CHP doğru olanı yaptı, konu mankeni gibi rol alacağı bir oyunu bozdu. Davet edildiği masa, anayasa uzlaşma masası değil, şu lunaparklarda çocukların bindiği dönme dolap türünden bir “başkanlık dolabı” idi.

Tekmeyi vurunca, dört ayağın üzerinde duran her şey devrilmiş oldu. MHP ve HDP'nin devrilen tezgâhın etrafında oturmaya devam etmesi, aynaya baktıklarında kendilerine bile açıklayabilecekleri bir durum olmayacak. Bu iş başlamadan bitmiş oldu; ancak biten “başkanlık hayali” gibi basit bir proje değil; devrilen dolabın altında kalan çok fazla şey var.

Anayasa Mutabakat Komisyonu adıyla Meclis'te kurulan “başkanlık dolabı” Erdoğan ile Davutoğlu arasındaki liderlik rekabetinin ürünüydü. Bu işe önayak olan Davutoğlu, inisiyatif alıp zaman kazanıp Erdoğan'a ve parti içindeki uzantılarına bu komisyon aracılığıyla “başkanlığın neden olmayacağını” göstermeyi planlıyordu. CHP masayı daha başında devirince Davutoğlu'nun bu planı da peşinen çökmüş ve inisiyatif önceliği tekrar Erdoğan'ın eline geçmiş oldu. Erdoğan bu inisiyatifi Davutoğlu'nu köşeye sıkıştıracak bir “erken seçim” kozuna dönüştürebilir. Öncesinde toplanacak olağanüstü kongre, Davutoğlu'nu genel başkanlık ve başbakanlık koltuğundan edebilir.

Erdoğan'ın başkanlık projesi, siyasî içgüdülerin tamamen devreye girdiği kapsamlı bir proje. Bu projenin içinde en önemli unsur, Demokles'in, bir saç teli ile bağlı olduğu tavandan tahtta oturan kişinin başının üstüne sarkan kılıcı gibi başkanlık sistemini Davutoğlu başta olmak üzere rakipleri ve muhalifleri üzerinde bir tehdit unsuru olarak kullanmak yer alıyor. Başkan olmayabilirsiniz, ama başkanlık talebinin bütün muallak haliyle gündemde kalması, Erdoğan'ın kullandığı anayasaya sığmayan fiili yetkilere koruma sağlıyor. Şöyle düşünün: Erdoğan başkanlık sisteminden vazgeçtiğini ilan etse, bugün kullandığı devasa fiilî yetkilerden hangisi elinde kalır? Erdoğan'ın mısralarını tekrar hatırlatalım. Şöyle diyor şair: “Ben senin beni sevebilme ihtimalini sevdim.” Tabii bu şair Yılmaz Erdoğan; ancak bu mısra Tayyip Erdoğan'ın başkanlık sevdasını çok iyi anlatıyor. Başkanlığın sürekli gündemde kalması, TBMM'de ağırbaşlı insanlardan oluşan bir komisyonun aylarca başkanlığı tartışması, yazarların-çizerlerin bu konuya eğilmesi, medyanın kampanya yürütmesi, uzmanların görüşler serdetmesi Erdoğan'ın fiilî olarak kullandığı yetkilere bir meşruiyet ve canlılık kazandıracaktı. CHP “parlamenter sistem ön şartımız” diyerek işte bu oyunu bozmuş oldu.

Bir kenara yazın: Türkiye başkanlık sistemine geçmeyecek. 7 Haziran seçimleri bu iddianın somut delili. Hüseyin Çelik'in tabiriyle halk korkular içinde “kahrede kahrede” 1 Kasım'da AK Parti'ye oy verdi; ama “başkanlık seçimi” olarak önüne gelen 7 Haziran'daki sandıkta “hayır” oyu kullandı. Yürütülen kampanyada öne sürülen başkanlık argümanlarının tamamı, halkı başkanlıktan uzaklaştırmayı artıracak türden. Adalet Bakanı'nın bile yargının itibar kaybından şikayet ettiği bir ülkede, kişisel ve keyfî bir iktidarın teşekkülünden önce, bu sisteme onay verecek kadar geri, demokratik tecrübeden mahrum, karizmaya tapınan insanların yaşadığı bir ülkeyi tarih sahnesine çıkartmak lâzım. Bugün halkın önüne bir başkanlık referandumu sandığı konsa, çıkacak sonuç parlamenter sistemi perçinlemek olur.

İktidar elindeki propaganda araçları ile anayasa tartışmalarını fena istismar ediyor: Anayasa uzlaşma masasını devirmenin, 12 Eylül Anayasası'na sahip çıkmak anlamına geldiğini iddia etmek gibi. Türkiye çok korkunç anayasa ihlallerine sahne oluyor. Yargının bağımsız olmadığı, yargıçların verdikleri kararlardan dolayı kuduz köpek muamelesi gördüğü bir ülkede hangi yeni anayasadan bahsediyorsunuz? Mevcut Anayasa'yı sakız gibi çiğnerken, demokrasi ve hukuk standartlarını yükseltecek bir anayasadan dem vurmak koca ülkeyi dönme dolaba bindirmeye niyetlenmek demek. CHP bu dolabı devirerek hepimiz adına önemli bir görevi yerine getirmiş oldu.