Türkiye’de, özellikle İstanbul’da şehirleşmenin boyutları şaşılacak derecede. Her bölgede vinçler yükseliyor ve beraberinde gökdelenler... Nüfusun da etkisiyle 20. yüzyılın başlarından itibaren model yapı stratejisi oluveren yüksek mimariler, İstanbul’un siluetinde de arzuladığı yerini aldı. Bu duruma paralel olarakinşaat sektörünün onlarca alanda doğrudan ve dolaylı yan kolları beslemesi, bu sektörü on yıllık ekonomi stratejilerinin tepesine oturttu. Sonuç olarak inşaat, ekonomik anlamda büyümenin ana taşıyıcısı görevini yürütüyor. Örnek vermek gerekirse, 200’den fazla yan sektörü besleyeninşaat sektörü, 2011 yılında 300 Milyar Liralık bir ekonomik sektör haline geldi. Dolayısıyla gündemdeki önemini sürekli muhafaza ediyor.

            Ancak spekülatif kırılganlığı olan sektörün bu seyri, tedirginliği bertaraf etmeye yetmiyor. TÜİK istatistiklerine göre, sadece 2012 yılında inşaat sektörü ‘güven endeksi’ %15’lik bir dalgalanma yaşadı. 2012 Ekim ayı verileriyle İstanbul’da konut satışı üç ayda%15,7 düştü. Türkiye ekonomisinde %30’luk bir oranı tek bir sektörün karşılaması çok büyük bir risk taşıyor.

            İnşaat konusunun değerlendirilmeye değer bir başka yanı ise, tehdit olma riski taşıyan konut fazlası gerçeği. Farklı kaynakların farklı değerlendirmeleri, 150 Bin - 400 Bin adet arasında konut fazlalığı olduğu yönünde. Bu durumun engellenmesinde en önemli hamle geçtiğimiz yılın son aylarında hükümet tarafından atıldı. Yabancıya konut satışını sınırlandıran ‘Mütekabiliyet’ prensibi kaldırdı. Böylece; ‘siz bize satın-biz de size satalım’ prensibi terkedilerek, Türklerin konut alması yasak olan ülkelerin vatandaşlarına da satış yapılabilir hale gelindi. Rusya, Körfez Ülkeleri, Orta Asya Türk Devletlerini de kapsayan son düzenlemelerle ülke sayısı 183’e yükseldi.

            Bu hamleyi destekleyeceği düşünülen gerçek, Türkiye’nin yatırım malları grubuna ilişkin fiyat düzeyi endeksidir. Satın alma gücü dengesine göre Avrupa’da 100 Euro’ya alınan bir inşaat ürünü, Türkiye’de 49 Euro karşılığı Türk Lirasıdır. Bu durumun yabancı yatırımcıyı çekeceği düşünülüyor. Sanayi üretiminin de 2012 yılında %5 düştüğünü göz önüne alalım; inşaat sektörü, direkt döviz girdisi sağlayabileceği için, alternatif ihracat alanı olabilme önemine sahip. Tüm dünyada devletler, öne çıkan sektörlerini markalaştırmak için çabalarlar. Bu yüzden kara-düzen gidişattan tamamıyla uzaklaşılıp çeşitli profesyonel adımlar atılmalıdır.   

1.      Türkiye ekonomisi açısından bu ölçüde hayati olan sektörün gölge-denetimi devlet tarafından yürütülmelidir.

2.      Tanıtım alanında özel sektör yalnız bırakılmasa iyi olur; devlet stratejik ve politik destek sağlayabilir. Dünya’nın her yerinde öncü sektörler, devletler tarafından desteklenir.

3.      İnşaat sektöründe kullanılan orta ve üst sınıf ithal malzemelerin Türkiye’de ikamesi için sektörler yönlendirilmelidir. Döviz kazanılırken, sektöre bağlı ithalat da azaltılmış olur.

4.      Konut talebi bölge bölge belirlenmeli, imar alanları daraltılmalı; kırılganlığı artıracak konut fazlalığı engellenmelidir.

5.      Yeni imar alanlarında konut fiyatları, özel sektörün inisiyatifine bırakılmamalıdır. Dolaylı kontrol yöntemleri geliştirilebilir. 100 Bin TL’ye mal edilmiş daire 700 Bin TL’ye bugün satılığa çıkabilir belki ama bu oranlara göre işleyen çark, daire alıcı bulmadığında kendini zedeleyecektir. Kamuoyuna yansımıyor ama birçok orta-üst dereceli şirket kepenk indiriyor.

6.      Küçük ve orta dereceli inşaat yatırımcılarının Kentsel Dönüşüm Alanlarına kayması sağlanmalıdır- teşvik edilmelidir. Dairelerin satılması anlamında daha güvenli ve kontrollü olacağı için büyüme ve istihdam artışı da sürdürülebilir.

7.      Madem inşaat sektöründe marka olmaya niyetliyiz, Esenyurt olayı gibi, vatandaşları mağdur eden gelişmeler engellenmelidir. Ayrıca aynı daireyi birden fazla müşteriye satan dolandırıcılar yasal düzenlemelerle caydırılabilir, caydırılmalıdır.