Yeni katılmalardan sonra, “CHP’nin en solcusu kim?” diye sorsalar, hiç tereddüt etmeden “Mehmet Bekaroğlu” cevabını veririm.

Solculuğu bidayet-i zuhurundan bu yana hiç değişmeyen temel değerleriyle hatırlayalım: Eşitlikten, dolayısıyla ezilenlerden yana olmak. Eşitlik talebi doğal olarak değişimden yana olmayı getirir. En ılımlısından en radikaline kadar sol ideolojiler, statükodan memnun olmayan toplum kesimlerinin değişim taleplerini temsil ederler. Solculuğu kimlik siyasetinden ibaret görenlerin ve içine gömülü oldukları aidiyetlerine şemsiye olarak kullananların bu basit çerçevenin içine sığmaları ve “öteki”ni de solcu kabul etmeleri çok zor. Hiç tereddüt etmeden söylüyorum: Mehmet Bekaroğlu 28 Şubat sürecinde RP’den milletvekili iken de solcuydu, bugün de tutarlı bir solcu olarak hayatını sürdürüyor. Cezaevlerindeki ölümlere karşı sürdürdüğü mücadelesi, kent rantı konusunda uzmanlık derecesinde muhalefeti sadece iki bilinen özelliği. Çok yakından tanıdığı Erdoğan’a muhalefeti de kişisel sebeplerden değil hiç şaşmadan savunduğu sol değerler yüzündendi. O kadar ki CHP’de solculuk testi yaparken, Bekâroğlu şaşmaz ve sağlam bir ölçü olarak kullanılabilir. Bekâroğlu’nun CHP’ye katılması, bırakın sağcılaşmayı CHP’yi toptan sola daha çok yaklaştırmış oldu.

Belki tek başına Bekaroğlu örneği üzerinden cuma günkü CHP kongresine damgasını vuran “sağcılaşma” tartışmasına başka bir gözle bakabiliriz. Sol-sağ kavram çifti, sadece “değişim ve muhafaza” ekseni üzerinde belirsiz bir içerik taşır; asıl sistematik kurgusunu toplumsal alandaki tartışmalara göre oluşturur. Nitekim sol ve sağ istikamet gösteren kavramlardır, doğrudan içerik belirlemezler. Değişimden yana olduğu için görev daha çok sola aittir, ancak sol ve sağ karşılıklı olarak birbirini belirler, tarif eder ve sınırlarlar. CHP’nin sıkıntısı “solcu olamamak” veya “sağcılaşmak” değil, kendi solculuğu için vazgeçilmez olan sağ bir rakibe sahip olamaması. AK Parti, CHP’yi “sol” yapabilecek kadar “sağ” bir parti değil. AK Parti’nin başından itibaren savunduğu ve 2023, 2071 gibi koyduğu hedeflerle sürdürdüğü “değişim” vurgusu, elbette onu sol bir parti yapmadı. AK Parti başlangıçta oluşturduğu ve “muhafazakâr demokrat” adını verdiği yumuşak ideolojik kimliği, Erdoğan’ın lider kültünün yükselmesiyle paralel olarak hızla tasfiye etti. Elinde ne kaldı? AK Parti’nin, daha doğrusu liderinin aldığı oylar hâlâ eski statükoya dönüş endişesi yaşayan kitlelerden geliyor. CHP’nin çözemediği paradoks: Şu veya bu şekilde AK Parti’nin sığ lider popülizmi, toplumun değişim özlemlerini temsil ediyor. Kısaca CHP’nin muhayyel “sol”una “değişim” adına yiyecek ekmek kalmıyor.

Tek fark var: CHP içindeki gerilim Türkiye’nin eski elitleri ile orta sınıf arasında; AK Parti’de ise Türkiye’nin yükselen yeni elitleri ile sahipsiz geniş halk kitleleri arasında. AK Parti’de bu gerilim yeni sermaye elitleri arasında, devlete yakın müteahhit sınıfı ile dışında kalan sermaye kesimi arasında derinleşiyor. Ali Babacan bu ikinci tür sermaye sınıfının temsilcisi olarak temayüz ediyor.

Solculuk evrensel değerlere sahip çıkarak olur. Erdoğan, CHP’nin gözü önünde, yani siyaset meydanında yolsuzluğun ekonomi-politiğini yaptı. Kişisel otokrasisinin finansman düzenini oluştururken 17 ve 25 Aralık soruşturmalarına tosladı. Kurduğu sistem çöktü; ama kendisi ayakta kalmayı başardı. Yargı’nın yolsuzluk takibini hükümetine yönelik bir darbe teşebbüsü olarak tanımladı ve elindeki devlete ait araçları sınır tanımadan kullanarak her şeyi alt-üst etti ve üzerine gelen dalgayı yumuşattı. “Paralel devlet” tezinin, özellikle siyasal alanda CHP’yi saf dışı bırakmak için geliştirildiği çok geç anlaşıldı. “Bırakalım AK Parti ile Cemaat birbirini yesin” diyen CHP’liler, Erdoğan’a kurtuluş yolunu açmış oldular. Tek başına Mahmut Tanal’ın Çağlayan adliyesinde, adalet adına yaptığı müdahaleler bile CHP’nin kullanamadığı potansiyeli hakkında bir fikir vermeli. Sonuç: AK Parti bile şu netameli sağcılıktan uzak dururken CHP nasıl sağcılaşacak?