zemini bütünüyle ortadan kaldıracak adımlar atıyor. CHP’nin muhalefetine tahammülü yok, Ankara’nın sevilen Belediye Başkanına tuzaklar kuruyor.

Bu durumda iktidarın Öcalan’a siyaset alanı açması, süreç Barış’a evrilmeyecekse neye, hangi projeye işaret ediyor?

Öcalan, 40 yıl süren kanlı bir sürecin simgesi olarak toplumun hafızasında derin iz bırakmış bir figür sonuçta. Partili Cumhurbaşkanının ciddi bir rakibe tahammül gösteremediği Türkiye’de herhangi bir süreç; barış ve kardeşliğin hüküm sürdüğü huzur ve istikrar içinde bir gelecek için anlamlı sonuçlar üretebilir mi? Türk ve Kürt halkları arasında huzur ve güveni, ortaklaşa kardeşçe bir yaşamı tesis edebilir mi?

Böyle bir süreç olsa olsa, her halkın kendi muktediri tarafından kontrol altında tutulduğu, istismara açık, her zaman güvensiz, tedirgin, gerilimli, birbirini hasım gören halkların; aynı topraklarda birbirleri ile yan yana var oluşunu kurgulayan yer yer çatışmalı ilerleyen fakat sürdürülebilir bir coğrafya tasavvuruna kapı aralıyor?

Bu ister istemez bizi, olayı daha bütünsel bir planın bir parçası olarak ele almaya, ABD Başkanı Donald Trump’un yeni Ortadoğu politikasına ve bu politika içinde Türkiye’ye biçilen role göz atmaya itiyor.

Trump’un Ortadoğu tasavvurunda birbirinden ayrışmış, partikül adacıklar içinde, kendi despotları altında yaşayan, zaman zaman birbiri ile çatışan, hiçbir şekilde kalıcı huzur bulamayacak gerilimli toplumlardan oluşan, fakat ABD’nin istediği gibi at oynatabileceği, kendisine ve İsrail’e güçlük çıkarmayacak bir coğrafya var.

Bu coğrafyada Trump Barzani ve Talabani gibi Kürt Siyasi aktörlerinin yanı sıra ağırlıklı olarak Suriye’deki ve Türkiye’deki yapılanmaları kontrolü altında tutacak Öcalan gibi yeni bir aktöre ihtiyaç duyuyor belli ki. Öte yandan DEM Parti de bu süreçte Devlet Bahçeli’nin karşı taraftan ateşlemesi ile Öcalan arkasında hizalandı, Öcalan’a siyaset alanı açmak için kolları sıvadı.

Peki bu ne sonuç verdi: Türk Toplumu içinde Radikal Milliyetçilik güçlendi. Kürt tarafında da Türk tarafında da milliyetçi refleksler daha da gelişti. Halklar birbirine yakınlaşacağı yerde daha da uzaklaşmaya başladı.

Bu yolla toplumsal barışa ulaşılamaz. Bu o kadar belli iken DEM Parti yöneticilerinin barışı sağlama adına Öcalan arkasında bu kadar hizalanmaları neden, buna yol açan asıl dürtü ne olabilir?

Orta Doğudaki Kürtleri Barzani ve Talabani dışında bir başka kurucu aktör etrafında bir araya getirme hayali olabilir mi? Trump’un Orta Doğu tasavvuru ile DEM’in hayali bir yerde örtüşmüş olmalı. Hal böyle ise bu, DEM’i Orta Asya’daki Türkleri bir araya getirme hayali kuran Türk partilerinin Kürt versiyonu haline getirmez mi?

Bu satırları yazan hayatı boyunca halkların kendi kaderlerini tayin etme hakkını, ana dilde eğitimi, Türkiye vatandaşlığını, Kürtçenin resmi dil olarak kabulünü savundu. Bunu da yerelleşme, halkın yönetime yerinden ve doğrudan katılımı sürecini tesis etme; yani demokratikleşme süreci ile ulaşılabilir gördü.

Fakat her zaman aynı coğrafyada çatışmalı, gerilimli yan yana yaşayan manevi ruhsal toplumsal dokusu parçalı ikili bir toplum tasavvurunu ret etti. Halkların kendi muktedirleri altında baskı altında tutulduğu milliyetçi bir çözümün asla tarafı olmadı. Kimlikler üzerinden siyaseti çözüm olarak görmedi.

İkili üçlü federatif yapılar Suriye gibi bir ülke için belki bir çözüm olabilir, ama Türkiye için bu bir seçenek olamaz.

İki halkın barış içinde kardeşçe, tasada ve sevinçte ortaklaşan bir toplum halinde yaşamasını sağlayacak toplumsal barış mümkündür. Sürecinin meyvesi Barış ve Kardeşlik olacaksa toprağı Demokrasi olmak zorundadır.